Full resolution (JPEG) - On this page / på denna sida - Sidor ...
<< prev. page << föreg. sida << >> nästa sida >> next page >>
Below is the raw OCR text
from the above scanned image.
Do you see an error? Proofread the page now!
Här nedan syns maskintolkade texten från faksimilbilden ovan.
Ser du något fel? Korrekturläs sidan nu!
This page has never been proofread. / Denna sida har aldrig korrekturlästs.
114
·Iedratjeimen.
17de Juli 1880.
nyttigt, men naudsynlegtz Livet krev det til kvar
Dag og Stund.
— Alt dette, som me her hev skildrat, gjeng
no til det Jamiie for seg i Tanken vaar utan at
me sjolve legg vidare Merke til det. Det gjeng
av seg sjolvz me er slik laga. Me veit ofta ikkje
Greida paa, korleids me hev komet til aa «vita«
desse Ting dessmeir, og allerminst’ gjer me oss
Greida for, kvat me byggjer Kunnskapen vaar paa,
elder kvat Grunnar me- i det heile hev for oss-.
Denne »Knnnskapen« er disor ikkje Kunuskap i
sann Meining; det er berre som ein praktisk
Kjennskap» ei uklaar, ngjenomtenkt Røvnsla, som
nok kann hjelpii oss i Livet, men som ikkje rett
kann upplhsa elder frigjera vaar Aand, og som
helder ikkje hev den rette Knnnskapens Gleda«
(Meir).
Kkistiauia, den 15de Juli.
Hggreblndi kann ikkje tilgjeva Sverdrup, at
hati er ein solkejcer Manit· No hev «Faedrelandet»
funnet ut ein ny Maate, som hellest er ein ga-
mall Maate, til aa gjera dette ned i inkje paa.
Det politiske Blodet fortel oss, at Sanningi,
det er det, som Ein ikkje seer Fanetog fyre.
Sanningi, det er det, som ikkje samlar Folket
uni seg. —
Med andre Ord: den, foin kann stella seg slik,
at han ikkje seer Hyllning elder Takk av sittFolk,
han er den rette Sanuingsapostelen Professor
Afchehoug, som aldri i sine Dagar fekk eit Hnrra
av «Folket", han er ein stor Profet. Og Fredrik
Stang, som vert dnmd og nedriven, ikkje berre av
«Folket", men tilmed av sine eigne, han maa no
veraein Gndssugl reint. J det heile seer me
mange Sanningsapostlar paa den Maateii. Sjolve
»Fcedrelandet" vert nokot sliktz for det hev helder
aldri vunnet «Folkeguust;» Kohler Sandberg, Ing-
vald Enersen, Ola Hoylaitd og andre slike vert
reine Martyrar for det Sanne.
»—— »Feedrelandet« skulde likevcel ikkje forkynna
denne Læra so reint plent. Eiin um det ein Dag
skulde henda, at Professor Aschehmtg fekk eit Fa-
netog! Enn um Verdi skulde snu seg so reint,
at 10,000 Matin ein Dag gjekkav og ropad Htii«ra
for Stang! — Skulde so denne Fædrelandsliera
gjelda plent og utan Jnnkniping, so vart altso dei
Herrar Aschehoug iso Stang berre ved dette eine
Tilfellet umgjorde fraa Sanningsapostlar til Bogtr-
halsar! —- Det vilde vera leidt.
— «Fædrelandet« et· nok fnll-tryggt paa,
at den Dagen aldri kjem, at det norske Folket i-
Takt og Jubel flokkar seg um dei Herrar Asche-
hang 85 Staiig. . «Fcedrelandet» gjeng ut ifraa,
at Folkets Hyllning og Takk altid vil gjelda dei
frilynde Førarar« Naa, naa! Det trur »Fe-
draheimen« med, so det skal me ikkje verta nsams
med «Fædrelaudet« um!
Men ein Titig undrast me paa. Etter den
Læra, ,,Feedrelandet« hev sett fram, skulde Landet
— etter vaar Meining — hava ma nge Sannings-
apostlar. Ja dei fleste maatte i Grunnen vera
det; for so niykje er vist, at det berre er fnac, som
foer Fanetog og Folkets Jubel!
Men no segjeis »Feedrelandet«: »Gid saadanne
Mamd maatte opstaa iblandt os, som rigtigt
kunde sige Folket Sandhedenl« —
Altso hev me ikkje Sanningsapostlar likevcell
Aschehoiig hev aldri fengje noko Fanetog, og endaa
er haii ikkje Sanningsapostell Stang stend mest
,,l)lottendes aaleine« — det, som etter ,,Fcedrelan-
det« er Jdealet av Sanuing og Sjolosteitde —,
og endaa er han ingen Profetl Aubert hev enno
aldri set eit Folketog koma dragande, med elder
ntan Fanur, for aa helsa og takka honom, og
likevcel — —— —!
—- Nei, det forstend me ikkje. Tmr kanskje
ikkje «Fædrelandet« sjolv paii Teorieti sin? —-
Med det same me snakkar um Sanning og
slikt ——: ine spurde her ein Dageii ,,Faedrelandet«,
um det vilde ha rost og godtjcnnt Mikkel Virke-
keland, dersoni han hadde voret so sjolvstendig«,
at han hadde gjenget med paa Promulgationen,
trass i det Veljarartie hanspilde Me spurde
nm det; for me hadde Rett til aa spyrja nmdet.
«Fcedrelandet« hev ikkje svarat«
Dei tck ettek. Hertng Sknle i ,,Kongsem-
nerne« stal Haakotis ,,Kongetanke;« hati forstod,
at den store Tanken maatte til, naar han vilde
vinna Magt i Folket, vinna Rett til aa vera
Styrar.
So djupt Shti hev ikkje Vakstrrevet av1880.
Det hev ingen Kongetanke, men hev ikkje Vruk for
nokon held. Det trur ikkje paa Tankar, det trur
paa Formerne; det meiner det kann vinna alt,
berre det manovrerar paa rette iaaten
Columba.
Korfikanfk Forteljiitxx etter Prosper Slthirimer.
Med Hamni, neer Vaaten aat Skipparen,
raaka dei ein hog ung Matiti klædd i blaa Troya,
som rar attknappa radt upp aat Halsen. Augo
hans var svarte og lioande, med sagert Lug; haii
saag greid og aandfull ut. Den Maateti han forde
seg paa og so det vesle krulla Munnskjegge synte
greidt Soldaten. For paa den Tid gjekk endaa
ikkje alt Folk med Munnskjegg, og Nationalvakti
hadde endaa ikkje innfort Hermanns Skikk og Her-
manns Hamferd i kvar Manns Hue-. ·
Den unge Maanen tok Httva av, daa han
saag Obersten, og takka greidt og med valde Oisd
for det at han fekk Lov aa vera med.
»Eg er glad eg kann vera dykk til Nytte,
Gnten min«, sa Obersten, gjorde eit venlegt Teikn
med Hovude og steig npp i Skipsbaaten.
»Han er ikkje brydd» Gngelskmannen dinl« sa
den unge Offiseren laagt til Skipparen paa Iro-
lienskt. Skipparen sette Peikefingeren under vin-
stre Anga og drog paa baae Mnnnvikerne For
den som skynar Teiknmaale, vilde dette segja, at
Engelskmattnen kunde Jtalienskt, og at han var ein
Raring. Den andre drog litt paa Smilen og tok
seg upo til Panna, til Svar paa Teikiie hans
Matei, som for aa segja, at alle Engelskmenn vanta
At dei Liberale feer Magt i Landet, kjetti
ikkje av det, at dei Liberale er i Samfund med
store Tidstankar; —— det kjem berre av det, at dei
forstend aa driva Agitatioti,forsteiid aaskriva
og tala paa ein Maate, so dei riv »Hopen«
med seg.
Den som kunde skrioa og tala paa same Maa-
ten, meiner Bakstrcevet, fo kunde andre og oinna
Magt!
Her nm Dagen famt eit Hogrelilad ut, at
naar Fridomsflokken var so sterk, so var det fordi
han hadde Diktarar i Brodden. —«— »So etwas
miissen wir auch habeu«-, hev Bakstraevet tenkt.
Og so striv det Vers-, det med, Vers i Mgbl»
Vers i Aftp., Veiss i Gjengangeren, — Vers i
Hopetal, -— og prentar Versi av i Lassevis og
sender utyver Landet. Kanti sVins tre vinna Fol-
ket med Vers, maa Hogre kunna det samet
Det stel ikkje »Kongetanken«, for slikt hev dei
ikkje Bruk for; men Former og tilfellige Ting,
det prøver dei aa stela.
—- Tenkje seg til, at desse ,,l)esindige«, .,for-
standige«, «nogterne« Folk, som alle Daga1« hev
spottat hver all Diktning og all «Lostning og Høi-
ning« i Politikkett, —dei veit no ikkje nokot betre
aa forsuara sin »«3irkelighed«3politik« med, enn —
Vers-!
ger-Poeteit er det den same Tanken. Me skyt dei
med deira. eigne Vaapeti! Dei Radikale dikter
Songar; me gjer like einsl Moses og Arott gjer
Stavarne sine«til Ormar; me, Kongens Visntetiit,
gjer Kunsten etterl Katiii me berre det, maa me
vinna likso langt som dei. Det er Metoden det
kjem an paa. ·
Oxx so midt under alt dette, stend »Fcedrelan-
det« og riv ned paa dei ,,Radikale«, fordi dei ser»
med ,,Dik«tarpolitikt«.
Men Fædrelandet kann forsvara sine Ord.
Det kann derre segja som so: Um vaare Menn
skriv Vers, so er dei ikkje dermed Diktarar! O
Fædrl. vil faa Medhold i dette. —
Formerne kann du herma, men ikkje Rati-
den. So vist som Hogrepolitikken er ein aand-
laus Politikk, so vist er han og med alle sine Vers
ein ægte og jammerleg — Prosapolitikk.
Novctnbcrlagct vil verja Bønderne. Koen
iniot? Mot Sverdrttp og hans Parti. Kven er
det, som er i Soerdrups Parti? Bonderne. No-
noko der. Sia sette han seg rolegt ned hjaa Skip-
paren og skoda med stor Aathug, men utan aa
gjera seg djerv, paa den fagre Kvin11a, han hadde
fengje til Fylje.
«Dei fører seg godt, desse franske Henriett-
nerne«, sae·Obersten til Dotter si paa Engelskz
«det leet seg lett gjera Osfiserar av dei". »
Strakst etter snndde han seg til den unge
Manneii og sae paa Franskt: «Seg meg, gode
Ven, kva er det for eit Regiment, De hevtenti?»
Den unge gav Skipparen ein linn Stoyt med
Armen og svara, idet han doyvde ein skjemtande
Smil, at hati hadde tent i Fotskyttar-Gardeu og
no tente i det 7de lette Regiment.
«Var De med ved Waterloo? De er veel for
ung til dess ?"
»Orsaka, Hr. Oberst, det var mi
Herferd".
»Den er so god som tvo«, meinte Obersteti.
Den unge Korsikanaren beit seg i Lippa.
»Far«, sae Miss Lydia paa Engelsk, ,,spyrr
honom, um Korsikanaranne elikar Bonaparte ho«gt?«
Fyrr Obersten fekk nmsett Spursmaale paa
Fransk, svara den unge Mannen paa nokso godt
Gngelsk, likevael med ein noko sraniand Uttale:
»De veit, Frøken, at ingen er Profet i sitt
eige Land. Me Landsmennenne aat Napoleon er kan-
skje ikkje so glade i han som Franskmennenne.
Eg for min Part hev likeveel baade Elsk og Age
einaste
for han, endaa mi LEtt i gamle Dagar laag i
Uvenskap med han«3«.
«De talar Engelskl« ropa Obersteti.
»kalent, som De høiner-.
Endaa Miss Lydia kjende seg litt tykkji ved
den frie Totien han bruka, laut ho likevcel la- aat
Tankett um personleg Uvenskap millotn ein Kor-
poral og ein Keisar.· Det var som ein Fyresniak
paa detsermerkte ved Korsika, og ho sette seg-fine
aa skrive det up i Dagboki si.
»Kann hende hev De vore iGnglattd sont
Fange?« spurde Obersteti· ·
»Nei, Hr. Obe1«st; eg lærde Engelsk i Frank-
rik, daa eg var berre reint ung, av ein her-teken -
Engelsknianir««
So vende han seg til Miss Nevil.
»Matei hev sagt meg, at De kjeni sraa Jta-
lia. Daa kann eg vita De talar reint Toskansk,
Frøken, og eg er rædd, at De daa ikkje so lett vil
forstaa vaart Maalfore«.
»Dotter mi skynar alle italienske Maalfore«,
sae Obersteti. »Ho er snar til aa leere Maal.
Det er ikkjts som med meg«.
,,Skynar De til Dames dette Verse av ei kor-
sikansk Folkevise? Det er ein Hyrding, som talar
til ei Hyrding-Gjente:
’S’entrassi ’1101su paraelisu santu, santu,
e mm truvassi ei tia, mi n’eSejria’·«1)
l) Um eg kom inn i det heilage, heilage Paradis,
og ikkje fann deg» — eg rymde ut att!
Fraa Gaae-i theol. Th. Caspari til Gjengan-
<< prev. page << föreg. sida << >> nästa sida >> next page >>
