Full resolution (JPEG) - On this page / på denna sida - II. Ciała niebieskie, zwłaszcza ziemia, jako siedlisko istot żywych
<< prev. page << föreg. sida << >> nästa sida >> next page >>
Below is the raw OCR text
from the above scanned image.
Do you see an error? Proofread the page now!
Här nedan syns maskintolkade texten från faksimilbilden ovan.
Ser du något fel? Korrekturläs sidan nu!
This page has never been proofread. / Denna sida har aldrig korrekturlästs.
35
było zatem od 90 do 600 milionów lat. Geolog fiński Seder-
holm dochodzi nawet do liczby 1000 milionów lat.
Inny obrachunek wychodzi z założenia, że podczas gdy
temperatura powierzchni ziemskiej w skutek równowagi ciepła
między promieniowaniem słońca a wypromieniowaniem w prze-
stwór się nie zmienia, to wnętrze ziemi w skutek ochłodzenia
się kurczy. Ile wynosi to skurczenie, ocenić można z ilości
łańcuchów gór, które według Rudzkiego zajmują 1,6% po-
wierzchni ziemi. Zatem promień ziemi ściągnął się o 0,8%,
co odpowiada oziębieniu o 300°, na co trzeba było znów 2000
milionów lat.
W ostatnich czasach znakomity fizyko-chemik Rutherford
ogłosił bardzo oryginalną metodę określenia wieku minerałów.
Wiadomo, ile helu powstaje w przeciągu roku z danej ilości
uranu lub toru. Ramsay określił zawartość helu w minerale
uranowym fergusonicie i w minerale torowym — torianicie.
Z tych danych Rutherford obliczył czas od powstania tych
dwóch minerałów na 400 milionów lat najmniej „gdyż praw-
dopodobnie przez ten czas nieco helu z minerału umknęło“.
Chociaż rachunek ten jest bardzo niepewny, ciekawym jest
jednak z tego względu, że w swym wyniku: jaki okres czasu
potrzebny był do wytworzenia się stałej kory ziemskiej? —
mało się różni od liczb otrzymanych innemi metodami.
Przez cały ten, prawie niepojęcie długi okres od 100 do
2000 milonów lat, na powierzchni ziemi i w morzu przeby-
wały organizmy, które wcale się tak bardzo nie różnią od istot dziś
żyjących. Dlatego przyjąć możemy, że choć w owych odległych
czasach temperatura powierzchni ziemi była nieco wyższa niż
teraz, różnica jednak nie jest zbyt wielką i najwyżej wynosi
20°. Obecnie przeciętna temperatura powierzchni ziemi wy-
nosi około 16°; waha się między mniej więcej od — 20° u bie-
guna północnego i od — 10° u bieguna południowego do —
|—
26°
w bliskości równika. Najważniejsza różnica między tempera-
turą powierzchni ziemi w najdawniejszych okresach geologi-
cznych, z których istnieją skamieliny, a dzisiejszym stanem
rzeczy zdaje się raczej polegać na tern, że dziś rozmaite strefy
3*
<< prev. page << föreg. sida << >> nästa sida >> next page >>
