Full resolution (JPEG) - On this page / på denna sida - Sidor ...
<< prev. page << föreg. sida << >> nästa sida >> next page >>
Below is the raw OCR text
from the above scanned image.
Do you see an error? Proofread the page now!
Här nedan syns maskintolkade texten från faksimilbilden ovan.
Ser du något fel? Korrekturläs sidan nu!
This page has never been proofread. / Denna sida har aldrig korrekturlästs.
3
Þær dæma heiminn eftir bókunum,
som þær lesa og kunningja sina dæma
þær eftir þeim persónum, sem þær
þekkja úr bókunum, en ekki eftir
þeim, sem þær hafa kynst í liflnu.
Slikar konur þreyta alla, nema aðrar
konur, sem eins eru gerðar og þær
sjálfar, og menn eins og Olney fá
annaðhvort fremur ógeð á þeim eða
þykja þær skopiegar. Hann mintist
samtals, sem hann hafði átt við hana
áður, og mintist þess, að hún hefði
alls ekki getað ráðið við hlutfallið
milli siðferðisskyldu og
siðferðisábirgð-ar; hún áleit, að það, að lifa fyrir
sannleikann, væri nokkuð, sem menn
gætu gert alveg út. af fyrirsig; henni
fanst það, sem hún kallaði rétt, svo
fast ákveðið og aðskilið frá öllu öðru,
bvo gersamlega ólikt og frá skiliÖ
því, sem órétt er; hún hafði enga
hugmynd um, að rétt og rangt gæti
runnið saman í ótal tilbreytingum,
eins og það gerir þó svo oft
óhjá-kvæmilega i lífinu. Honum datt i
hug, að kona með þess’um skoðunum
gæti gert sig seka í hinni
miskunnar-lausustu sannsögli og mundi þykjast
fyrirtaks manneskja fyrir það, að
hún gerði skyldu sina án þess að
gefa því gaum, að hún með þeirri
skyldurækt gjörspilti bæði sinni
vel-ferð og annara. Hann vonaði samt,
að það væri ekki neitt slikt
vanda-mál, sem nú lagðist svo þungt á liana.
Það væri líklega ekki annað en
ein-hver gjaforðsráðagerð um frændkonu
hennar.
„Nú, nú", sagði hann hálft í hvoru
í Bpaugi; við skulum vona, að þessu
létti af yður þegar þér fáið að sofa
vel og reglulega."
„Þér vitið vel, að því léttir ekki af
mér; það getur ekki átt sér stað.
Ég man eftir nokkru, sem þér
sögð-uð, þegar við töluðum lengst saman
1 Plórenz, og ég veit, að yður hættir
við eins og öllum læknum, að hafa
hausavixl á þjáningum sálarinnar og
hkamans. Því var mér ekki um
yð-ur, og þó get ég ekki sagt, að ég
bæri ekki traust til yðar. Ég hygg,
að ef þér hefðuð verið óhreinskilinn
maður, þá hefðuð þér leynt mig
skoð-unum yðar."
Olneyfann til eins konar
meðaumkv-unar með þessari konu, sem setti sig
djarfmannlega hátt yflr hann, og fann
þó svo ljóslega til þess, hve mjög
hún var upp á hann komin; hann
sá, að hún brynjaðist öllu sínu stolti
til þess að varpa sér í dustið fyrir
honum. Hann sá, að hana
sáiiang-aði til að segja honum, hvað henni lá
svo þungt á huga, og að það mundu
líklega verða leikslokin, að hún gerði
það. Hann þóttist ekki hafa neinn
rótt til að varna henni frá því, brosti
stillilega og sagði: „Ekki vil ég núráða
yður til að reiða yður alt of mikið á
mig."
„En ég verð að reiða mig alt of
mikið á einhvern, og hefi bókstaflega
engan annan en yður. Henni
vökn-aði um augu, þegar hún sagði þetta,
og þó að Olney vissi, hve tármildar
konur eru, þá gat hann ekki að því
gert, að hann kiöknaði.
„Kæra Mrs. Meredith, ég vildi
feg-inn að þér vilduð reiða yður, já þó
það væri alt of mikið, á mig, ef að
ég get með því móti orðið yðtir til
nokkurs liðs."
„Nei, það veit ég ekki, hvort þér
getið. — Trúið þér á arfgengi?" spurði
hún svo alt i einu.
Olney varð að hafa sig allan við
a,ð fara ekki að hlæja. „Pað er nú
nokkuð víðtæk spurning, Mrs.
Mere-dith. Við hvað eigið þér með arf
gengi?"
„Það vitið þér. Ég á við, að
ættar-kennimerkin varðveitist, að
lyndis-einkunnir og tilhnegingar gangi í arf
til afkomenda, að flokks-einkenni, sem
hveifa um stund, komi fram aftur
eftir nokkrar kynslóðir. —"
Hún þagnaði og Olney skildi, að
hér var komið að kjarnanum í
áhyggj-um hennar, þótt hann gæti enn ekki
ráðið neitt í samanhengið. Hann
hugsaði sér því að svara svo, sem
henni gæti helzt til rósemdar orðið,
þótt hann vissi enn ekki, við hvað
hún átti. „Arfgengis-kenningin er
kornung enn", sagði hann brosandi;
„þetta er svo að segja ekki annað en
óþroskaður visir enn; auðvitað er
mikið satt f henni, en það er
sann-leikur, sem engum er fullkunnur enn,
og verður kannske aldrei kunnur til
fullnustu. En hvað snertir þessa
lang-feðgalíkingu, eða atevismus, sem lærðu
mennir kalla — því að ég býst, við
það sé það, sem þér eigið við.–"
„Já, já. Langfeðgaliking! það er
einmitt orðið!"
„— Já, þau tilfelli eru satt að segja
ekki algeng og enda ekki vafalaus.
Þau eru að vísu nefnd í bókum, en
fremur óákveðið, eins og eins konar
orðrómur, en nofn og staði sér
mað-ur ekki nefnda. Það er hugmynd,
sem ýmsir rithöfundar hafa gaman af
að leika sér að, en fari maður að
rekja málið til róta, þá finst harla
litið, sem vafalaust sé á að byggja.
Ef við t. d. hugsum okkur það
til-felli, að barn foreldra, sem annað er
hvítt. en hitt múlatti1 eða fjórðungs-
blóðsbarn.–"
1) Múlatti er barn þeirra foreldra, er
„Já, einmitt slikt tilfelli", sagði
Mrs. Meredith í ákafa.
„Já, slík tilfelli eru áhrifamikil í
bókum, en þau eru fágæt í lífinu;
ákaflega fágæt. Það er getið um
til-felli, þar sem annað foreldrið er
al-hvitt en hitt blóðblendingur, en þó
svo hvitur, að enginn getur þekt frá
alhvitum manni og svo er sagt, að
barn þeirra geti orðið alveg eins og
blámaður — á litinn, í
andlitsdrátt-um og að lyndiseinkunnum. En á
slíkar sögur trúi ég alls ekki.
— „Þér trúið þviekki", greip Mrs.
Meredith fram i með svo miklum
á-kafa, eins og Oiney hefði guðlastað.
„En því trúið þér þvi ekki, herra
01-ney ?"
Hann skildi þá, að það var af
ein-hverri ástæðu heitasta ósk hennar,
að hann skyldi fullyrða efa sinn á ný.
„Af því, að likindin á móti því eru
svo ákaflega mikil. Tilhneging
nátt-úrunnar er alveg i gagnstæða átt.
Til-hneging hennar við alla kynblöndun
er, að láta einkenni óæðra kynsins
hverfa. Barn hvits manns og
fjórð-ungsblóða hefir í sér einn áttung
blá-mannablóðs; barn hans einn sextánda
o. s. frv. Líkindin fyrir
iangfeðga-liking, eða fyrir þvi, að barnið likist
langa-langá-langafa sínum, eru svo
lítil, að kalla má, að þau eigi sér ekki
stað. Slikt tilfelli liggur fyrir utan
öli takmörk likindanna og yzt út á
endimörkum þess, sem hugsanlegt er
að geti átt sér stað. En það er
eitt-hvað svo kynlegt að hugsa sér það
og þvi hafa menn gaman af að hugsa
Sér það." ’ Framh,
XiondsfiornQnna d milli.
Læknisliéruð veitt:
Stykkishólms-hérað Guðm.Guðmundssyni
fráLaug-ardælum og Mýrdalshérað Tómasi
Helgasyni.
Slys mikið vildi til 18. f. mán. á
Brekku i Býraflrði. Drengur 12 vetra
ætlaði að tjóðra ljónstyggan hest, en
flæktist í tjóðurbandinu og hesturinn
dró hann nær til bana (létst nóttina
eftir). — Húsbóndi piltsins, Steindór
Egilsson skipstjóri á Brekku, reyndi
að handsama hestinn, en gekk svo
fram af sér við þetta, að hann hné
niður örendur, er hann kom heim í
bæjardymar hjá sér.
Ýmislegt.
3 uppgötvanir. Á fjórtándu
öld-inni var þrent fundið upp, sem hefir
annað var hvítt en liitt blámaður; barn
múlatta og alhvítrar pcrsónu
orfjórðungs-blóðsbam; sé annað foreldrið
fjórðungs-blóðsbarn en hitt alhvítt, verður þeirra
barn áttungsblóðsbarn o. s. frv.
<< prev. page << föreg. sida << >> nästa sida >> next page >>
