Full resolution (JPEG) - On this page / på denna sida - 1. Omdannelsen av merverdien til profitt og merverdiens rate til profittrate - 1. Kostpris og profitt
<< prev. page << föreg. sida << >> nästa sida >> next page >>
Below is the raw OCR text
from the above scanned image.
Do you see an error? Proofread the page now!
Här nedan syns maskintolkade texten från faksimilbilden ovan.
Ser du något fel? Korrekturläs sidan nu!
This page has never been proofread. / Denna sida har aldrig korrekturlästs.
56 Kostpris og profitt
størrelse. Men denne samme formel kan vi også gi formen (k+v)
+ m. Før produksjonen hadde vi en kapital på 500. Efter produk-
sjonen har vi denne kapital på 500 plus en verditilvekst på 100."
Merverdien er imidlertid ikke bare en tilvekst til den del av
den innskutte kapital som inngår i den verdidannende prosess,
men også en tilvekst til kapitalen som helhet. Altså en verditil-
vekst ikke bare til den forbrukte kapital som erstattes av varens
kostpris, men til hele den kapital som er blitt anvendt i produk-
sjonen. Før produksjonsprosessen hadde vi en kapitalverdi på
1680, nemlig 1200 fast kapital i form av arbeidsmidler, hvorav bare
et verdislit på 20 inngår i vareverdien, plus 480 flytende kapital i
råmaterialer etc. og arbeidslønn. Efter produksjonsprosessen fore-
ligger en verdi på 1180 i form av produktiv kapital, og en vare-
kapital på 600. Sammenlagt har altså kapitalisten nu en verdi på
1780. Trekker han fra den innskutte kapital på 1680, blir der
tilbake en verditilvekst på 100. Denne merverdi på 100 er altså i
like høi grad en verditilvekst til den anvendte kapital på 1680 som
til de 500 av denne kapital som blev forbrukt under produksjonen.
Kapitalisten er klar over at denne verditilvekst utspringer av
den produktive virksomhet som blev igangsatt ved hjelp av denne
kapital, at den altså utspringer av kapitalen selv, for efter pro-
duksjonsprosessen er den der, og før produksjonsprosessen var den
ikke der. Hvad nu først angår den kapital som blev forbrukt un-
der produksjonen, så synes vareverdien i like høi grad å utspringe
av alle disse forskjellige verdifaktorer bestående av produksjons-
midler og arbeide. Disse faktorer inngår jo alle i kostprisen, over-
føres til produktverdien og kan ikke lenger skilles fra hinannen
som konstante og variable verdistørrelser. Dette blir håndgripelig
hvis vi for et øieblikk forutsetter at hele den forbrukte kapital
enten utelukkende består av arbeidslønn, eller utelukkende av pro-
1 «I virkeligheten vet vi allerede at merverdien utelukkende er en følge
av den verdiforandring som foregår med v, med den del av kapitalen som
anvendes til innkjøp av arbeidskraft, at altså v+m=v+ Av (v + en
tilvekst til v). Men den virkelige og den relative forandring av verdien
tilsløres fordi veksten av den variable kapital også fører til forøkelse av
totalkapitalen. Den var oprinnelig 500 og vokser til 590.» Hefte 2, kap.
7, 8. 48.
<< prev. page << föreg. sida << >> nästa sida >> next page >>
