Full resolution (JPEG) - On this page / på denna sida - Sidor ...
<< prev. page << föreg. sida << >> nästa sida >> next page >>
Below is the raw OCR text
from the above scanned image.
Do you see an error? Proofread the page now!
Här nedan syns maskintolkade texten från faksimilbilden ovan.
Ser du något fel? Korrekturläs sidan nu!
This page has never been proofread. / Denna sida har aldrig korrekturlästs.
231
42. Endurlit og framtíðarhorfur.
í þvi, sem undan er gengið, höfum vér fengið yfirlit yfir
það, sem ritað hefir verið á 19. öld um landfræði og
nátt-úrufræði Islands fram að 1880. Þó mjög mikið hafi verið
skrifað um landið og þó margt hafi verið rannsakað, þá er
ekki því að leyna, að Island um þessi tímamót engan veginn
var svo kunnugt sem þurfti, og hafði alls ekki verið
vísinda-lega rannsakað á svipaðan hátt eins og önnur menntuð lönd
í Evrópu, þvi var fjarri. Þekkingin var mjög í molum og á
við og areif, í fæstum rannsóknum hafði verið röð eða regla,
flest hafði verið kannað svo að segja á hlaupum og opt svo
sem af hendingu. og var þetta eólilegt, þar sem landsmenn
létu útlendinga þvi nær eingöngu hafa fyrir að kanna landið,
en gjörðu litið sem ekkert sjálfir. Vér skulum þvi næst
stutt-lega reyna að glöggva fyrir oss, hvaö hafði áunnizt, hverju
var helzt ábótavant og hvað næst lá hendi að rannsakað yrði,
ef þolanleg þekking átti að fást um almenna landfræði, jarð-
t
fræði og náttúrufræði Islands.
Vér snúum oss þá fyrst að hinni almennu landfræði.
Strandmælendur höfðu nokkurnveginn nákvæmlega ákveðið
strandlengjuna með þrihyrningamáli, að minnsta kosti svo
nákvæmlega, að vel mátti við una fyrst um sinn, þó ná-
kvæmnin reyndar ekki væri nóg eptir ítrustu stærðfræðisregl-
reglum nútímans. Björn Gunnlaugsson hafði mælt flestar
byggðir og nokkuö af öræfum og var uppdrátturinn, þar
sem Björn mældi, fullnægjandi eptir þeim kröfum, sem gjöra
má í jafn hrjóstrugu og strjálbyggðu landi. Af hálendi ís-
lands voru þó enn mjög stór svæði ókönnuð og mátti svo
heita, að flestir öræfakaflar milli hinna alkunnu þjóðvega væru
t
ókunnir Islendingum; svo sem ekkert hafði verið ritað um
þessi öræfi; göngumenn úr sveitum þekktu reyndar allvel
stór svæði, sem næst þeim voru, en sú þekking kom
visind-unum að litlum notum og svo voru þess utan nokkrir
all-stórir kaflar, þar sem enginn vissi til, að menn hefðu komið.
Vísindalega þekkingu vantaði um nærri allt hálendið og á
<< prev. page << föreg. sida << >> nästa sida >> next page >>
