Full resolution (JPEG) - On this page / på denna sida - Sidor ...
<< prev. page << föreg. sida << >> nästa sida >> next page >>
Below is the raw OCR text
from the above scanned image.
Do you see an error? Proofread the page now!
Här nedan syns maskintolkade texten från faksimilbilden ovan.
Ser du något fel? Korrekturläs sidan nu!
This page has never been proofread. / Denna sida har aldrig korrekturlästs.
188
koma efninu fyrir i gott yfirlit, er samsvaraði kröfum
alþýðu-rits með visindasniði. Pað er eigi hægt að segja annað, en
að þetta hafi yfirleitt heppnazt vel, bókin er glögg og handhæg
og efnið skýrt og skilmerkilegt, margir höfðu not af bókinni,
gátu vel ákveðið plöntur eptir henni og þá var tilganginum
náð. Frá vísindalegu sjónarmiði hefir bókin ýmsa slæma
galla og það fyrst, að höf. bvggir mjög fátt á eigin rannsókn,
rekur spor fyrirrennara sinna þráðbeint, snýr útlendum
plöntu-lýsingum orðrétt á islenzku og vanrækir að hafa islenzkar
jurtir við hendina tii samanburðar. Ritið er þvi alls eigi
frumrit og bætir þvi nær engu nýju við þekkinguna, enda
tekur höf. það skýrt fram, að ritið sé útiagt og samanlesið úr
»ýmsum skrifum urtaþekkjara«. Þrátt fvrir þetta gat bókin
verið handhægt alþýðurit og var meira að segja stórmikil
framför á þeim tíma úr því ekkert var til áður; ef
grasa-fræði Odds er borin saman við nútíóarrit, eru gailarnir
nátt-úrlega augljósir, en slikur samanburður er eigi sanngjarn.
Ocldar Jónsson Hjaltcdín (1782—1840)1) samdi grasafræði
sina2) fyrir hvöt og tilstilli Magnúsar Stephensens og stóð
upprunalega til, að bókin kæmi út i Viðey 1823, en átti þá
reyndar aðeins að vera lítið kver um hinar algengustu
plönt-ur3); áskrifendur tnunu ekki hafa fengizt, svo prentun
bækl-ingsins fórst fyrir. I formálanum (sem er dagsettur 20.
janú-ar 1826) tekur Oddur það fram, að liann hafi helzt farið eptir
grasafræði J. W. Hornemann’s, en haft til hliðsjónar mörg
önnur rit eptir Linné, Oeder, Georg Wahlenberg, Samuel
l) Æfiágrip Odds Hjaltalíns rneð mynd er í Sunnanfara VI. 1897,
bls. 85-86. "
3) Islenzk grasafræði af 0. J. Hjaltalín distriktskírúrgus. Kmhöfn.
1830, 8°, 379 bls. Bókin er tileinkuð Magnúsi Stephensen.
3) Klausturpóstur VI. 1823, bls. 147—148. T boðsbréfinu stendur,
að i Viðeyjarprentsmiðju muni innan skamms útkoma »Agrip um hér
innlendar helztu plöntur og grös. sem almenningi er hollt og
mark-verdt að þeckja og nota sér til lækninga, litunar og annara búnota,
samið af vorum gáfaða og vel grasafróða Chirurgo Hra Oddi Hjaltalin*.
Magnús Stephensen, sem jafnan vildi fræða alþýðu, hefir þótt þörfvera
á slíkri bók og hefir snúið sér til Odds en eigi til Sveins Pálssonar,
því þeir voru engir vinir.
<< prev. page << föreg. sida << >> nästa sida >> next page >>
