Full resolution (JPEG) - On this page / på denna sida - Sidor ...
<< prev. page << föreg. sida << >> nästa sida >> next page >>
Below is the raw OCR text
from the above scanned image.
Do you see an error? Proofread the page now!
Här nedan syns maskintolkade texten från faksimilbilden ovan.
Ser du något fel? Korrekturläs sidan nu!
This page has never been proofread. / Denna sida har aldrig korrekturlästs.
200
Fedraheimen·
(
-
14de August 1878.
hava vit pa ord-, orddannings— og setningslazra,
kunna namn—1nerkja og upploysa dei einskilde
ord og Setningar og skriva god rettskrikt og ar-
beida ut- uppsetz men han ma kunna ettervisa
dei einskilde reglai’ ved ordtokje og mynsterset—
ningar fra landsens diktarar og folkeskribentarz
han ma kjenna hovud—slagi av dikting gjenom
prxavur’ av tyske storskaldar og han ind kunna
utanbolces Sume slike dikt av Sehiller, Uhland,
Riiekert o. fl.
— 4 rekningsbolkar med namnade tal, med heiltal
og brok og tidelingsbrøk, regula de tri, alle i
dagleglivet motande rekningsbolkais, derimillom
Dessutan
1 relcning imi- han kJenna dei
Samansett delings— og Samlagsrekning.
ma han kunna loysa lette hokstavrekningsstykkje
(aZyel)2«a) og kunna grunnarne (eleme«ta) ilde-te-
eg rom-rekning, 1 naturkunna ma han vita
greida pa dei mest merkjande grunnformer (,,ty—
per«) og Slag, og hava ueeniaise kjendskalz
til dyrkningsvokstra1·" og meinvokstrar og til
dyre- og hlomeriket pa heimstaden; So ma han
og kunna dei vigtugaste læreset11ingar av fysik—
kan (naturlog-læra), den mateinatiske jordkunna
(geog1-.) og grunnarne av kemien (lae1«a um grunn—
toi), helst Psr grundlag av dtroyningar (fre.istna—
dat, expet«e·ineØtta). Ein hermed Samhovande kunn-
Skap i trudom, Soga, jordkunna, 1nusik, og dertil
ein vidt driven forskap i skrivning, teikning og
gymnastik ma han og kunna leggja fram til app-
Pa denne maten er det greidt, at
han kann lærer utrulegt i dei 3 ari pa seminar—
Det er Bagt, at det var dei tyslce skille-
meistrar, Som Stoypte den franske øisn i moldi
i 1870, og dersom ein rett tenlkje1» etter, for ein
dugleik desse folk ma hava, so kann ein ikkje
halda det ordet fyr berre skryt. Me stakkars
norske Skulemeistrar, me f8e1· lita oss med ei
liggja So langt atterut fyts desse 1ærara1« i andre
Det er Jern
hatteniakar og kong Salolnon pa Sin mate, detta.
Men 1ne norske, ine lyt tola dettai Det gjeng
aldisi an, at me hev nokon ting av beste Slag;
taks—p1søva.
skulen.
1and, at all likning er umogleg.
me er for smae me, mavita. —-
Vare broer pd hi Sida Hellgarden segjei-
ikkje So, dei; i upplysningsvegen meiner dei, at
ingen hør vera for langt tilatters. Seminaistidi
hev fyrr voret 3 ar der; no er ho toygd ut til
4. Dit kann me ganga og lære-, dersom me da
ikkje vil ganga til Finlendingarne og fa kjenn—
skap til deira 1ærar—utdaning, Som er høvan»de
til tidi fullt so vee-l Som i nokot annat lad-1-
Og dei er da. og ,,slnae« nok! — At me Skal
liggja so« langt tilatters fyr vare broerfolk, det er
ei Skam og ein skade, Som det norske folk ikkje
lenger hev kad til a bera-
·Ktistiauia, den 13de August 1878.
Uppved Vatsø11 hev dei funnet ei stor Borg-
hola, ikr. 24 Fot hog og 30—40 Fot lang. Ho
er den 3djei Standinavia og skal etter Finnaren
heita ,,Svenonius’s Grotte.«
Jaabtek m. fl. pravde i Aar paa Thinget aa
saa istand eit politisk ,,Vinstre«-Lag paa Lag som
det danske ,,forenede««.—Men det gjekk ikkje, kann
du vita.
Paa Jslaud tek dei til med Aalmugeskular
no, sortel »Fædrelandet« med eit Sidehogg til dei
her i Landet, som finn, at vaar Aalmugeskule iktje
er so god, som han kunde vera (,,mindre nødvendig«
som Fædrel. kallar det).
Geiitemaalar Peterscit fraa Kristiania hev vo-
ret uppaa store Skagastalstinden, som fyrste Gangen
vart uppaa-naadd ifjor av Mr. Slingsby. —— Lika-
( Pokkahontas.
eins hev Kand· Kristensen fraa Kristiania voret
uppaa Falketind, som Chr. Boeck og Keilhau skal
hava voret paa Toppen av eingong fyrr.
Fraa By og Bygd." No. 8 (August) inne- ·
held: Kvat er Fridom? Av Olav Lofthus (Slutt). —
Riksthiiiget i Augsburg. Etter Westermeier. —-
Ei Segn sraa den syrste Busetning
i Nordamerika.
Ein av Mcdlcmcrne av Kriftians Amtsthing
hev gjevet 500 Kr. til VonheimZ-Skulen.
Jouas Lic, som er i Valdris no i Sumar,
skal vera meint paa aa slaa seg ned i Tyskland
(Stuttgart) ei Tid.
Landlmudlcr AlldcrsseniGran er burtkomen
og vert no etterlyst av Amtet. Han hadde gjort
Bankerot, var mistenkt (og forhøyrd) syr Fiisk med
deiMidlar, som hvyrde til Bui. Han er 22 Aar gl.
Apotekar Hauseai Lærdal vart funnen ved
Fjorden dand; det saag ut til, at han anten hadde
laagat seg elder hadde tenkt paa aa gjera det.
Hunden hans laag med Sida; han vildeikkje sleppa
Nokon frain aat Liket og maatte jagast burt med
Stein.
» Provst Christie hev voret« Prest i Askevold i
40 Aar og hev aldri havt nokot annat Kall. Han
var ein dugande og sers godt likt Maan. Han
hev og i lang Tid voret Provst (i Sunnfjord Prov-
sti), og hev i sitt eiget Prestegjeld havt alle dei
Tillits-Umbod, som Kommunen hev havt aa bjoda»
No den 27de Juli flutte han ifraa. Han fekk ei
gild Minnegaava. -
For Kriftiatcia »Forligelseskommission« hev
det i 1ste Halvaaret i Aar voret uppe 5402 Saker,
—— meir enn nokotsinn fyrr.
Uppi Nordsimnarti er det Uaar paa Høy.
J Nasseby er det reint ille, daa.dei ikkje hev havt
nokot Fiske held.- Folk derinne er so utarmat, at
det reint ser ut til Hunger-smud-
Nokig foer i Paris 36 Premiar paa 52 Ut-
stellarar. Det er godt gjort. «
GamalluorskoDikt syrr ukjende, er sunne
paa Shetlandsayarne av Karl Blind.
Gabricl dc Murtillct samlar Fotografi-Portræt
av alle dei vceUaste Gjentur i alle Land. Denne
Samlingi vil han leggja fram paa den anthroxio-
logiske Samstemna i Paris i Sluten av denne
Maanaden.
Hundegalskapen held paa i England, helst
millom dei ,,fine« ,,sporting dogs«· (Jagthundar)·.
Det er soleids godt, at den norske Regjering hev
stengt Landet syr engelske Hundar.
J Hrvne hev dei paa ein Øydeholme funnet
3 Lik 3—4«Fot· under Jordflata»» Dei tvo-hev
voret nedgravne i Uldstakkar, Sko og koite Hosur;
Stakkarne var mest like sterke; Skoi gjekk sund i
Saumarne, naar ein tok paa dei. So langt som
Uldtyet hev naatt er Beingrindi mest like heil; men
ovanum Stakklivet er ingenting att, utan nokot
Halm som hev voret straatt under Liki. Den Zdje
hev voret nedgtaven i ein grøn Ullduk «med kvite
Hosiir og Sko; han ser ut til aa ha voret ein Gut
paa 12—13 Aar. Likkistur ser ikkje ut til aa ha
voret brukte. Det er Merkje til, at det hev stadet
ein Trekross elder slikt hver Gravi. Liki maa vera
overlag gamle; kannhenda er dei fraa Soartedauden.
,,Thcrmoskop« heiter ein Varmemcelar, som
den store Uppfinnaren Edison hev uttenkt; han er
so gløgg, at han syner det mindste Brigde i Var-
melaget, ja viser kvar Sky, som fer hver Himmelen,
naar haii vert uppsett ute.
Utlandc·t. Austrikingarne hev stort Bry
med aa faa sullfdrt Hersetningi av Bosnia og Her-
segovina·
so, at Heren allstad vart motteken med Fysna av
Folket, men dei legg til: allvisst av deiBusitjande.
At mange er leide av den idelege Uro og Røra,
og at iser Velstandssolket— lengtar etter eit rolegare
Tilstand, er rimelegt, men at det og finnst dei,
som ikkje vil vita av eit austriksk Herredøme, og at
dei er mange nog til aa gjera Austrikingarne stort
Dei austrikske Blad hev stendigt laatet«
Mein, hev synt seg til Fullnad· Visstnog er det
so, at Austrikingarsne hev havt Vinningi i dei mange
Smaaslag, som hev stadet; men det er likevel ikkje
likt til, at dei hev voret god-til aa knekkja Upp-
røret til Gagns. Tvertimot, Motstandet mot Her-
setningi synes aa veksa, ettersom Heren skrid fram.
Det heiter seg og, at dei kristne Bosniametmer skal
ha samlagat seg med Upprorararne; det skal vera
Øsarar fraa Serbia, som hev stellt deim app.
Likeins skal 3000 Albanesingar ha gjeoet seg i Lag
med Upprarararne. Hovudstyrkjeit aat dei muhame-
danske Upprørarar hev dreget seg andaii til Sem-
jevo, og dei hev no havt Magti der i sleire Dag-ir-
Her skal dei vera meinte paa aa gjera aalvorsleg
Motstand mot Austrikingarne. Der er rein Log-
loysa i Staden. Jminsto er det mellt til Times,
at Bustaden aat den romersk-katholske Bisp er
plundrad, og at Bispen hev lotet taka Hyven. Ting-
andet millom den turkiske Utsendingen i Wien
og den auftrikske Regjering hev enno ikkje ført
til nokot; men det er daa moglegt, at Turk-
arne vil gjeva etter. Dei austrikske Blad seg-
—jer etter dei sidste Hende reint ut, at det kann
tkkje lenger vera talande um ei Hersetning av dei
tvo Fylkje, men berre um ei Annektering. ,,Det
er paa Tidi« —skriv Pest. Lloyd — »aa faa Porten
vekkt upp or den Draumen, at Austrike skulde vera -
so vitlaust, at det vilde ofra Pengar og Blod fyr aa
gjera Turkiet elder Serbia ei Veinka. Me maa segja
Porten, at ei Hersetning fyr ei kortare elder lengre
Tid vilde vera Daarskap, og at Austrike ikkje vil
sleppa fraa seg att deiLandsluter, dether spyrst tim,
— syrst daa er det greidt, korleids Saki stend««
Nispur. »
,,Eg hev set 4Graabeinar eg,« sa Ein. »Aa ncimen
hev ’kje du set 4 Graabeinar,’« sa den andre. »Aa nei,
det var nok berre 3 lel.« — ,,Aa, du hev ’kje set 3 held
dul« —- ,«,Aa nei-: det var nok berre tvo-« — ,,Du hev
ikkje set tvo helder, du,» mein’ eg l« — »Aa nei, det var
nok berre ein.«·—— «Eg meiner du hev aldri set nokon
Graabein egl« — »Aa nei; det var nok berre ein gamall
tiin Stubbe« —
Giii Gut kom inn paa eit Kantorz der sat tvo Kan-
torkarar, og dei bad Guten setja seg ned, men baud ikkje
frain Stol, og tkkje fannst det fleire Stolar held enn dei
tvo, som dei sjploe sat paa. Guteit takka daa, men oart
standande og saag seg ikking· ,,Kvi setdudeg ikkjedaa?«
sagde den eine Kantorkaren. Guten svarad: »Her er
liksom heiine i Fjose hans Far her,« sa’n· ,,Hoss er der
laga daa?« spurdeKantorkaren. ,,Der er ’kje fleire Vaasar
hell der er Naut, der,« svarad Guten« H. A.
-
JHMJ sing ar.
eilkdmhkimcn
kjem ut tvo Gongcr i Vika. Prisen er den
same som syrrz Kr. 2, 20 fyr Halvaaret (elder
Kr. 1, 10 fyr Fjordungaaret) med Postpengar
o alt.
g Bladet hev no betre Rom til nokot av kvart;
serleg kann det fortelja meir Nytt, so at Folk vil
kunna hjelpa seg med Bladet i·den Vegen·· So
hev det og ein fast Skuleartlkkcl, som inne-
held Tidender (og andre Stykkje) um ·Aalmuge-
skulen, Folkehdgskulen og Amtsskulen; ledige Lær-
akposter m. m. Hellest vil det som·fhrrinne·halda:
Utgreidingar um ymse Ting, Politik, Reise- og
Naturstildringar, Forteljiugar, Segner,. Dikt, Ri-
spur o. d. Gode Menn er med og skriv.
Bladet er enno aa saa fraa Nyaar 1878.
Vplandmko Køie-,
udgivet af Kaad. O. Arvesen, Hamar, udkommet i stort
5-spaltet Format 2 Gange om Ugen med et mindst
14-dagligt Tillceg »For Kirke-, Stole- ogFolxeoplosnmg .
Prisen for Hovedblad og Tillæg, der maa tinges sammen,
er 4 Kroner Halvaaret og 40 Øre- i Postpenge.
Trykt i Ringvolds Boktrykkeri.
<< prev. page << föreg. sida << >> nästa sida >> next page >>
