- Project Runeberg -  Historia de gentibus septentrionalibus /
209

(1555) [MARC] [MARC] Author: Olaus Magnus
Table of Contents / Innehåll | << Previous | Next >>
  Project Runeberg | Like | Catalog | Recent Changes | Donate | Comments? |   

Full resolution (JPEG) - On this page / på denna sida - Liber Sextus. De Mineris & Metallis - Cap. VII. De distinctione fusilium Metallorum - Cap. VIII. Adhuc de eisdem Metallis - Cap. IX. De labore veterum circa Metalla

scanned image

<< prev. page << föreg. sida <<     >> nästa sida >> next page >>


Below is the raw OCR text from the above scanned image. Do you see an error? Proofread the page now!
Här nedan syns maskintolkade texten från faksimilbilden ovan. Ser du något fel? Korrekturläs sidan nu!

This page has been proofread at least once. (diff) (history)
Denna sida har korrekturlästs minst en gång. (skillnad) (historik)


LIBER SEXTVS        209

varias formas, centum CC. vel DC. aut M. libras, & amplius continentes, etiam
navaiia pondera, vel stateras numero grossiore.

Adhuc de eisdem Metallis.


CAP. VIII.

                                        FERREæ vero mineræ non nisi adminiculo aquatilium
                                        rotarum flabella moventium, vt transeant in dissecabilemSorte non contenti.
                                        massam, ligonibus frustratrim, seu crustatim dividuntur,
                                        ea semper servata proportione, vt instar mediæ, manus clausæLuminibus descenditur.
                                        crusta ferrea, vel quadruplo majora, ad plura centena
                                        millia quotanis fabricentur: quæ crusta ferrea pondere quingentarumAquæ.
                                        librarum, vel amplius, oblongis vasis instar barilium
                                        Romanorum imposita, ad exteras nationes, vel internas
                                        provincias maximo cum lucro exportantur. ChalybisVitia antiqua.
                                        etiam electissimi tanta copia illic est, vt & indigenis,
& alienigenis ad omnem ædilium instrumentorum, & quorumcunque armorum, Aurum periculose eruitur, et periculosius possidetur.
thoracium, galearum, ac gladiorum, & hastarum sufficiat indeficientem vsum.
Sed eo purior in grano, fortior in opere, & tractabilior in ferri mixtura redditur,
quoex ardentiori fornace extractus chalybs tractim, non subito suffocetur in aqua: Avaritiæ periculum.
quia si totus immittitur, ita ruptibilis, seu frangibilis redditur, vt nullam vim in sui
flexura sufferre possit. Apud Montanos Septentrionis crustata figura sit instar geminorum
digitorum, numerorumque distinctione, videlicet centenario, millenario &c. Rotæ aquatiles.
quasi foro levissimo venundatur.

De labore veterum circa Metalla.


CAP. IX.

                                        SATIS notum relinquitur vetusti temporis quæstum, &
                                        pe stem inexplebilem in inquisitione, & vsum, vel abusu metallorum
                                        successivis seculis extitisse, atque ad hæc sitibunda
                                        tempora penetrasse, vt nulli, vel raro forte sua, etiamFerrum.
                                        felices & fortunati, sint contenti. Consyderandum igitur
                                        est, quam plurimos in antiquum metallum olim destitutum
                                        dimissos fuisse, vt explorarent an aliquid futuris
                                        vetus avaritia reliquisset. Illos itaque descendisse cum multoVas ferri continet 500. libras.
                                        lumine, deinde longa via fatigatos, ingentia flumina,
& volubises aquarum conceptus vaslos, non quidem compressos terra superveniente, Chalybs.
sed liberæ laxitatis vidisse: argumento inde suscepto, seculum hoc nostrum nonChalybis vtilitas.
novis vitiis, sed iam antiquitus traditis laborare. Illi majores nostri, quos celebramus,
laudibus, quibus dissimiles nos esse querimur, spe ducti montes profundos cæciderunt,
& supra lucrum sub ruina steterunt, vt mirandum esset, quæ necessitas homineraModus indurandi chalybis.
ad sydera erectum incurvaret, & in fundum telluris intimæ mergeret, vt erueret
aurum non minori periculo quærendum, quam possidendum. Propter hoc cuniculos
elegit, & circa prædam lutulentam, inertemque reptavit, oblitus naturæ melioris,
a qua se convertit. Nulli ergo mortuo terra tam gravis est, quam istis, supraChalybs numero venditur.
quos vrgens avaritia terrarum pondus injecit: quibus abstulit cœlum, dum eos in
imo, vbi malum illud latitat, infodit. Vt cunque tamen res hæc se habeat, metallorum

<< prev. page << föreg. sida <<     >> nästa sida >> next page >>


Project Runeberg, Sun Jul 3 21:57:23 2016 (aronsson) (diff) (history) (download) << Previous Next >>
http://runeberg.org/olmagnus/0295.html

Valid HTML 4.0! All our files are DRM-free