Full resolution (JPEG) - On this page / på denna sida - Sidor ...
<< prev. page << föreg. sida << >> nästa sida >> next page >>
Below is the raw OCR text
from the above scanned image.
Do you see an error? Proofread the page now!
Här nedan syns maskintolkade texten från faksimilbilden ovan.
Ser du något fel? Korrekturläs sidan nu!
This page has never been proofread. / Denna sida har aldrig korrekturlästs.
.». »–. —-
lner med seg.
Fedraheimen.
’-
hv-
Pris fyr Fjordungaaret—2 «
Eit Blad aat det norsike jolkrt.
Kjemfnt knar Laurdag.
—-
— —s—s—s—ssk
Lysingar kostar 10 Ore
, — . " " 3 ttt , d de
M 1. Zskc218c3(cck ZJVZUZTFZ Laurdag den 1ste Mai 1880-. kakssgxocssctijxxiskpkks 4 Allkg.
s yteaa . .
Nils Wichstrom. —-
Millomszdeh som gjekk sraa oss i fyrre Aaret,
" og som hev serlegt Krav paa aa mitmast av alle
dei, som elskar Fridom og Norskdom, finn me eit
Namn paa ein ung Maan, som just-nu stod appe-
i sitt beste Yrke med ljose Wner paa alle Leider:
paa Arbeidsoegen og i den litlc Heimen, som han
nyleg hadde bygt seg. Det var Teoterdirektoretii
Bergen, Nils Wichstroin.
Det er inkje mhket aa segja um- hans ytre
Liv. Som ung Student hadde han kjent eit Drag
til Kunsten, som vart uattrat (ul)rohtelegt) heile Li-
vet gjenom. Han var daa med og spelad Komedi
paa ,,Studentersamsundets Theater,’« og Folk saag
snart, at han var ein emneleg Skodeipelar· Tan-
ken hans i dei Dagarne var no elles aa taka filo-
logisk cherareksamen, meddi han var ein dugeleg
Kar i Latin og Græsk. Mett Draget aat Kunsten
vart med kvart sterkare, djupare og aalvorlegare,
so han til Slut sekk den Tanken aa slutta med
Studcringi og ganga til Teatret. Hatt foor daa
til Utlandet, til Kjopenhavn og Miiitchen3 for der
stend Skodespilet i visse Maatar h·ogt, og der vilde
han daa læra seg betre upp i dette Yrke en han
hadde Tilfore til her heime. Nils Wichstrokn vart
· aldri Skodespilar, det var paa ein annan Maate,
han skulde koma til aa arbeida paa dette Leitet.
Daa han nettupp var heimkomen og hadde for
syrste Gongen spilat paa Kristiania Teater, fekk
han Tilbod um aa taka Styrarposten ved Teatret
i Bergen, der dei just skulde ganga iVeg med aa
byggja ein norsk Scene for andre Gongen.
Fyrste Gongen var i 1850, daa Bylgjurne
sraa Februarrevolutionen ogso kom rullande upp
til oss, fristad Livet og forde nye Tankar og Vo-
Dei sann daa i Bergen, at paa
Teatret og laut me faa det nationale Sjolosthret, som
me hadde i Rikslivet, og at me ogso her fekk sjaa
til aa skapaoss nokot sjolve og inkje berre liva
vaa Borg hjaa ’Danerne. Det hadde til den Tidi
voret dansk Komedi i Bergen; men samstundes her-
med hadde ,,den dramatiske Forening« sengetiLag
Privatkomedi, der Bergensfolk haddespilat· Fleire
av desse var hæve til sovorne Framsyningar, helst
naar dei kunde koma upp i Komedierne aat det
store Byesbarnet deira, Ludvig Holberg. Det var
difhr inkje undrande paa, at Tanken um aa grunn-
leggja eit norskt Teater syrst kom upp i Bergen.
Ole Bull og Fritz Jensen vartFyregangsmennerne,
og med eit Slag stod eit norskt Teater ferdugt.
Det livde i nokot hver 13 Aar, men so kom den
store Handelskrisen med Buslit og annan Etterverk,
og attpaa lagde Lesarsjuken, som inkje godkjenner
-
nokot annat Aandsliv en ,,det eine fornødne«
seg tung og myrk yver Folkehugen, og alt dette
drap Teatret. Nokre Aar etter soor atter Danerne
til aa forshna Bergen med Skodespil· Dei, som
les dette, vil kanskje undrast paa, at det skulde
svara Reikning for umreisande Daner aa spela Ko-
medi isVergen, med’ det ikkje skulde vera gjerande
aa halda eit norsk Teater i Live. Men Saki er
den, at slike umreisande tenkjer mest berre paa aa.
tena Pengar, og difhr helst gjev slike Teaterstykke,
som kann smeikja Fysna og Auga hjaa«Folk. Dei
tek det disyr inkje altid so strengt med, um Spel-
sthkkji inkje er reint -sedelege. Gin national Scene
hev derimot til Fyremaal aa draga Folk upp
til alt det,» som er godt og vænt, han vil soleids
lcera dei upp i gode Seder, til ein reinare Smak
— og et sinare Syn; Men daazhan paa denne Maa-
ten er ein Læremeistar, samstundes med at han er
til Gaman og Moro, kann han inkje altid draga
so mange aat seg, som desse umreisande Teater-
selskap, som ikkje er so nogne med det i so Maate.
Den store Mannamugen er endaa ikkje betre, en
at— han hev meirsSmak sor det, som glansar, en
for det, som hev Adel og Aand i seg. Den shrste
norske Scenen i Bergen hev gjort stor Nytte-
Vaare største Diktarar, som Bjornson og Jbsen,
hev kvar i nokre Aar voretTeatersthrarar deruvpe,
og me tek vel ikkje imist, naar me meiner,
hev dette sitt Arbeid myket aa takka for det La-
get,. dei hev til aa saa sine Teaterstykke so heil-
stohpte og livfulle. So hev dette Teatret skapat
slike Kunstnarar som t. D. Johannes Brun,Louise
Brtln (Kotia hans), Lucie Wolff, Proin o. fl., som
altid vil hava lysande Namn i den norske Kunst-
soga. Og so hev det — og det er kannhenda
den største Gjerningi, det hev gjort —- gjevet
Bergenssolket ein slik Traadom etter uoer Kunst;
at Tanken paa atter aa reisa eit Teater paa hei-
meleg Grunn aldri hev varet reint kvorven, men
hev livt i Stilla som ei Von um ljosare Tider.
J 1872 forde denne Tanken til, at dei skipad eit
Teatersamlag i Bergen. Dette skulde daa arbeida
med aa faa uppattreist den norske Scenen paa
den gamle Tufti. J dei fhrste Aari nogdest
dei med aa samla Pengar, so dei kunde hava det
naudsynlege til Grunnleggjinsgi og deishrste Drists-
aari. Og i 1876 var dei so vidt komne, at dei
kunde tenkja paa aa opna Teatret til Hausten.
Um Vaaren fekk Wichstrom Tilbodet, som han
straks tok imot. Han kom no til Bergen med same
og var fyrst Lærar for det Ungfolket, som hadde
meldt seg til Teatret. Det var inkje mange av
desse, som dugde« Nokre var det likavæl, og so
kom fleire eldre til, som hadde voret med i umrei-
at dei ·
sande danske Selskap, men som naturlegvis lengtad
etter aa koma til ein fast norsk Scene. J Sep-
tember 18«77 vart den 2dre norske Scenen i Ber-
gen opnad, og Wichstryim var den sremste Styres-
mannen, alt til Avsardagen hans i Decemberf. A.
JFyrstiinne var det so, at Folk ikkje hadde
alt soqj stor Tru til honom; han hadde disyr ogso
mange harde Tak aa taka, men med kvart fekk dei
Augo upp sor, at i honom hadde me den største
Givnad paa dette Leitetsi Aandsriket mest Bistru-
stje«rne Bjornson. Hans Avferd vart disyr eitSyr-
gjebod for alle Vener av norsk Scenekunst, og det
var kjennande paa mangt og myketidet siste Aaret,-
han livde og styrde Teatret, og det kom fram i
det store Syrgjefylgjet, han fekk aat Gravi si, at
han var vorten ein folkekjoer Mana, meddi dei for-
stod baade hans klaare Shti og Skyn paa Saki,
hans kraftige og dugelege Styre og hans usvike-
lege og idige Traatt, alt dette kom klaarare og
klaarare for ein Dag i mest kvar ny Framsynin-g
paa Teatret. Det, som lagde den rette Magti i
Arbeider hans, var den Tingen, at han med Eld-
hug umsatad baade dei store Kulturtankarne og
vaart heimelege, nationale Liv. Han vilde ikkje
vita av nokot Fuskoerk i Kunsten; han heldt dei
store Krav um Sanning og Natur strengt fram for
dei unge Læresveinar ved Teatret. Dei fekk aldri
Lovord, naar dei sreistad med Deklamation aa
lokka Publiktim til Klappitig, elder naar dei slog
·av paa Natursanningi for aa faa Laatten paa
Glid. Han minte altid um, at Livet med alle dei »
smaae Drag, ein der kann finna i Folks Maate
aa tenkja, tala, hata, elska, graata, lce og vera paa,
laut vera Mynstret for Framshningi paa Teatret.
Han sette det som Uppgaava aa raaka Huglynnet
hjaa den Mannen elder den Kvinna, Kunstnaren
skulde shna fram, so kvasst som mogelegt og gjeoa
det so livande sannt og naturlegt, med alle dei
Drag, som kunde halva, men ikkje sleire helder.
Sanningi vart Maalet, Naturen Læremeistaren, og
Diktningi den eldande Krafti. Og som han vilde
Sanning i Kunsten, so vilde han det og i Livet.
Han sagde so« ofta, naar ein kunde tala utn ein
elder annan stor Kunstnar: ,,Ja, og endaa vilde
han vera komen vidare, dersom han inkje hadde
gjevet etter for Faafengdi si, men voret ærlegi
sin Kuns.« Og han varde ofta Skodespilararne
mot aa slaa det minste av paa dei Krav til idigt
og ærlegt Arbeide, Kunsten hev. Sjplv var han
ein so cerleg og endesram Natur, som saae; alle
visste, atpaa honom kunde dei lita; der sanstinkje
Fusk hjaa honom, korkje i Tanke- elder Hjartelag.
Med dette sitt Krav um Sanning og Natur,
og med den Kjenskapen, han hadde til den utlandske
<< prev. page << föreg. sida << >> nästa sida >> next page >>
