Full resolution (JPEG) - On this page / på denna sida - VI. Zanik słońc. — Powstawanie mgławic
<< prev. page << föreg. sida << >> nästa sida >> next page >>
Below is the raw OCR text
from the above scanned image.
Do you see an error? Proofread the page now!
Här nedan syns maskintolkade texten från faksimilbilden ovan.
Ser du något fel? Korrekturläs sidan nu!
This page has never been proofread. / Denna sida har aldrig korrekturlästs.
143
niezrównanie dalej leżą od nas, niż słabsze gwiazdy, zdaje się
być mylny.
„Nowe gwiazdy“ tworzą osobną grapę wśród tych oso-
bliwych ciał niebieskich, które ze względu na zmiany ich siły
świetlnej nazwano „gwiazdami zmiennemi“.
Niektóre fakty, tyczące się gwiazd nowych naukowo
bardzo interesujące, przytoczyć warto. Jakie losy przechodzić
musi gwiazda, gdy dostanie się do mgławicy przepełnionej
wędrownemi ciałami niebieskiemi, dowodnie pokazuje jedna
z najosobliwszych gwiazd zmiennych, Eta w Argusie. Gwia-
zda ta prześwieca przez jedną z największych mgławic na
sklepieniu niebieskiem. Czy stoi ona w jakimkolwiek fizy-
cznym związku ze swem otoczeniem, orzec bez bliższego zba-
dania nie podobna; mogłaby np. stać daleko przed mgławicą,
między nią a nami.
Częsta zmiana światła jej wskazuje na ciągłe zderzenia
które za naturalne uważać musimy, zważywszy, że znajduje
się ona w mgławicy przepełnionej zabłąkanemi ciałami nie-
bieskiemi.
Ponieważ jest to gwiazda sklepienia południowego, zaczęto
ją badać wtedy dopiero, gdy astronomowie poczęli nawiedzać
południową półkulę. W 1677 roku oceniono ją jako gwiazdę
czwartej wielkości, w dziesięć lat później była gwiazdą dru-
giej wielkości, taką też samą w r. 1751. W 1827 r. była
gwiazdą pierwszej wielkości i zaliczono ją do gwiazd zmien-
nych. Herschel znalazł, że waha się ona między pierwszą
a drugą wielkością, w 1837 roku jasność się wzmogła, tak
że w 1838 roku była gwiazdą wielkości 0,2. Poczem jej siła
świetlna zmniejszała się aż do kwietnia 1839 r., gdzie była
1,1 wielkości, prawie cztery lata w tej sile świetlnej pozo-
stała, poczem w 1843 roku znów szybko się wzmogła i prze-
wyższyła wszystkie gwiazdy prócz Siriusa (wielkość — 1,7).
Poczem jasność wolno zmniejszyła się tak, że gwiazda doszła
do tego, że ledwie tylko gołem okiem była widzialna (6-sta
wielkość), w roku 1869 była niewidzialną. Odtąd waha się
między 6 a 7 wielkością.
<< prev. page << föreg. sida << >> nästa sida >> next page >>
