Full resolution (JPEG) - On this page / på denna sida - Sidor ...
<< prev. page << föreg. sida << >> nästa sida >> next page >>
Below is the raw OCR text
from the above scanned image.
Do you see an error? Proofread the page now!
Här nedan syns maskintolkade texten från faksimilbilden ovan.
Ser du något fel? Korrekturläs sidan nu!
This page has never been proofread. / Denna sida har aldrig korrekturlästs.
211
/
störnulist (astronomia og astrologia) og stærðfræði; fékkst
auk þess við rímfræði og gaf tvisvar út íslenzkt rím 1576
og 1611; hann var vinur Tycho Brahes og skrifaðist á við
hann. Guðbranclur biskup átti og las bækur hinna helztu
stjörnu- og stærðfræðinga, er þá voru uppi; segist
Arn-grímur lærði hafa séð hjá honum bækur í stjörnufræði og
stærðfræði eptir Purbach, Reinhold o. m. fl., er
Guðbrand-ur hafði bætt ýmsu inn í með eigin hendi. Við
skóla-lærdóm var Guðbrandur, að því er hann sagði sjálfur, í
fyrstu nokkuð tornæmur, en hann hafði ágætt minni.
Guðbrandur biskup smíðaði himinhnött, sem lagaður
var eptir hnattstöðu Islands og gafhann Jóhanni Bucholt
höfuðsmanni, sem líka var lærður maður og þá í vin-
fengi við Guðbrand biskup, þó annað yrði seinna. Hann
byrjaði líka að smíða jarðarhnött og ætlaði þar að sýna
t
mynd og stöðu Islands betur og augljósar en þá var á
landabréfum, en ekki gat hann lokið því starfi sökum sí-
fellds annríkis og veikleika á seinni árum. Við þetta
starf notaði hann verk Apianusar og Orontiusar1 og voru
það hin beztu heimildarrit í þeirri grein, er þá voru til.
í landfræði, stjörnufræði og stærðfræði hefir Guðbrandur
/
biskup verið langfremstur allra Islendinga í þá daga og
miklu framar en Arngrímur Jónsson, sem lítið eða
ekk-ert skyn sýnist hafa borið á þær fræðigreinir. Það mætti
kalla Guðbrand biskup ættföður vísindalegrar landfræði
á Islandi, en Arngrímur vekur hina íslenzku sagnfræði
úr löngum dvala. Guðbrandur hefði eflaust látið mikið
fleira eptir sig viðvikjandi landfræði og stjörnufræði, liefði
hann ekki ávallt haft við svo mörgu öðru að snúast, en
það er nóg, þó eigi væri annað, til þess að halda á lopti
Apianus (Peter Bienewitz) var háskólakennari í Ingolstadt og
orðlagður fræðimaður (f. 1495 d. 1552); hann gaf út íCosmographin.
Landeshuti 1524. 4to« ; í því riti eru töflur yíir hnattstöðu margra
staða, og voru breidda- og lengdaákvarðanir hans furðu nákvæmar.
Orontius Finæus gaf út bók »De mundi sphæra*. Paris 1555, og í
henni gefur hann góðar reglur til þess að ákveða jarðlengdir staða
af gangi tunglsins gegn um hádegisbauginn.
14*
<< prev. page << föreg. sida << >> nästa sida >> next page >>
