Full resolution (JPEG) - On this page / på denna sida - Sidor ...
<< prev. page << föreg. sida << >> nästa sida >> next page >>
Below is the raw OCR text
from the above scanned image.
Do you see an error? Proofread the page now!
Här nedan syns maskintolkade texten från faksimilbilden ovan.
Ser du något fel? Korrekturläs sidan nu!
This page has never been proofread. / Denna sida har aldrig korrekturlästs.
174
Jedtaheimeu.
30te Oktober 1880.
Monarchie er ikke beregnet paa isoleret Virksomhed
fra Folkereprcesentationens og Regjeringens Side,
men i høieste Grad paa Samvirken af
begge."") — (Statsraadernes Jkkeadgang bør alt-
saa betragtes) «ikke blot som en Indretning der har
sine enkelte Misligheder, me n s o m en Indretning,
der er i Strid med det constitutionelle
Monarchies Princip og grundfordærvelig,
fordi den nemlig berøver Folkerepraesentationen
tilborlig Indflydelse paa Regjeringen og omvendt,
fordi den hindrer den Samvirken af Statsmagterne
hvorpaa det constitutionelle Monarchie er beregnet,
og i mange Tilfælde forhaler Samfundets Frem-
gang til det Vedre, og fordi den i Særdeleshed
tilintetgjør Betydningen af Regjeringetis Andeel
i Jnitiativet og berøver Regjeringen, den ledende
Indflydelse, den bør have paa den hele Statssty-
relse, hvorved dens Virksomhed lammes, og de
Fremskridt Samfundet paa Statsstyrelsens Vei
skulde gjøre, blive tilfældige og planlose«»
(Meir.)
Sogur fraa Jsland.
(Fritt fortalt etter Ønrbyggjasoga»s
Paa den Tidi, daa Jarlett Haakon Signrds-
son raadde i Norig, hende det ein Suiiii1r, at det
kom eit Skip til Jsltind. Nokre Sudroyingar
aatte Helvti av Skipet, og Alvgeir, Styremannen
deira, tingad seg i Kost paa Maavalid hjaa To-
rariti Svarte, og han hadde med seg ein Fela·e,
som het Naglez Nagle var ættad fraa Skotland og
var ein stor Matitt og snarfott
Torariii hadde ein Hest, som var hard til aa
slaast, upp i Fjellet· Torbjorii Digte paa Frodtia
hadde og Hestar upp i Fjellet, men um Hausten,
daa han skulde taka ut Hestar til Slagt, kunne
haninkje finna dei, endaa han leita vidt aa breidt·
Det var fælt vedrhardt den HaustenL Der var
ein Mantt, som het Odd Katlasott. Moder hans
’) Difor vil det ikkje gjera nokot Skipl i,,Magtsordeliii-
gen,« nm Riksraadarne kjetn i Thinget« meiner Staitzs
(S 67)· »Den større gjensidige Indflydelse afFo1-
keviljen paa Regjeriugsmagten og af denne paa hin,
hvortil Reformen væsentligen sigter, kati netop sor-
medelst dens Gjensidighed ikke betragtes som nogen
umiddelbar Modificatioii, endsige som nogen Forrykkelse
af hiin Magtfordeling·»
het Katla; ho var Enkja og budde paa Hott eit
Stykke fraa Maavalid; det var ei vakker Kona,
men ho var inkje som Folk flest. Odd var ein
stor Mattn og dngande; han vilde gjerne upp i
Høgdi, men gjorde mykje vondt og lastad Folk paa
Baken« J Fyrstningi av Veteren sende Torbjgrn
Odd Katlason til ein "Man11, som het Spaa-Gils;
han var framsynt og kunne «visa igjen,« naar
nokon hadde stolet· Odd spyrr, um det vitr Ut-
lendingar elder Utanbygdes-Folkel der Grannarne,
som hadde stolet Hestarne hans Torbjorn. Spita-
Gils svarad: »Seg du til Torbjor11, sont eg segjer,
at Hestarne hans er inkje langt undan Hagarne
deir(t, men det er vandt aa tjovkjenna nokon, og
det er betre aa missa sin Eigedom enn aa koma
ut fyr Faare." Mett daa Odd kom til Frodaa,
tok Torbjarii det so, liksom Spaa-Gils hadde stik-
tat paa Maavalid-Folket med dettaz Odd sagde og,
at han hadde sagt,· at ein best kunne tru dei til
aa stelit Hestar, som litet hadde sjelde, og uo heldt
dei ataat meir Folk paa Maavalid enn fyrr·
Etter detta reid Torbjortt heimantil sjolv tolvte,
og Hallstein, Son hans, og Tore Ornssoti, ein
rask Mamt var med. Odd Katlasotc var og med.
Daa dei kom til Holt til Katlit, hadde ho ein
graabrun Kjole paa han, som ho nyst hadde gjort.
Sidcin for dei til Maavalid, og Torarin og Dren-
gerne han-3 var ute i Deri, dtiii dei saag Mumie-
Ferdi. Torarin var ein stor og sterk Matin, men
stygg og stilsarande, og Folk sagde, at han i Hag-
lynde liktest meir eit Kvinnsolk enn einKarmann
Kona hans het Attd og Modet« hans het Gjeirrid
Dei helsad patt Torbjorn og spnrde um nytt.
Sidan sagde Torbjorit, at han for og leitad etter
dei Hestarne, som dei hadde stolet fraa han um
Hansten, og bad um aa fakt sja(i etter paa Maa-
valid. Daa spurde Torarin·, nm dei hadde set
etter patt andre Stiider; men Torbjorii svarad,
at han trudde inkje det var Naud paa aa leita
sleire Staden Diici sagde Torttritt tvert nei, og
daa svarad Torlijorti, at daa var han viss pcia,
at Torarin var Tjotteti. «Gjer med det som du
vil,« sagde Torarin Din sette Torbjotsti Nett
utanfyr Dori og nemnde npp seks Domarar og
klagad Torarin syr Heste-Stuld. Daa gjeka·jei1«rid
ut i Deri, og saag, tvat som gjekk fyr seg, og
sagde: «Det er alt for sant, dei segjer, at du,
Torarin, hev meir Hngltmde som eit Kvinnsolk
enn som ein Kar1nann, naar dn skal tola allslags
Skjetitd av Torbjorti Digte, og inkje veit eg, kvi
eg hev slik Son." Daa sagde Styremannen Alv-
geir: «Me skal hjelpa deg alt det, me kann, kvat
du fo gjer.« Daa svarad Torarin: «Eg herder
inkje standa lenger her no," og dermed flaug To-
rarin og hine ut og vilde sprengja Retten. Dei
var sjau Mami, og det bar radt ihop med dei.
Torariti drap ein av Drengerne hans Torbjorn,
og Alvgeir drap ein han og, og der fall ein av
Drengerne hans Torarin og. Det beit inkje Vaa-
pen paa Kjoleii han-3 Odd Katlason· And, Kotia
hans Torarin, kallad paa Kvinnfolki og bad dei
skilja dei, og dei kastad chede paa Vaapni deira.
Dermed gjekk Torarin og Mennerne hans inn,
men Torbjgrn og hine, viste Saki til Torsnes-
Tinget og batt um Saari sine under ein Stakk-
Gard tein Gard nmkring ein Høyft«akk). Utei
Timet ptta Maavalid fann dei ei Hand, der som
dei hadde slegest, og dei synte ho til Torarin, og
han saag, at det var ei Kvinnfolk-Hand. Han
spurde, kor Aud var, og dei sagde, at ho laag i
Seiigi si; Daa gjekk han til ho, og spnrde, um
ho var saarad. And bad han inkse bri) seg um
det, men han fefk litevcel Vissii paa, at ho hadde
misst Handi. Dkia kallad han paa Moder si og
bad ho binda um Saaret hennar. Daa gjekk To-
rarin og hine ut og flaug etter Torbjorn og hans
Ferd, og daa dei var komne nær til Stakk-(Szarden,
hoyrde dei Torbjorn og hine svallad, og Hallstein
tok til Orde og sagde: «Jdag—hev Torarin synt,
at hatt inkje er Medd.» «Han slost djervt", sagde
Torbjorti, «men mange er skarpe, naar dei kjem
i Knipci, endaa dei inkje er skarpe dessimillom»
Dciii svarad Odd: «Torarin er visst ein ntifraa
sprark Mana, men det var laakt gjort av han at
han hogg Handi av Kona si." "(Ir det sant,"
segjet· Torbjorn «Sant som Dagen,» segjer Odd.
Dertiied spratt dei upp, og skrattad og stor-ng av
detta. J det same kotn Torarin og hine etter, og
Nagle var fremst. Men dact han saag, at dei
lyfte Vaapni. oart han skrcemd og flaug sramum
dei og npp i Fjellet, og sekk Galte-Stokk.") Tom-
riii rauk paa Torbjorn og hagg han i Hovudet
med Soerdet og kloyvde Hovudet radt ner til
Jakslarne Dtttt gjekk Tore Ornsson sjolv tridje
mot Torarin, og Hallstein og eiii til gjekk mot
Alvgeir. Odd Katlason og ein til tok paa Feli1-
gen hans Alvgeir, og tri av Mennerne han-3 Tor-
’s »Han oart til ein Galt,» det vil segja: oart reint oits
skrcrtiid (»grebes as en panisk Skræk.«)
Colnmba.
Korsikaiisk Forteljiiixt etter Prosper Merimee
(Framhald).
Hciti sat der urørleg eit Vil og torde ikkjik
leggje fraa seg dei uhyggjelege Etterleivunne. Cir-
deleg tok han seg att, lae dei ned iØskja, sette den
burt i andre Enden av Rome og slengde seg paa
Sengi, vende Hovude aat Veggjett og grov det ned
i Hovudputa, liksom han vilde fri seg fraa Sytie
av ein Danding. Dei siste Ordi aat Systeri klin-
gad ntan Stand i Øyro hans; han tottest hoyre
eit forargelegt, uboygjelegt Spaadomsord, som
kravde Blod av han — skuldlanst Blod.
Eg skal ikkje protte pita aa skildre Kjenslunne
hjaa den arme unge Mannen; dei var likso flokntte
sont Tankanne hjaa ein galen Mana. Ei lang
Stund vart han liggjande der i same Lage og
vaaga ikkje aa vende Hovnde. Til Slutt reiste
han seg, læste Øskjii og flaug ut or Huse, sette
avstad yver Mark og Eng og styrde beint sram
utan aa vita korhelst.
Etterkvitrt sette den friske Lufti han i Litg
att og han vart meir roleg. Han tenkte med meir
Kaldhug heile Saki igjenom og Maaten, som han
best skulde greida ho fraa seg paa. Me veit alt,
at han ikkje mistenkte Barricinianne for Morde
paa nokon Maatex men han skulda dei for aa ha
forfalskti Breve fraa Rovaren Agostini, og dette
Breve, trndde han iminst·o, hadde vore Orsttk i,
at Far hans lant dob. Likevirl tottest det han
raadlaust aa klaga dei for Retten som Falskarar·
Ender og daa, naar den korsikanste Tankemaaten
hell korsikanske Hngdrag i han vakna og fekk han
til aa fyresyne seg, kor lett det vilde vera aa taka
Hemn her ved ein Krok av Stigen — skauv han
Tanken fraa seg med Rædsle, i di han tenkte paa
.i«uttneratarne sine i Regnnente, paa Salougannei
Paris, men mest av alt paa Miss Nevil Men
so kom han til aa tenkje pati dei Lastordi. han
vilde faa av Svster si, og den korsikanske Naturen
i han sae, at Systeri vilde hava Rett, og meir enn
det. Deri einaste Voni, som vart att i denne
Stridett millom Fordomar og Samvit, det var
paa einkvar rimeleg Maate aa faa istand-eit Kivs-
maal med ein av Sonenne aat Saksoraren og so
slaast med han i Tvikamp Aa dreptt han pcta
den Magten, med ei Kule hell ein Kaardestyng,
det kunde semjast baade med den franske og den
korsikanske Tenkjemaaten hans. Dtiti denne time-
gett var vald og han berre tenkte ut Maatar aa
setja alt i Verk paa, kjetide han seg letta for ei
stor Tyngd; andre, sotare Tankar verka og med
til aa stogge Uroi endaa meir. Cicero var hug-
sprengd, daa han hadde mist Dotter si, men
glohmde Soisgi ved aa tenkje etter allks dei sagte
Ting, som kunde fegjast um det Emne; Mit
Shandv, som hadde mist Sott sin, troysm seki
med Tankar yver Livet og Datiden; — Orso friska
seg npp ved aa teutje paa den Stildringi, som
han vilde gjem Miss Nevil av Sjelesttiden sin,
ei Skildring, som han var stod paa maatte vekkJa
den storste Samhug hjaa den Fagte. »
Hati merma seg Landsbyen, som han uvi-
tande var komen langt bnrt ifraa; daa hoyrde han
ei liti Gjente, som song innmed Stigeit iKantett
av Skogholte, og som tvillanst trndde sees aalezne
Tet var denne langsame» skistelause Tonen, som
Klagesongen yver Lik gjetig paa. Varne song:
«Til min Soit i Land langt bnrte
Krotssen gjønm og blodi Skjorte ...«
«Kva er det du syng der, du?" braadde Orso
kvast i, og ho med eit fram.
«C·r det De, Lrs’ Anton’?" ropa Barne litt
skrasmt; «... Dist er ein Ssong av Frøken Co-
lnmba". ·
«Tcsn Sengen sorbyd eg deg aa syngjel« sae
Orsii med salande hardt Maal.
Barne vende Hør-ude til den eine Kanten og
til dett andre, liksom ho saag seg nm etteis eit
Utrvme. og ho hadde utan Tvil set til Sprangs,
hadde det ikkje’ vore for Skuld ei stor Pakke, som
laag paa Marki attmed Fotermk hennar
Lrso skiemdest hver Braadskapen tin.
«Kva er det, dn hev der, du vesle ?«’ spnrde
han. so blidt han kunde. (
Okt daa Chilinti drog paa det med Svare,
lovste han upp den Lindukein som var knytt ttrtna
<< prev. page << föreg. sida << >> nästa sida >> next page >>
