Full resolution (JPEG) - On this page / på denna sida - Sidor ...
<< prev. page << föreg. sida << >> nästa sida >> next page >>
Below is the raw OCR text
from the above scanned image.
Do you see an error? Proofread the page now!
Här nedan syns maskintolkade texten från faksimilbilden ovan.
Ser du något fel? Korrekturläs sidan nu!
This page has never been proofread. / Denna sida har aldrig korrekturlästs.
SMÄRRE MEDDELANDEN
187
ihm noch ganz anders in Erregung setzten, als der Walfisch, der
in Seeland aus Land geschwemmt worden war — — —».
Tack vare en anvisning av professor Axel Romdahl kan jag
nedan återge Dürers dagboksanteckning under hans nederländska
resa härom (K. Lange u. F. Fukse: Dürers schriftlicher Nachlass,
Halle a. S. 1893, sid. 140).
»24 nov. 1520.
Item es ist ein Wallfisch zu Zürche (Zieriksee) in Seland mit einer
grossen Fortuna (flod) und Sturmvind an Land kummen, der ist
viel mehr dann hundert Klafter (famnar) läng. Und lebt Niemand
in Seeland, der ein gesehen hat, der ein Drittheil von der Läng
hatt gehabt, und der Fisch känn nit von Land. Das Volk sähe
gern, dass er weg ware, dann sie forchten den grossen Gestank.
Dann er ist so gross, dass sie meinen, man konne ihn [in] einen
halben Jahr nit aufhauen, und Öl von ihm sieden.»
Dürers uppgift på valens längd torde vara en smula
överdriven, då den längsta hittills kända valen mäter 33 meter.
2. Den första indiska noshörningen i Europa.
I Lange och Fukse påträffade jag också Dürers text till det
träsnitt av en indisk noshörning, som han utförde, vilken text jag
här återger till fullständigande av notisen i Brehm om Dürers
teckning (Die Säugethiere, Bd III, sid. 602, Brehm: Djurens liv Bd 2,
sid. 290). Konung Emanuel av Portugal erhöll den 1 maj 1513
en noshörning från Indien. Dürer gjorde efter en teckning av
annan hand ett träsnitt av denna. Den ursprungliga teckningen
finnes ännu i British Museum, och av dess text gjorde Dürer en
fri bearbetning, som återfinnes på träsnittet och i sin helhet lyder:
Rhinoceros
A. D.
Nach Christus Geburt 1513 Jahr a. di. 1 Mai hat man dem
gross-mächtigen Kunig von Portugall Emanuell gen Lysabona bracht ein
solich lebendig Thier, das nennen sie Rhinocerus. Das ist hie mit
aller seiner Gestalt abconterfert. Es hat ein Farb wie ein
ge-spreckelte Schildkrot und ist von dicken Schalen uberlegt fast fest.
Und ist in der Gross als der Helfant, aber niederträchtiger von
Beinen und fast wehrhaftig. Es hat ein scharf stark Horn vorn
auf der Näsen, das beginnt es allweg zu wetzen, wo es bei Steinen
ist. Das dosig Thier ist des Helfants Todfeind. Der Helfant
furcht es fast ubel. Darum wo es ihm ankummt, so lauft ihm das
Thier mit dem Kopf zwischen die vordern Bein und erwürgt ihn,
des mag er sich nicht erwehrn. Dann dass Thier ist also gewappent,
das ihm der Helfant nichts känn thun. Sie sagen auch, das der
Rhinocerus schnell, freidig und listig sei.»
<< prev. page << föreg. sida << >> nästa sida >> next page >>