- Project Runeberg -  Lýsing Íslands / Annað bindi /
184

(1908-1922) [MARC] [MARC] Author: Þorvaldur Thoroddsen
Table of Contents / Innehåll | << Previous | Next >>
  Project Runeberg | Catalog | Recent Changes | Donate | Comments? |   

Full resolution (JPEG) - On this page / på denna sida - Sidor ...

scanned image

<< prev. page << föreg. sida <<     >> nästa sida >> next page >>


Below is the raw OCR text from the above scanned image. Do you see an error? Proofread the page now!
Här nedan syns maskintolkade texten från faksimilbilden ovan. Ser du något fel? Korrekturläs sidan nu!

This page has never been proofread. / Denna sida har aldrig korrekturlästs.

184

EldfjölL.

r

vatninn. Arið 1726 var reyndar eldur uppi við Leirhnúk.
en það bar lítið á honum; hinn 21. ágúst 1727 koni mikið
gos úr sömu gigaröð og rann mest af hrauninu norður með
Gæsadalsfjöllum og bræddi alt er fyrir varð, með miklum
dunum og svælu. Pess er getið, að eldgangurinn i Yíti
hafi þá æzt upp á ný. Hinn 18. april 1728 voru margir eldar
uppi i einu á þessu svæði og gekk mikið á. Akafir
land-skjálftar höfðu gengið alla nóttina fyrir, en um morguninn
kl. 2 myndaðist nýr gígur i Leirhnúks-röðinni og annar
stundu siðar og rann úr honum mikið hrauníióð niður undir
bygð, milli Dalfjalls og Hliðarfjalls, og tók af alfaraveginn,
sem áður hafði legið til landnorðurs. Kl. 6 hinn sama
morgun myndaðist Brunaborg i Hrossadal og i sömu
and-ránni gaus einn af gigunum i Bjarnarflagi og rann hraun
þaðan heim undir stekkinn i Reykjahlið. Tveim dögmn
síðar, (20. april) um kvöldið, gaus Dalfjall við
Reykjahlíð-arsel og fossaði hraunið i breiðum straumi niður hliðina.
Yið gos þessi breyttist landslag töluvert austan við Mývatn;
vatnið þverraði á ný sumstaðar, en gekk annarstaðar yfir
hólma og haga. Hinn 18. des. s. á. tók á ný að brenna
geysilega i Leirhnúksgígunum og sendu þeir ný hraunflóð
yflr hin gömlu, sem enn voru heit, og komst þá alt i ólgu.
Hraunið stöðvaðist fjórðung úr milu fyrir ofan
Reykjahlið-arbæ, hinn 20. s. m. Hinn 30. janúar 1729 gusu
Leirhnúks-gigir enn meir en áður og héldust gosin langt fram á sumar.
Hinn 6. júli kom hraunið niður ibygð; presturinn i
Reykja-hlið, þar var þá prestssetur, varð að flýja með heimilisfólki
sinu; þrir bæir þar i nánd, Stöng, Fagranes og Gröf,
eydd-ust, en fólk komst af. 7. ágúst tók hraunið bæinn i
Reykja-hlið og 27. ágúst rann hraunið kringum kirkjuna, en hana
sakaði eigi, hún stóð á ávölum bala, en hraunið fór hægt.
Siðan rann hraunið út i Mývatn og var það stórkostleg
sjón að horfa á viðureign elds og vatns, einkum á nóttunni,
er hraunið einsog bræddur málmur veltist út í vatnið
inn-anum hvita gufumekki, með ógurlegri suðu og hvellum.
Hraunrenslið hætti seint í sept. mánuði, en lengi héldust
reykjarmekkir og svæla úr gígunum; þess er jafnvel getið, að

<< prev. page << föreg. sida <<     >> nästa sida >> next page >>


Project Runeberg, Sun Dec 10 16:17:57 2023 (aronsson) (download) << Previous Next >>
https://runeberg.org/lysingisl/2/0196.html

Valid HTML 4.0! All our files are DRM-free