Full resolution (JPEG) - On this page / på denna sida - Sidor ...
<< prev. page << föreg. sida << >> nästa sida >> next page >>
Below is the raw OCR text
from the above scanned image.
Do you see an error? Proofread the page now!
Här nedan syns maskintolkade texten från faksimilbilden ovan.
Ser du något fel? Korrekturläs sidan nu!
This page has never been proofread. / Denna sida har aldrig korrekturlästs.
Eit Blad atat det norske jaltm
Kjem ut koar Onsdag og Lanrdag.
t
Pris fyr Fjordnngaaret:
6 34 Kr. 1,10 (: 33 ß) med
· -s . Porto og alt. Betaling
« « · fyreaat.
Onsdag den 19de Juni.
Lysingar kostar 10 Ore
(3 ß) Petitlina, og daa
etter Maaten fyr storre
Vokstavar.
s 1878.
Svensken
er i Ulag. Han kann ikkje lika, at Konsulpostarne
iLondon og Leith er sette med Nordmenn, og
serleg er han utor seg fyr, atRichter fekk Posten
i London-
No hev det syrr — etter Mgbl., som no um
Sundagen skreiv eit godt Stykkje um denne Sak —
·voret slik, at 13 Konsulpostar, med ein-Lønings-
sum paa ialt 132,000 Kr., hev voret havde av
Svenskar, men 10 Postar med ein Loningssutli av
berre 67,600 Kr. av Nordmennz — men av
Utgifterne til Konsulkassa hev Norig boret ialt
382,250 Kr., men Sverig berre 248,89,0 Kr.
Soleids hev Svensken lagt ut 133,860 Kr. mindre
enn Norig og likevcel havt Postar paa 64,400 Kr-
meir enn me,. so Ein skulde tru, at han maatte
vera nøgd.» Hertil kjem·, at paamgpndgn ·hev Norig
meir Skipsserd· enn Sverig, so at der skulde Norig
i alle Tilfelle hava syrsre Retten. Og um Richter
skal Jngen segja annat enn athan er Mann fyr
aa greida Posten, og det so, at baade Svenskar
og Nordmenn kann vera tente.
Men Svensken er likevoel i Ulag. Stockholm-
bladi skriv ,,Jndignationsartiklar« (Harmkocedingar)
det eine verre enn det andre, og rio sitt Sinne ut,
snart paa Nordmennerne, snart paa Styret sitt og
snart — som Ein kunde tru—paa sjolve Kongen.
Der er gjort Svensken Urett, meiner dei. Serleg
er der gjort Urett mot den svenske Konsul Cöster,
som etter svenskMeining var sjolvskriven til Posten.
Richter hev fengjet Posten som ei Løn fyr politiske
Tenestar, segjer dei, ikkje syr dihan dugde tilKon-’
Den svenske Grunnlog og all Rett er tram-s
Deivaagar’
ful.
pad under Føter; alt er so reint galet.
endaa fo smaatt aa nemnaUnionen (Samsestet).
Dei læt— um, at det vert visst ikkje ,,til Bate fyr
Samhugen« millom dei tvo Folk, at slikt gjeng syr
seg. ,,Det er ein Ting, som Svenskarne jamt
hev Sans syr«, vert det sagt, ,,og det er Rett-
visa«; at Cöster ikkje fekk Londonposten er urettvistz
so er Samsestet i Faare. t) ——
( Det er slikt me kallar aa gjera ei Fluga til
ein Elesant. Me Nordmenn, som vael hev Ord
fyr aa vera smaasaare og glogge paa »Æreprikken«,
men som i Grunnen er helder sm«aanø1)tne i den
Vegen, ser strakst, at slik Skriking ikkje er annat
enn vondt Lune. Dei foer aldri oss til aa tru, at
ein Konsulvost paa nokre Tusund um Aaret kann
tyna eit Samlag, som baade alt er gamalt og
t) Sidan, ser me, hev daa eit Stockholmsblad (Stockh.
Korresp.) teket til Vitet. Det finn det rimelegt, at
Richter fekk Posten, og hev aat sine Felagar, for
dei hev brukt slik ein hard Munn«
«
fastgrott, og som dertil i ymse Ting er gagnlegt
baade fyr den eine og den andre.
Men her er Sumt aa· læra av Svenskens
Framserd i denne Sak, som i andre slike. Du kann
sjaa, at Svensken er den sterke i detta Samla-
get· Naar me Nordmenn trur aa lida Urett —
og det hender og! —, so skrik me ikkje; me berre
smaamurrar, og so hyssar me paa kvarandre att
sjolve, at det ikkje skal hoyrast paa hi Sida Kjolen
og »sorstyrre den gode Forstaaelse, som nu Gud-
skelov er indtraadt mellem de tvende Broderfolk«
So ender det med, at me gjer Knesall og kysser
den Haand, som me totte var oss so hard· Men
Svensken, naar han ikkje sæt sin »Vilje, so skrik
han, og ·slcer paa Slira, og gjer alt det Staak
han kann, og er slett ikkje rædd fyr, at det skal
hoyrast Paa ,,hi Sida Kjolen.« Detta er «— tall-
fall verdt aa merkja. — «
Me vil gjerna leggja det ut so, at Vord-
mannen er meir roleg og klok, men Svensken meir
Isen og fus og upolitisk av seg. Um so var, so
vilde det vera ein underleg Ting. Svensken er
ein gamall Riksmann, som hev voret med i Verdi
og lcert sin Politik; me er berre Jyplingar og
Heimalingar, som er utansyr altbaade syrr og no,
og som er so upolitiske, at me gjeng her og trur
paa ,,(s5tudenterserder« og Festtalar og meiner, at
det er Politik aa drikka Brorskaaler og byta
Hovudplogg og halda skandinaviske Ranglelag
"burti Odins Lund. Men Folkefaasengdi vil no
stødt leggja alt ut til sin eigen Ros, og eg —-
hev all Vordnad fyr vaar norske Faafengd.
Likevæl vil eg ærlegt segja, at eg tyder meg
Tingen ut paa ein annan Magte. Eg trur ikkje
paa det," at me er so sælt kloke, og helder ikkje
trur eg, at Svensken er upolitisk· Tvertimot: det
er me, som viser oss ukloke og barnsklege·
Me er so unge, at ·me trur paa ,,Broerskap« i
Politiken; det er vaar store Faavisa. Me trur at
tvo Folk kann ,,el"ska" koarandre, og liva saman
liksom tvo Nygiste, so dei·«berre tenkjer paa, korleids
dei best skal gjera kvarandre til Lags; det er Barn-
domen vaar. Difyrlegg me og sliktLag paa desse
skandinaviske Meste og Drikkelag· Naar dei tvo
Folk ,,lcerer kvarandre aa kjenna«, meiner me, so
vert dei so reint forglade i einannan, at dei sidan
byggjer upp heile sin Millomrikspolitik paa denne
platoniske Elsken. Og so drikk me paa det, og so
held me Talar, og skriv Songar, og trur, som sagt,
at detta er Politik. Men Svensken, som er
Politikus, —ja, han hev helder Ingenting imot eit
godt Lag med Mat og Puns og Talar og slikt;
men — han veit den vesle Ting, at der ikkje er
Brorskap i Politik meir enn i Kortspel. Sosnart
det difyr kjem til Aalvor, so let han Festar vera
Festarog Ord vera Ord og — Politik vera Po-
litik; men deri meiner eg, at Svensken gjer Rett.
Den politiske Moralen er slik. Der gjeld
det ærlegt og endesram, at kvart Folk er· seg sjolv
næraste. Den Riksmamt, som til Venskap fyr eit
annat Folk gjev brirt so mykje som ei halv Haars-
breidd av sitt eiget Folks Rett, han heiter i alle
Maal ein Landssvikar. Kvart Folk krev av
sine Styrarar, at dei skal kara til sitt Land so
mykje som dei berre kann, baade av Pengar og
av Æra. Eit Folk er ein so stor »Personlighed«,
at det tykkjest hava Rett til det. Og um det ikkje
hev Rett, fo er det noydt» til. Millomrikspolitikken
er enno ikkje stort annat enn eit ,,bellum omnium
oont1«a omnos« elder innbyrdes Krig paa Kniven,
so den som vil liva, lyt vera um seg. Der er
vcel i dei større Sedskaps-Tider komet upp nokot
som dei kallar Folkerett elder Millomriksrettz men
den hev aldri havt stor Magt, og um han hadde
det, so vardt det endaa den same Grunntanken,
som vart den raadande, um enn Maaten aa verk-
setja Tanken paa kunde verta ein annan. Detta
er Svensken so gamall at han veit. Og han veit
likso væl, at det som er den aalmenne politiske
Skikk, det maa og vera den skandinaviske. Verdi
er seg allestad lik. s
At me er nærskylde og Grannar med Sven-
sken kann ingen Skil gjera. Soga hev aldri visst
annat, enn at Broer kann hatast liksovael som andre;
og skal nokon trættast, so lyt det no just vera
Grannar· Hellest er alle Folk Broer og Nær-
skyldingar. Aa byggja upp ein serskild skandina-
visk Politik paa ein serskild skandinavisk Skyldskap
kann vera vael nok, men hev ingen royndomsleg
Grunn. Gg kannikkje sjaa, at Sambandet millom
Austrike og Ungarn tarv vera mindre sterkt enn
det norsk-svenske, syr di um Tyskerar og Ungarar
er mindre nærskylde. Der er ingen Skyldskapi
Politikken; tvo Folk er tvo Folk, og slær dei seg
ihop, so er det syr di dei trur, at dei skal hava
Bate av det kvar paa sin Part.
· Som sagt: detta veitSvensken. Og difyr dreg
han"til seg alt han kann saa i Politikken og let
sin ,,k:ara bror·« hytta seg som han kann. Sven-
sken hev mest alle diplomatiske Postar og legg seg
av all Magt paa aa faa Konsulpostarne med, alt
um han veit, at Norig hev større Skipssserd enn
Sverig. Og fær han ikkje sin Vilje, so gjev han
vondt, fyr aa skræma oss av til ein annan Gong.
Broerskapen — den gjoymer han til nceste Skaa-
dinavmote. f
Og liksom han grev til seg detVesle han kann
av Pengar og Magt, soleids greo han og til seg
<< prev. page << föreg. sida << >> nästa sida >> next page >>
