Full resolution (JPEG) - On this page / på denna sida - Sidor ...
<< prev. page << föreg. sida << >> nästa sida >> next page >>
Below is the raw OCR text
from the above scanned image.
Do you see an error? Proofread the page now!
Här nedan syns maskintolkade texten från faksimilbilden ovan.
Ser du något fel? Korrekturläs sidan nu!
This page has never been proofread. / Denna sida har aldrig korrekturlästs.
Fedrah-eimen.
Vris spr Fjordnngaaret:
Kr. l,10 (= 33 ß) med
Porto og alt. Betaling
fyreaat·
Ja 14··.
Eit Blad aat det norskc Folket.
c ,
ch
!
Kjem ut tvar Lanrdag.
j ——j -
Laurdag den 3die April 1880.
Lysingar kostar 10 Ore
(3 sz) Petitlina, og daa
etter Maaten fyr større
Bokstavar·
—Lidt Aarg.
Vestmaunalagct og O. J. Hoycm.
Vestmannalaget lovar ut 100 Kr. til den,
som kann skriva den beste Bibelsogaaat Born paa
Jvar Aasens Maalform. Hoyem gjev ut ei stor
Bibelsoga fhr Lærarar, og naar den er ferdig, vil
han gjeva ut ei fyr Born, paa si eigi Maalform.
Han hev elles bodet seg til aa prenta Skuleboker
paa Aasens Maalform og. Han er rædd no, at
einkvar skal taka hans Bibelsoga og gjera »eit
skjønsomt ntvals« av den og senda Vestmannalaget,
og detta sorbyd han (Oplandenes Avis No—· 32):
,,ingen scer take ei einaste av dei skillebokom, eg har
gjeve ut eller etter denne dag matte·koma til aa
gjeva ut, og føre den heilt eller delvis in i ei
onnor malsorm, utan mit loyoet Med di har
eg dit aii forbode ii take ut foerre eller fleire stykkje
av mi store bibelsoga, snu pki ord og uttryk her
og der og so prente dem i ei onnor retskrioning.«
Han segjer, »at det no bydes mynt for ä sä folk
til ii bruke J. Aasens malform i skuleboker,«’ og
detta tykkjerZ han peikar paa »motarbeiding av mi
verksemd.«
Hoyem er harm, naar han tenkjer paa, at han
hev havt stor Vaagnad og mykje Stræv, og so
skal ein annan berre skriva ut ’or hans Boker og
faa 100 Kr. Detta kann eininkje fortenkja Hohemi.
Vestmannalaget tykkjest hava Rett til aa lova
ut Pengar syr ei" god Skulebok paa ei godkjend
Maalforrn, og det kann ein inkje sortenkja Vest-
mannalaget i.
Hoyem og Vestmannalaget stend paa koar sin
Utende av Maal-Fylkingi, so det kann vera vandt
»aa saa dei forlikte, men det lyt ein no prøva, kor
som er, sor ellest kjem mange til aa segja, at
Maalmennerne hev sleget seg paa »det merkantile
System,« naar Hoyem tek seg Einerett til aa gjeva
ut Skuleboker (sor» so kjem Folk til aa kalla det),
og Vestmannalaget hjelper upp Jvar Aasens Maal-
form med Prcemiar.
Hoyem hev vortet harm og hev voret nokot
hard i Ordi. Men ein frer inkje taka dei etter
Bokstaven. Skal einkvar no skrioa ei Bibel-Soga
aat Born, vil han hava god Hjelp i Boki hans
Hoyein, sosramt ho inkje er reint klein. Samleids
vil den, som skal skran ei Norigs-Soga« aat Born,
finna ei god Hjelp i den nye Norigs-Soga, som
Samlaget hev utgjeoet, sosramt ho er nokot tess«
Den norske Umskrifti av ,,Heimskringla» støder seg
i mykje til Umskristerne hans Munch og hans Aall,
og ei ny Umskrist av »Heimskringla« vil venteleg
brukaeit og annat av Samlags-Utgaava. So
maa det vera. Den, som no kann striva ei Sku-
lebok syr Lærarar« slik at han sjolv elder andre
han hev gjort ei god Gjerning. Detta vil vel
hans, at ingen foer taka nokot ut ao hans Boker,
so var det mykje betre, at Hoyem sluttad strakst,
og det vilde vera ei Harm-Tidend fyr alle Maal-
menner, kvar Gong Hoyem sende ut ei Bok, sor
daa var Grindi stengd paa den Kanten.
daa vera med Hoyem liksom med Reinen: der han
hev gjenget yver eit Jorde, vert det som ei Øyde-
mark; Kui vil inkje beita der. ·
Vestmannalaget hev god Raad, er det likt til,
men hev inkje stort aa bruka Pengarne til. Det
held paa ei stiv gamaldagsleg Maalform, som ingen
lenger brukar, og som er so unaturleg, at der ingen
Maalmann finst lenger, som sjolvminnt arbeider
fyr Vestmannalaget, men andre vil det inkje hjelpa
med Pengarne sine. Vestniannalaget er liksom
Hunden paa Hoysaata, som inkje kann eta sjolv
og inkje vil sleppa Kui til ·helder.
Skuleboker, som er cetlad aat Lærarar, skulde
helst koma ut paa Aasens Maalform, men um dei
kjem paa Hoyem si elder ei onnor, er det inkje so
saarlegt, naar ho berre er lesande· Men eg veit
inkje kvat det skulde vera til aa gjeva ut ei Bok
syr Born paa det -Maalføret, som ABCsBoki hans
Austlid er utkomi paa t) (Utgaava til Vestmanna-
laget). Ei slik Bok paa Maalforet hans Hoyem
kunne dei vonleg bruka i Trondheim, men andre
Stader venteleg inkje. Der maa fleire til, og dei
lyt leggjast so tett som mogelegt inn aat Bygde-
maalet. Dersyr vert det reint meininglaust og,
at ingen foer skriva ut or den store Bibel-Soga
hans Høyem, for daa vilde det vera so stor Skil-
nad paa dei ·B»okerne, ein skulde bruka i dei ymse
Bygdelagi. Jngen kunne daa gjera betre enn aa
segja seg ut or Skuleboksamlaget hans Høyem.
Eg fyr min Part vil segja, at kvar den, som
vil, kann fritt taka ut av mi Norigs-Soga, det
gode han kann sinna der, naar han vil laga ei
Norigs-Soga aat Born,· og te meir han kann finna,
te meir glad skal eg vera. Men daa skal han
sjolv gjeva andre Lov til aa lempa hans Bok etter
andre Bygdemaal· Eg vil beda Hoyem vera likso
liberal, sosramt han thkkjest hava Raad til det,
Vestmannalaget vilde eg beda um aa senda syrst
t) Denne ABC-Boki er det mykje godt i, men eg trur
inkje ho kann brukast annat enn som ei Naudber-
gjing. 1) Maalet er for gamaldagslegt. 2) Ho
bhter Ordi galet: f. Ex: Bjor-nen. Det finst
ingi Staving(Staoelse) paa Norfk, som heiter Bjør.
Fyrste Staoingi i Ordet er Bjorn, andre en; lagt
ihop vert det Bjornen. Legg ein ihop Bjor
(lang ö) og nen, vert det eit Ord, som inkje finst
paa Norsk. Detta er stor Synd paa Boli.
etterpaa kann skriva ei av same Slaget aat Vorn, »
Hoyem og ganga med paa; men er det Meiningis
Det vilde —
og sremst den Bibel-Soga, som seer Prcemi, til.
Hø1Jem, so han kann prenta ho; detta vilde vera
ei Studning shr Skulebok-Samlaget, og so kunne
den, som skriv denne Bibel-Soga, hava all den
Hjelpi, han vilde, av den store Bibel-Soga hans
Høyem, og baade prem og andre, som vilde
gjeva ut Bibel-Sogur aat Barn, kunne taka det
beste av den, som- Vestmannalaget gjev Præmi
fyr. So kunne det koma nokot godt ut av det.
Maalet sekk inkje vera meir gamaldagslegt enn i
,,Fedrahei1nen.« Attaat detta skulde eg beda
Vestmannalaget lata Jvar Aasen saa vera med
og avgjera, kven som er best av dei Handskristerne
som kjem inn.
Paa denne Maaten kunne ein laga det paa —
beste Maaten, so alle vart sorlikte og stod seg paa
det. Men vil ein inkje gjera det· so, vert det
alltid bakatter ei Raad til aa gjera det anderleids,
og daa scerkoar syr seg stella seg so godt han kann.
Fors. til Norigs Soga.
Or »Framtalande-Visa."
(Skalden Sighvat koed til Kong Magnus:)"
Haakon, som paa Fitje fall,
Folkeveti han het med Rette.
Framand Rovarflokk han resste,
Ros han fekk og Landsens Kjærleik.
Logfhan Folket gav og Fridom,
Fosterson hans Adalstein.
Godt vil Bonden verja Gaava,
gamall Rett han seint vil sleppa.
Jarl og Vonde kunde kaara
Kongar gode til aa stora,
Eigedom og Odal baae
Olavar i Fred leet vera-
Trygg var Bonden under trauste
Tryggvason og heilag Olav;.
vise Logjer gav dei Landet,
leet dei og ved Magt faa standa.
— Harmast ikkje, Herre! paa
honom, som deg trofast varar!
Fritt mi Meining fram eg segjer,
fremjande min Konungs Æra.
Lyger ikkje Landsens Folk,
Logi no er mykje klen;
annat dit i Ulvesund
eingong syrr hev Bonden lovat!
——— Varleg, Konge, lyt du vera;
vonde Ord kring Landet fer.
Dit som Tjov og Rovar tuktar,
tak fvr Urett deg i Vare!
<< prev. page << föreg. sida << >> nästa sida >> next page >>
