Full resolution (JPEG) - On this page / på denna sida - Sidor ...
<< prev. page << föreg. sida << >> nästa sida >> next page >>
Below is the raw OCR text
from the above scanned image.
Do you see an error? Proofread the page now!
Här nedan syns maskintolkade texten från faksimilbilden ovan.
Ser du något fel? Korrekturläs sidan nu!
This page has never been proofread. / Denna sida har aldrig korrekturlästs.
38
Fedraheimen.
6te Marts 1880.
denne skarve Krutposen . . . kom for nære Varmen,
ser du; so frasad det i baade i den og i meg; eg
tenkte det hadde brunnet upp heile Huset!« Og
so skjende og smaabannad han paa seg sjolv, som
kunde fara so uliklegt aat. Han var ikkje i God-
slaget, hoyrde eg, og gjekk snart.· Men daa eg var
komen upp iBakken,ropad han etter meg og sagde,
at han skulde same Vegjen han og; han skuldesjaa
um Snarurne sine-
no visste eg det kom Sogur.
Me kom fyrst til Snaks um Skjoting og Bjorne-
veiding, og der var han Helgje godt kjend. »Men
her er stillt no mot i gamle Dagar,« sagde han
seinstpaa. ,,Her finnst ikkje annat enn einkvar Rev
og Erv no; det er ikkje for inkje, at her hev voret
tri namngjetne Bjonneskyttarar i Bygdi hell, maa-
vita. Nei, daa eg var so paa Lag 20 Aar, so.
laag eg og Bror min med Kreturdrist iFjellet ein
Sumar. Daa var der Bjorn, og det ein, som ikkje
var bljug, skulde eg tru. Han var ikkje lenge um
aa slaa ihel eit Par Naut, han. Ein Dag kom
me yver han, og daa hadde han sleget ihel einaste
Kui hans Ola Plassen, ei stor gild Ku. Bjornen
hadde nok Samvitsagg av dette, for han romde so
snart han saag oss. Dagen etter skulde han Ola
Plassen upp og flaa Kui si. Best som han laag
og flaadde, kom Vjeirnen luskande; han skulde vel
eta til Dugurs, kann eg tru. Men daa han vart
var Mannen, stansad han uppi ei Urd eit Stykkje
ovanum og gav seg til aa riva og ramla med Stei-
narne· Men Ola letst ikkje vedgaa korsomvar, han,
synte berre Kniven ender og daa. Tilflutt vart
Bjornen altfor nærsøkjen. Daavart han Ola ly-
nende sinnad, og sume segjer, sathan slengde Kni-
ven ende inn i Kjeften paa Bjernen og so flaug
sin Veg heim; men andre segjer, at det ikkje er
sannt. Sjolv vil han ikkje hava nokot Snakk uin
det. Men visst er det, at andre Dagen, daa me
kom att der Kui laag, fann me henne plent urord.
Gin Sumar seinare var eg burti Grannesokni
hjaa Morbror min og gjætte Kreturi hans; me
laag paa Swtri mest heile Tidi, og daa var det
ikkje det Grand likarez Bjornen drap scelt, helst ukn
Nætterne; men det var ingen, som vaagad seg i
Kast med honom. Tromma skulde vera god til aa
skræma Bjornen med, hadde dei gamle fyr Truz
du veit Bjorneverset segjer:
Eg var fegjen dess, eg; for»
»Vukkahorn og Barnaskrik,
det leete so vent i mitt Øyra,
Tromma og Luren skræmer meg av,
Fela feer eg kje hoyrm«
Me bles,i Lur og trommad, so det dundrad
i Fjelli; men det munad ikkje stort. Ein Kveld
hadde dei drivet ei Mengd med Bufe burti ei stor
Renneskaar (ei Skaar, som ikkje «hev Tilgang meir
hell i ein Ende) og gjerdt att i Enden for aa
hava Buskapen trygg um Notti. Men daa vart
dei godt lurde. Bjernen laag sjolv burti Skaari
i Fyrevegjen, og han gliste visst godt med seg
sjølv, daa han saag, at dei dreiv Buskapen so reint
uppi Fanget paa honom. Heile Notti stullad han
daa som han vars heime og drap mange Naut. Og
den Notti kunde me nok tromma og staaka som me
vilde; Bjornen tenkte vcel som Katten, daa han sat
paa Fleskebogen: ,,eg sit godt nok, der eg sit, eg.«
Sidan ein Gong fekk, dei jaga honom ned i eit
stort Djuv — ja um jdet var nettupp same Bjer-
nen skal eg ikkje«segjas"-forsannt ——; der kunde dei
berre velt Stein etter honom og slegjethonom ihel;
men ingen vaagad seg til; for dei sytte fyre, at
dersom han ikkje vert drepen, kunde han taka Hemn
yver Gjerningsmannen sidan, og dermed slapp
Bjornen den Gongen med. Dei trudde Bjør-
nen var so klok i den Tidi, so han visste
nok aa finna den rette; han hev tolv Manns Vit
og ti Manns Magt,- veit du dei sagde; — men
det trur no eg ertherre Lygn og Fjas." — »Men
han hev utrulegt Vit lell," lagde han til um ei
Stund; ,,soleids er det sagt, at naar han finn
Manna-Lik i Utmarki, so grev han dei ned.«
Det hadde eg og hoyrt fortalt, sagde eg;
»for paa Langgodfar min si Tid hell truleg endaa
lenger sidan budde det ein Mann paa Løland,
som heitte Hadle, og han hadde so ncer vortetned-
graven livande av ein Bjern· Det gjekk soleids
til. Han Hadle var ein Dag uti Marki eit litet
Stykkje utum Bogarden og arbeidde. Vest som det
var, kom Bjernen. Hadle kastad seg ned, so
Bjornen ikkje skulde sjaa honom; for roma var
raadlaust. Bjornen vart var honom korsomvar og
gjekksburtaat og nasad. paa honom; men Hadle
laag daudstill og heldt Anden, og so trudde nok
Bjornen han var daud. Gjekk so ned aat ei Myr
og gav seg til aa rota upp ei stor Greft; berre
ender og daa kom han burtaat att og nasad paa
Maanen, som ikkje torde rora seg. Men eingong
Bjernen var burte lenger enn vanlegt sprattHadle
upp og sette til Sprangs; han forstod det galdt
Livet. Men Bjornen etter. Baae tvo lagde dei
Godviljen til, so eg vil tru det vart Kappsprangl
Endeleg naadde han Hadle so langt, at det bar
heim mot Hust, og daa vaagad ikkje Bjornen seg
lenger; Hadle var bergad. Jkkje sidan helder fekk
han Fred for Bjernen, er det sagt, so tilslutt laut
han flytja av Garden«
,,Reven narrar daa Bjornen lell, kor mange
Manns Vit han so hev,« svarad han Helgje« ,,Det
er soleids sagt, at ein Rev og ein Bjorn lagde
seg til aa sova frampaa eit hegt Fjell eingong;
Neveu laag fremst utpaa Fjellkanten.· Daa Bjer-
nen væl hadde sovnat, sprang Reveii upp og lagde
seg attanfor honom, so Vjernen kom til aa liggja
fremst, og so skreik han alt i eit: »Tukka deg,
tukka deg, Bjorn, hell so stubbar du meg utsyrel«
Bjernen hoyrde dette i Sveonerska og byrjad tukka
seg fraa Reoen, som han trudde laag ytst, og, til-
slutt tukkad han seg radt utfyr Fjellkanten og datt
ned og slog seg ihel.« ·
,,Det er underlegt med den Bjornen, som er
fo stort og sterkt eit Dyr, at han ligg inne i Hi
heile Vetren,« sagde eg. ,,Veit du ikkje, kor det
hev seg?« spurde han Helgje. ,,Det var eingong
Jomfru Maria kom gangande aat ei stor Elv,
som det ikkje var Bru yver. So bad ho ein Varg,
som gjekk der, um han vilde bera henne yver.
Jau, Vargen lovad det, og Jomfru Maria sette
seg upp aa Ryggen hans. Men daa Vargen var
komen uti Elvi eit Stykkje, slengde han henne av
og snudde til Lands att. Maria kom og til Lands,
og daa forbannadlho Vargen og sagde: ,,Du skal
ganga iiiie blaa og Jnkje faa!« So saag ho
ein Bjern og bad honom, um han vilde bera
henne yver Elvi. ,,Ja det skal eg nok gjera,«
svarad Bjornen, og han bar henne yver. Daa
vælsignad ho Bjornen og sagde: Du skal faa
liggja inne heile Vetren og suga paa Ramarne
[Labbarne] dine og sleppa frjosa og lida vondtl«··
Etter den Dag hev Vargen lotet ganga i Heidi
heile Vetren (,,nie blaa« Maanadar), men Bjernen
fær liggja inne i Hiet sitt og sova heile Vetren
og droyma um Sol og Sumar.«
— jj——
- —-
,,Lilla Mormor."
Eit Folkelivsbileete fraa ei skaansk Skogbygd,
" teikuat av Ave·
(Framhald.)
Med det Tidi soleids gjekk, utan at Vrudlau-
pet vart dagsett og utan at Clse var faaande til
aa vitja Vermor og Versyster si — skulde verta —,
so lagde desse tvo sine Hovud i Blot fyr aa finna
ut Orfaki til detta. No, sidan Olof hadde havt
so annsamt med aa fortelja kvar Mann, at han
gifte seg med den fatigaste, men fagraste Gjenta i
Bygdi, skulde det sjaa for gclet ut, um han hadde
selt Skinnet, fyr Bsornen var skoten, og det burde
syr all Ting ikkje koma ut det Ordet, at ho hadde
sorsmaatt Olof, for daa kunde det verta vandt fyr
honom aa faa nokor onnor enn ei av dei tvo Te-
nesttauserne, han hadde forført, og det vilde dei
haldet fyr ei stor Skam og Tllukka, baade Mor og
Dotter. . Derattaat var Else oan ved aa ljota nøg-
jast med litet og laakt baade til Mat og Klæde, so
dei vonad, at naar ho vart Kona hans, skulde ho
spara inn det, han hadde tuiat burtideisiste Aari.
At Glse var glad i Thomas, visste dei, men det
kom deim aldriiHugen, at detta kunde paa natur-
leg Vis halda ved, etter at ho fekk so rik ein Friar
som Olof· Dei trudde fullt og fast, som alle dei
hine, at ein kunde ved visse loynlege Raader vekkja
Kjærleik hjaa andre, so «dei tvert imot sin Vilje og
sitt Vit hekk etter den, som hadde brukat ei slik
Raad, og disyr tok dei til aa mistru Thomas fyr
aa ha nyttat eikor slik Kunsti motElse. Fyr detta
maatte Bot søkjast.
Systeri — ho heitte Jngar —- kom ein Dag
paa Jnnstig i Plassen og vissad seg um, at Else
vart baade raud og bleik, daa ho fekk sjaa Thomas
gjekk framum med ein Spade paa Nakken, og In-
gar saag ogso, korso Else Gong paa Gong skvattad
ut gjenom Vindaugat, der ho kunde paa Fraastand
sjaa honom ved Veitegravingsarbeidet. No visste
Jngar nog. Daa ho no skulde ganga heim og
Else stur og tagall fylgde henne ut paa Vegen,
bad Jngar henne laana seg den Halsduken, ho
hadde paa seg, til aa knyta kring Kinnerne, ifall
ho skulde faa den svære Tannverken sin. Elseløy-
ste av seg Duken, men likesom um det hadde skotet
upp ein ny Tanke i henne, tvikad ho um aa fli
Jngar ’n. Ho kastad eit Anga paa Thomas, han
snudde Ryggen aat deim, endaa han godt kunde
ha sett deim, hadde han viljat; daa kastad ho Ho-
vudet attyver og rette Jngar Halsduken med hurt-
vend Aasyn. s-
Dagen etter sat Jngar iPugahusethjaa ,,kloka
Karna« Denne heldt Halsdukeii hennar Else i
Handi og sat og stirde paa ’n med vigtug Mine-
,,Ho, som Halsduken eig, hev i Jolehelgi teket
imot eit Gple, og dette hev syrst voret prikkat med
ei Naal, og sidan hev det leget iArmhola paa den
Karen, som gav henne det. Ho trillad ikkje Eplet
paa Golvet syrst, og fekk ikkje honom til aa bita
i det helder, men ho aat det upp sjølv, difyr kann
ho ikkje venda Hugen sin fraa honom, so gjerne
som ho og vilde hava ein betre Lut. —— Meire feer
eg ikkje segja,« kynnte kloke Karna — ho var fo
grov og djup i Maalet, at det lyddest, som det
kom utor Gravi.
»Men det finnst daa Raad til aa loysa Troll-
domen, veit eg?« spurde Jngar·
,,Ja, paa den Maaten, at ein med andre
Leyndarraader vekkjer ein annan og sterkare Hug
aat einkvar annan. Nokot annat er det ikkje, som
. .,.«·
ti
<< prev. page << föreg. sida << >> nästa sida >> next page >>
