X orge. 165 Jakob Liv Rosted Sverdrup vart fødd 27de mars 1845 i Kristiania; men han voks op i Sogn. Far hans var den velkjende pre s ten H. U. Sverdrup i Balestrand, og han er s ol eis ein brorson til Johan Sverdrup. Han vart student i 1864 og teologisk kandidat i juni 1869, Naar han i studentdagane var heime i Balestrand, samla han bønderne til foredrag. Det er fortalt, at om han herre raaka ein 2 3 mann paa vegen, so heldt han foredrag for dei. — Sikkert er det, at lian tidleg fekk syn for, at bonden maatte kome meir med i rikslivet, og at han trong baade vekkjing og oplysing skulde ban kome med i styringa baade av skule, kyrkje og ståt. Faren var i denne tid stortingsmann, og farbroren var vorten den store bondehøvding, som b onde førarane Ueland og Jaabajk no gjekk saman med. Dette gjorde vei og sit til — meir eller minder medvitande — at lian fekk sterk interesse for bonden og bondeskulen, Same aar som han vart teologisk kandidat, søkte og fekk han eit teisestipendium til ei ferd omkring paa danske folkehøgskular. Daa han kom heim att, skreiv han ei melding i „Folkevennen7 med ei lang utgreiding om skulane („Grundtvig og de danske folkehøiskoler". — „Folkevennen" s. 57—127 — 1870). Sverdrups avhandling er i mange maatar merkeleg. Han begynder med lovord over Grundtvig for hans kamp mot rasjonalistane. „Grundtvig optraadte først som den sande levende kristendoms forsvarer mod en hul og død fornuftlære, en selvbehagelig og indbildsk tale om dyd og fortjeneste. — - Naar derför tales om rasjonalismens overvindelse i Norden, da vil altid Grundtvigs navn nævnes med taknemmelighed; thi de mænd vare faa, som den gang havde den kristne troes urokkelige mod til at trodse tidens spot og indbildte kløgt." — Det som er feilen ved Grundtvig, er det, at han ikkje vart sta aande der han stod i 1810, meiner Sverdrup, som kjeru med eit langt motlegg mot dei religiøse synsmaatar Grundtvig seinare kom til, altso mot „den kirkelige anskuelse".