Full resolution (JPEG) - On this page / på denna sida - Sidor ...
<< prev. page << föreg. sida << >> nästa sida >> next page >>
Below is the raw OCR text
from the above scanned image.
Do you see an error? Proofread the page now!
Här nedan syns maskintolkade texten från faksimilbilden ovan.
Ser du något fel? Korrekturläs sidan nu!
This page has never been proofread. / Denna sida har aldrig korrekturlästs.
213
að fá vissu um útbreiðslu hans á fyrri öldum. Flestir
nátt-úrufræðingar ætluðu, að geirfuglinn væri mjög norrænn fugl
og að varpstaður hans hinn síðasti á Geirfuglaskerjum við
Reykjanes væri við hin syðstu takmörk þess svæðis, er var
hið upprunalega heimkynni hans, en Steenstrup sýndi með
rökum, að þessi skoðun var skökk og að heimkynni
geir-fuglsins einmitt ’lágu sunnar. Með þvi að kynna sér gömul
rit fann Steenstrup, að geirfuglinn hafði á 16. og 17. öld
verið algengur á eyjum og skerjum við austurströnd
Norður-Ameriku, en eyddist af gegndarlausu drápi og ofsökn
sjó-manna, sem þar komu; þeir ráku hina varnarlausu, ófleygu
og heimsku fugla þúsundum saman til slátrunar og notuðu
þá bæði til fæðu og eldsneytis, og er opt getið um þetta
r
fugiadráp í fornum ferðasögum. A Grænlandi var
geirfugl-inn aldrei almennur, á 18. öld sázt hann stundum á
útskerj-um sunnan tii á Vesturströndinni. A Islandi var
geirfugl-inn algengari, en þó orðinn sjaldgæfur á dögum Eggerts
Olafs-sonar og varp þá aðeins á tveim stöðum við Suðurland, á
Geirfuglaskerjum við Reykjanes og Geirfuglaskeri við
Vest-manneyjar. Steenstrup segir, að menn fyrst í útlöndum hafi
fengið vitneskju um geirfuglinn á Islandi af bók Anderson’s
borgmeistara i Hamborg 1747, en það er eigi alveg rétt;
Pét-ur Resen hafði um miðja 17. öld lýst geirfuglinum í
Islands-lýsingu sinni (II., bls. 187), en rit hans hafa þó líklega fáir
þekkt. Um lok 18. aldar var geirfugl horfinn frá skerjum við
Vestmanneyjar, en lengur hélst hann við á Fuglaskerjum við
Reykjanes, þó geirfuglarnir þar jafnan væri fremur fáir, að
minsta kosti á seinni öldum; loks hröktust geirfuglarnir úr
skerjunum af eldgosum og ofsóknum manna og tveir hinir
siðustu geirfuglar, karlfugl og kvennfugl, létu lif sitt 1844;
þeir höfu orpið i Eldey, nær landi en venja þeirra var, og
voru teknir þar; síðan hefir fuglategund þessi hvergi sézt. A
Færeyjum voru geirfuglar fremur algengir á 17. öld, en
fækk-aði smátt og smátt og voru alveg horfnir um lok 18. aldar.
Á St. Kilda við Skotland urpu geirfuglar á 17. öld, en á fyrri
hluta 18. aldar voru þeir orðnir sjaldgæfir og seinast á þeirri
öld og framan af hinni 19. náöust örfáir flækingar við útsker
<< prev. page << föreg. sida << >> nästa sida >> next page >>
