Full resolution (JPEG) - On this page / på denna sida - Sidor ...
<< prev. page << föreg. sida << >> nästa sida >> next page >>
Below is the raw OCR text
from the above scanned image.
Do you see an error? Proofread the page now!
Här nedan syns maskintolkade texten från faksimilbilden ovan.
Ser du något fel? Korrekturläs sidan nu!
This page has never been proofread. / Denna sida har aldrig korrekturlästs.
Stöðuvötn.
841
hefði eftir landslagi svo stórt og djiipt vatn ekki getað
myndast.
Islenzk vötn eru svo mismunandi að eðli sínu, dýpt,
botni, afrensli, hita o. fL, að þar af leiðir að gróður og
dýralif er mjög mismunandi i hinum einstöku vötnum, er á
þvi mikil stigbreyting, i sumum vötniun er alt dautt og
lif-laust, i öðrum morar alt af lífi. Hiti vatna er enn litt
rannsakaður og hvergi að staðaldri, nema eitt ár i
Þing-vallavatni og Mývatni, 14. hvern dag. Eðlilegá er
yfir-borðshitinn mjög mismunandi eftir árferði.1) Botninn er
breytilegur, i sumum vötnum er hraunbotn, en sumstaðar
er leðja, sandur, möl, urð eða klappir, þó mun leðja oftast
vera á botni þar sem djúpt er, í Pingvallavatni er hún
sandblendin, þar sem ekki er mjög djúpt, en því dýpra sem
er, 30 faðmar eða meir, þvi smágerðari er hún og
mest-megnis mynduð af leifum jurta (diatomea) og smádýra og
ryki, sem fýkur i vatnið,2) en það mun mestmegnis vera
palagonitdust, og því verður leðjan gulgrá er hún þornar.
Lif og gróður sýnist oft tiltölulega mestur i smáimi og
grunnum vötnum, einkum i vötnum með hraunbotni, þar
sem er hlé og fylgsni nóg, eða í mýravötnum, þar sem
loft-hitinn og ljósið getur fijótt haft áhrif á vatnið, þe.gar volgar
uppsprettur blandast vatninu einsog i Mývatni, bætir það
Bjai’ni Sæmundsson mældi liita í Pingvallavatni í seinni hluta
júlímán. og byrjun ágústmán. 1902 og var hitinn í því viðast við botn
60 C. þar sem dýpið var nokkuð að mun (30—58 f.), en á yfirborði
10—120 (Andvari 1904, bls: 86—87). í Ólufsfjarðarvatni var á botni
6V20 á 5 faðma dýpi. en 12’/2 0 C. á yfirborði, í Miklavatni í Fljótum
8l/2 0 C á botni (11 f.), á yfirborði 10° (Andvari 1901, bls. 64, 66).
Hitinn í Þingvallavatni á yfirborði var frá júlí 1902 til júní 1903 mestur
14. ágúst 1902 11° C., minstur 14. des. s. á. 1 0 C. það ár lagði vatnið
ekki. í Mývatni var frá 1. apr. 1903 til 2. apríl 1904 mestur hiti 15.
júlí 12’/2 en vatnið lagði 24. okt. lJað ár var ís í vatninu í 213
daga {C. H. Ostenfeld and C.Wesenberg-Lund: Exploration of the
Plank-ton of two Icelandic Lakes. Px-oc. R. Society Edinburgh Vol. 25. Part.
12.- 1906, bls. 1105, 1142). Bjarni Sœmundsson hefir mest og bezt
rannsakað islenzk stöðuvötn og vísa eg til hinna ágætu og þarllegu
ritgjörða hans í Andvara 1897, 1898, 1899, 1901, 1903 og 1904.
-) Andvari 1904, bls. 85.
<< prev. page << föreg. sida << >> nästa sida >> next page >>
