- Project Runeberg -  Jak powstaja swiaty /
75

(1910) Author: Svante Arrhenius Translator: Ludwik Bruner
Table of Contents / Innehåll | << Previous | Next >>
  Project Runeberg | Catalog | Recent Changes | Donate | Comments? |   

Full resolution (JPEG) - On this page / på denna sida - III. Promieniowanie i budowa słońca

scanned image

<< prev. page << föreg. sida <<     >> nästa sida >> next page >>


Below is the raw OCR text from the above scanned image. Do you see an error? Proofread the page now!
Här nedan syns maskintolkade texten från faksimilbilden ovan. Ser du något fel? Korrekturläs sidan nu!

This page has never been proofread. / Denna sida har aldrig korrekturlästs.

75
o coraz mniejszej objętości a coraz bogatsze w energię. Mu-
simy zatem wyobrazić sobie, że we wnętrzu słońca istnieją
ciała, które gdy się dobędą na powierzchnię słońca rozpadają się,
przyczem wydzielają niezmierne ilości ciepła i powiększają
swą objętość. Są zatem najsilniejszemi środkami wybucho-
wemi; w porównaniu z niemi dynamit i proch pikrynowy wy-
dają się zabawkami. Potwierdza się nasz wniosek przez ten
fakt, że gazy gdy przez chmury fotosferyczne się przedzie-
rają, zdolne są wyrzucać protuberancye o szybkości docho-
dzącej do kilkuset kilometrów na sekundę; szybkość ta o ty-
siąc razy prześciga najszybszą kulę karabinową. Ciałom wy-
buchowym, zawartym we wnętrzu słońca, przypisać więc mu-
simy energię przeszło milion razy większą od energii naszych
ziemskich ciał wybuchowych. Energia bowiem jest propor-
cyonalna do kwadratu szybkości. A przecież słoneczna ma-
terya wybuchowa oddała już znaczną część swej energii
w przejściu z wnętrza słońca. Dlatego zrozumiałem jest dla
nas, że energia słoneczna zamiast starczyć na 4000 lat, co
odpowiadałoby spalaniu się kuli słonecznej z węgla, starczy
na 4000 milionów lat a prawdopodobnie na wiele dłużej jesz-
cze, na wiele bilionów lat.
Że istnieją związki tak bogate w energię, pokazało to
odkrycie ciepła wydzielanego przez rad. Według Rutherford’a
rad rozpada się do połowy w przeciągu lat około 1800. Po-
nieważ przytem wywiązuje się ilość ciepła około 1 miliona
kalorii z grama na rok, to widzimy, że rozkładowi radu na
końcowe jego produkty towarzyszy wydzielanie kilku miliar-
dów kalorii z gramu, około ćwierć miliona razy więcej niż
dostarczyłoby spalenie gramu węgla.
I w dziedzinie chemicznej ziemia jest karłem wobec
słońca; i śmiało możemy przypuścić, że energia chemiczna na
słońcu jest dostateczna by ciepła słonecznego dostarczać na
wiele miliardów, prawdopodobnie na wiele bilionów lat.

<< prev. page << föreg. sida <<     >> nästa sida >> next page >>


Project Runeberg, Tue Dec 12 01:38:54 2023 (aronsson) (download) << Previous Next >>
https://runeberg.org/swiaty/0089.html

Valid HTML 4.0! All our files are DRM-free