Full resolution (JPEG) - On this page / på denna sida - Hulda Garborg: Krishnamurti
<< prev. page << föreg. sida << >> nästa sida >> next page >>
Below is the raw OCR text
from the above scanned image.
Do you see an error? Proofread the page now!
Här nedan syns maskintolkade texten från faksimilbilden ovan.
Ser du något fel? Korrekturläs sidan nu!
This page has never been proofread. / Denna sida har aldrig korrekturlästs.
Hulda Garborg.
kelege folkesambande vart kjend av europæane fysst i det 16de
hundrad-året, men var vonleg skipa i si endelege form midt
i det 15de hundrad-åre etter langt førebuingsarbeid.
I eit stort vitskaplegt verk «League of the Ho-De’-No-
Sau-Nee or the Iroquois», hev Lewis H. Morgan skildra
«Den store Freden», eller «Den store Lovi», som irokesane
sjølve kalla grunnlovi til «the five Nations». Dette verk er,
saman med Horatio Hale’s umsetjing av «The Iroquois
Book of Rites»,1 eit av dei mest forvitnelege menneskelege
dokument i verds-soga. Vedunderleg hugtakande stig her eit
primitivt folk fram or segnskodda og syner same ideelle hug
mål som dei fysste og beste av den kvite rasen idag. «The
five Nations» er det fysste folkesambande me kjenner som
er bygd på heilt idealistisk grunnlag.
«Liten er sigeren min um eg vinn yvi ein fiend og gjer
han til træl,» segjer Hiawatha; «men stor er sigeren min um
eg kann gjera han til ven og bror» 2
Kvart folk skal ha sin eigen sed og skikk og styre seg
sjølv i alt som vedkjem dei åleine; berre i alle samfolkelege
saker skal sambandslovi gjelda.
Liksom dette var indianarhovdingen Hiawathas draum
fyrr nokon kvit mann sette foten på staten New-Yorks jord,
so er det idag draumen til millionar i alle land. Meir og
meir tek alle til å skyna at ein verds-samskipnad aldri kann
halda ihop utan at kvart folk hev nasjonalt sjølvstyre.
Men til å skaffe India nasjonalt sjølvstyre hev visseleg
Annie Besant, Gandhi, Tagore og Krishnamurti gjort meir
enn me idag klårt kann sjå.
Det indiske folke er vekt upp av ein lang dvaledaude, og
ikkje berre enthusiastar som Max Miiller spør no for alvor:
Kva kann India lære oss? Og leitar seg etter evne fram til
svaret.
Vil det lære oss å bli heidningar? Mange meiner det.
Hinduar og buddhistar hev då ingen gud!
Men Krishnamurti segjer ein stad: «I Russland freistar
1 Sjølve ritusboki prenta i «Edda» på norsk ved forfattaren av denne
artiklen.
2 «Den store Freden», eit dramatisk dikt av H. G., utkome 1919 på
Aschehougs forlag, Oslo. Engelsk utgåva 1927 på «Augsburg publishing House»
forlag, Minneapolis.
456
<< prev. page << föreg. sida << >> nästa sida >> next page >>
