Full resolution (JPEG) - On this page / på denna sida - Sidor ...
<< prev. page << föreg. sida << >> nästa sida >> next page >>
Below is the raw OCR text
from the above scanned image.
Do you see an error? Proofread the page now!
Här nedan syns maskintolkade texten från faksimilbilden ovan.
Ser du något fel? Korrekturläs sidan nu!
This page has been proofread at least once.
(diff)
(history)
Denna sida har korrekturlästs minst en gång.
(skillnad)
(historik)
fóru menn að fást við stjörnufræði og rímfræði, enda var
það hin mesta nauðsyn, og snemma er talað um ýmsa, er
fengust við rímfræði og tóku eptir stjörnum; Þorsteinn
surtur fann t. d. sumarauka um 960; [1] það er sagt um
Einar Eyjólfsson, að hann »var árvakr ok ósvefnigr;
gekk hann opt út um nætr, ok sá himintungl ok hugði
at vandliga, ok kunni þar á gott skyn«. [2] Í fornum
bókum eru þeir taldir einna rím-fróðastir menn Bjarni prestur
Bergþórsson og Stjörnu-Oddi, og eru ýmsar ritgjörðir
eptir þá í Rymbeglu. Sumir hafa jafnvel reynt að sjá
óorðna hluti af gangi himintungla; íslenzkur maður,
Húnröður Vefreðarson, spurði t. d. Sigurð biskup, »hvárt hann
skyldi marka hagi sína á himintunglagang, svá sem
fróðir menn höfðu fyrir honum gjört«. [3] Í fornum
kirkjulögum eru líka bannaðar »útisetur« og hafa þær líklega
verið til stjörnuspádóma. Haukur Erlendsson ritar hina
fyrstu tölvísi á íslenzku og kallar »algorismus«; þar eru í
fyrsta sinni kenndar arabiskar tölur og skýrt frá notkun
þeirra. [4]
Hinir fornu Íslendingar gátu nokkurn veginn ákveðið
hnattstöðuna, með því að taka eptir sólargangi og hæð
leiðarstjörnunnar. Þegar þeir Leifur heppni komu til
Vínlands, segja þeir frá sólarganginum í sögunni: [5] »Meira
var þar jafndægri en á Grænlandi eða Íslandi; sól hafði
<< prev. page << föreg. sida << >> nästa sida >> next page >>
