- Project Runeberg -  Fedraheimen. Eit Blad aat det norske Folket / 2:en Aargang. 1878 /
299

(1877-1891)
Table of Contents / Innehåll | << Previous | Next >>
  Project Runeberg | Catalog | Recent Changes | Donate | Comments? |   

Full resolution (JPEG) - On this page / på denna sida - Sidor ...

scanned image

<< prev. page << föreg. sida <<     >> nästa sida >> next page >>


Below is the raw OCR text from the above scanned image. Do you see an error? Proofread the page now!
Här nedan syns maskintolkade texten från faksimilbilden ovan. Ser du något fel? Korrekturläs sidan nu!

This page has never been proofread. / Denna sida har aldrig korrekturlästs.

9de November 1878.

Fedraheiiiien.

299

lange Sjoferdiz han ventar difyr paa Storkar,
Tranur og andre Storfuglar, ·set seg paa Ryggen
deira og leet seg bera fram. Tjjur (Storfnglen)
gjerer det gjerna, daa han tykkjer gildt i Smaafuglen
og Sangen hans«. Ebelin vinkade aat nokre Be-
duinborn, peikade paa Erlurna og spurde: ,,Veit
de, korleids desse Fuglar er komne hit?« »Ja,
svarade dei, »Abu Sand (Storken) hev boret deim
yvery Havet««. Daa Ebeling fortalde detta i Hotel
du Nil lo dei honom lukt upp iSynet alle, so nær som
den aagjcete Afrikafarar«en Heuglin og Fuglekjen-
naren Brehm. Heuglin sagde: ,,Eg hev visst
detta lengje, men hev ikkje skrivet um det, fyrdi
eg ikkje hev kunnat sannprova det paa vitenskapleg
Maate. No stend det aa lesaiPetermanns ,,Reisen
im Orient« (2dre Utgaava), at Svenfken Hedenborg
ved Midlandshavet osta hadde hoyrt Song av Smaa-
fuglar, som han ikkje kunde faa Timd av. "Daa
han ein Gong paa Rhodos-Øyi gjekk etter Ljoden
av slik Song, og ei Storkeskreid sette seg ned til
aa kvila, saag han, at det flaug ei Mengd Smaa-
fuglar upp fraa Ryggarne deira. Um det var
Erlur elder andre Fuglar kunde han likvel ikkje
sjaa, daa dei var for langt burte·

Den største Rugaaker i Tl)ele1norki. Paa
Garden Mosesz i Sandland stod detiSumar Rug
paa ei Vidd av 38 Maal Jord i ein Anker. Det
var eit fagert Syn. Avlingi er.no avtreskt og seld
til Bygdarsolk fyr 14—16 Krunur Tunna. Agronom
Jakobsen hev verkat fyr, at det ikring Skien vert
saatt meir Riig enn fyrr; det er likvel mange, som
meiner, at Rugdyrkjing ikkje løner seg, daa Rug
fraa Utlandet i dei seinare Aar stend so billeg, at
Hevd og Arbeid kann leggjast betre paa aa dyrka
andre Sædeslag.

I Vefsctc hev Broderne Ole og Mikal
Langjord skotet ein Bjorii i Hidet; dei skaut ein
ogso i Sumar.

Skaldeverk. B.Bjørnsons ,,Et nyt System«
er ferdugt, men vil ikkje verta korkje spilat elder
selt, fyrr Boki er umskrivi paa Tydsk. Adolph
Strodtmann er i Gang med Umskrifti. NaarBoki
er umskrivi, vil Bjornson samstundes venda seg til
dei Theater i Skandinavia og Tydskland, som han
ynskjer skal spila Stykket.

, ,,Norskc Oldsager« er Titelen paa ei Bok
med fransk og dansk Tekst og 700 Teikningar, som
Professor O. Rygh vil utgjeva imot Jol.

Fraa 26de Ang. til 10de Oktober-, 672
Vika, do ingen i Bodeiy Sokn, som hev 5000
Jnnbuarar.

Kl1rkjcvigsla. Bisp Essendroxi vigslade den
03 Oktbr. ei ny Kyrkja ved Aarnes Jarnvegsstation

ut Liket. Bestemoeri sylgde aat Kyrkja· »No er

det gjort au!« sagde ho rolegt, daa Jordi hadde
gjoymt Varnebarnet hennar« —

— Det var hellest gjestmilde Folk, Tatrarne.

Eg og Fylgjet mitt vilde helst beint heim att; me

hadde litet Hug paa aa fara attende til Likserds-
garden; men det fanst ikkje Raad. Der vart ei

Skriking og Jamring som det galdt Livet: »Aa

kjcere vælsigne dykk, de fcer daa ikkje gjera oss slik
Sorg og Skaml« bad dei. Me laut sylgja.
7 — J Likferdsgarden er Gjestebod. Dei kjem

med ein Dram. ,,De lyt nok drikka or, lell; for
de skal ikkje faa meir av detta Slaget enn de toler
det.« ,,Aa, det vert visst nok taa detta,« sagde

· han Sjur; han kunde liksom meir Folkeskikk han

enn me andre.

Ei stor Lukka var det no, at det var sannt
som dei sagde, at dei ikkje hadde mykje Brennevin;
for hadde dei det havt, veit eg ikkje korleids det
hadde komet til aa set ut der den Kvelden.

Snart bar det i att med den gamle Visa
um Merrabyting og slikt. ,,Du kann tru eg hev
havt mange Slag Hestar«’, segjer den gamle Ta-
teren.

,bøje til honom, men til inkje Nytte.

i Nes; ho hev Plass fyr 600 Sitjande; Kyrkje-
klokkurna er fraa Saksen«

Ny Umskrift av det nye Testamente. Ad-
junkt Thistedahls Etterleivde hev sendt vaart Bibel-
selskap ei heil Umskrift av det nye Testamente-
Det er ogso han, som hev mnskrivet det gamle
Testamente, so nær som Mosebxikerna og Salmarne.

Fraa ein Stad i sveusk Norrlcmd sende ein
Arbeidar eit rekomanderat Brev med ein innlagd
100 Krune-Setel til Skyldingarne sineiSunnerbo.
Det gjekk 3 Maanadar, utan at Brevet kom stam-
Brevsendaren tok daa til aa gjera Krav paa Skade-
bot, men no kom Brevet fram med eit Jmihald av
10 Tikrune-Setlar. Den Forvandling er likso
merkverdtlg som mange i 0vids Metamorphoses,
segjer eit Blad.

Slidllanen (Smaalensb.) vartsin Fredag yver-
saren av Jarnvegsstyretx Jarnvegsdirektoren, Pro-
fessor Guldberg og Jørg. Meinich, saman med Yder-
Jngenior Wetlesen. Det vart gjevet Order til aa
paaskunda dei Arbeid, som stend att. Jkring Frede-
riksstad vil Jarnvegen vera ferdug um 3—4 Vikur.

— Den oystre Lina er paabyrjad baade fraa Aust og

Vest: J Eidsbcrg heldt dei Takstar den 1ste Novbr.

, Umkomcn Lots. Fredag Morgonen i fyrre
Vika gjekk ein Lotsbaat med tvo vaksne Lotsar og
ein Gut ut fraa Rannoysund til aa borda eit Farty,
som sokte Haiiin fyr Uvedret. Baaten vann seg ut
til Fartyet, og den eine Lotsen, Haris Tobias
Hansen Stangenes, ,,den duglegaste og mest
urcedde Lotsi Rannoysuiid«’, treiv Finkenettet til
aa vippa seg yver, men Toget raukisund, og Lotsen
gjekk til Botns; det vart strakst utkastad Nednings-
Den Um-
komne hev Kona og 8 Barn —- det minnste 3
Maanadar gamalt. Hati hev osta med Faare fyr
eiget Liv ført Farty i god Hamn. Soleids frelste
han i Novbr. ifjor, daa ingen annan Lots torde
ganga ut, eit franskt Skip (ein Brigg) fraa aa
ganga under.

UniJarnvegjer gjenouc Asia skriv eitVlad:
Eiri Jarnveg gjenom Asia til Kan hev alt lengje
voret paatenkt, og knapt er ein annan Jarnveg fraa
Midlandshavet til Eufrat fyreslegjet, fyrr det vert
Spursmaal um JarnvegtilJerusalem. Naar desse
Jarnvegjer vert ferduge, vil det verta bisnesamt aa
hoyra Konduktorarne ropa: Ninive: Ti Miniit-
tar! — B;abylon: Femtan Minuttar! —
Jerusalem:
O. s. b.

Væringar. Me veit, at deiMenn fraa Nork
den og Russland, som tok keisarleg Krigstenesta i
Miklagard i gamle Daggr, heitte Væringar. Detta
Namn trur dei er vortet til i Russland· Dei nor-

TjugeMinuttar—Dagverdl

diske Menn, som fyrst slutte til Svjthzod hitt Zmilda
(Storsverik), kallade seg ,,Russar««, og sine Skyl-
dingar vestanfyr Øystresjoen kallade dei ,,Varcegar«
(russ. variag’, grek. varangos, gn. væringr).
Russar og Væringar skulde soleids standa i Sam-
hove til kvarandre paa Lag som ,,Yankee« til En-
gelskmann elder Utslutt til Heimbue Fyrr hev
dei trutt, at Ordet er komet av eit gamalsvensk-
norsk Ord = det angelsaksiske var, eit Forbund,
elder av det gamal-norske vak, ein heilag Lovnad·
Men no hev V. Thomsen (TheR61ati0nS between
anoient Russia and Scandinavia Sto. Oxford og
London1877) funnet eit angelsaksisk Ord wzrgenga,
som i ei gamal Ordbok er tydt Utlending, og i
dei longobardiske Logjer sinnst ogso Ordet waregang
i same Merkjing· Av same Rot sinnst gn. veem,
Ro, og væri, Livsupphelde Thomsen meiner difyr,
at Ordet Væring tyder framand· Samarne
i Noreg og Russland kallar Varangersjorden var-
jagvuodn, og i Normandjet sinnst ein Strandstad
Vaisengirevil1e sur Mer, ein Landsby Varlengueville
les deux eglisesg og endaa ein Bekk varenguebeo",
som skulde tyda Framandbyen ved Havet, Tvo-
Kyrkje-Framandbyen og Framandbekken, liksom Var-
angerfjorden tyder Framandsjorden. Erm an (Reise
um die Welt. Berlin 1833——41) fortel, at han i
1830i Tobolsk, ,,dei slaviske Russars Jsland«,
hoyrde danske Varar sala som varaegiske Varar.

Direktorert ved Stockholms Undersokjiugs- ·
FeUgsl, Loytnaiit Hoving, er dømd. til aa missa
ein Maanads Loii fyr Slurv i Tenesta.

Bjornsons ,,Maria,Stuart i Skotland««, som
no vert spilat i Kristiania, gjekk sin Maandag ,,yver
Scenen-O dei kallar, fyr fem og fyrtiande Gong·

I Kanpenhamu heldt dei sin Sunndag Fest
fyr B. Bjornson. Prosessor J. E. Sars"var inn-
boden som Æregjest. Professor Schjodte tok Fyre-
sætet. Otta Borchsenius heldt Festtalen og ynskte,
at Skalden, som Risen Antaios, maatte henta ny
Kraft til stor og rik Dikting ut4 av sjølve Livet
kvar Gong hans Motstandarar kastar honom til
Jordi. Bjornson nyttade Havet til aa talaum
Danmark-3 Framtidsstelling. Cand. Trier talade
fyr Sars. Forfattararne Kr. Arentzen, Kaalund,
Schivanenslügel, Dr. Schandorph, Dr. Pingel, Dr.
Hofsding, Hørup,Rubin, Galschjott, Hendriksen, Re-
daktor Borg fraa Helsingborg o. fl. heldt Talar.
Det var livlegt Ordskifte i Spursmaalet, ssum det
var alles Skylda, ogso Vitenskapsmeniis, aa taka
Lut i det politiske Liv og velja fast Standpunkt i
Partikampen. — Maandag Kveld heldtRiksdagens
Millomparti Fest fyr Bjornson med S. Hogsbro og
V. Holm i Brodden.

Fraa O. Olseic ti Soits Klokkestoyparverk
ved Tunsberg, er nyst sendt 2 Kyrkjeklokkur til

»Jau det vil eg sakte tru! den, som hev faret
so vidt som du Seiren, han hev røynt nokot av
kvart, han,« svarar han Thore. «

»Uppi Gudbrandsdalen bytte eg til meg tvo
Folsungar fyr ei gomol Merr, der-«

»Det var god Handel, Bon!«

»Aa, ikkje ille; det verste var eg laut haoa
dei i 14 Dagar, syrr eg vart av med dei att.-;

,,Aa, ikkje lenger ——?««

,,So bytte eg dei burt og fekk att ein fyrtvo,
som dei segjer.«

,,Men den var gild den, tenkjer eg.«

»Aa — kunde voret verrei« Det var Alvstad-
Randen, um du hev heiyrt gjetet honom.

»Nei hev dit havt deni«

»Eg hadde’n i fleire Aar; men so selde eg ’n,
og det hev eg tregat. Eg saag ’n att her no Um
Dagen; han var baade sprengd og brotenz — ja
det er fcelt, som dei seer aat med deistakkars Dyri.
Dei Store kann fara sram som deivil, dei, maatru;
men hadde det voret eg —! jau daa hadde det
vortet annan Dans-«

Der vart mykje Snakk no um desse ,,Stor-
folki« elder ,,Kommissionerte««, som deivart kallad;

kvar fortalde si Soga um dei, og Enden vart, at
dei »Kommissionerte«» laut vera baade raaare og
verre enn hitt Folket. Og det verste var, at det
»beit ikkje Log paa dei held," som gamle Seiren
sagde. Det var ikkje greidt fyr Smaafolk saa liva
i denne Verdi, og ikkje fyr Hestar held, slik som
desse Folki soor aat.——Men gamle Seiren blinkad
av og til fultmed Augom, liksom han vilde segja —:
,,eg greider meg no lell, eg, og lurer kje eg dei,
so lurer visst ikkje dei meg!« —

— Det var eit kvatvoret Gravøl.

No tek me til aa hyssa paa oss fyr aa reisa.
Og ein Dram laut det vera til Adskil. »Nei det
er rett Skam au, at me ikkje skalhava so me kann
skjenkja Folk skikkeleg fyr Umaken sin,« jamrad
dei. Me leet vcel uni Skjenkjen og meinte me
hadde Jnkje aa klaga syre· Liksom til Bot fyr det
Vrennevinet, me hadde fengjet forlitet, fylgde
dei oss med ein sann Straum av Takk-Ord og
Vcelsigningar, i di me strauk av Garde. — ,,No
hev eg voretderl sa han unge Raamund,« tenkte eg.

Dei fleste er glade i Gjestebod og Gilde; det
er eg og paa min Maate. Men eit sovoret Lag
ynskte eg meg ikkje att Dagen etter.

<< prev. page << föreg. sida <<     >> nästa sida >> next page >>


Project Runeberg, Sun Dec 10 01:21:34 2023 (aronsson) (download) << Previous Next >>
https://runeberg.org/fedraheim/1878/0299.html

Valid HTML 4.0! All our files are DRM-free