Full resolution (JPEG) - On this page / på denna sida - Sidor ...
<< prev. page << föreg. sida << >> nästa sida >> next page >>
Below is the raw OCR text
from the above scanned image.
Do you see an error? Proofread the page now!
Här nedan syns maskintolkade texten från faksimilbilden ovan.
Ser du något fel? Korrekturläs sidan nu!
This page has never been proofread. / Denna sida har aldrig korrekturlästs.
46
miklu fjölmennara. Það er ekki einungis það, að hverju
sálar-ástandi er lýst með þeirri gætni, sem hver menntuð kona hefur
mætur á, en það er einkum hún, sem hann lýsir, hennar máli,
sem hann talar. Eins og svo má að orði kveða, að mæla megi
æðri-menntun hverrar þjóðar á því, hve mörg forte-píanó leikið er
á í landinu, þannig má og mæla æðri ábyrgðartilfinningu
þjóð-anna á því, hvernig konunum líður á heimilunum.
I hans rólegu, óskeikulu myndum frá dögum afa vorra,
for-eldra vorra og sjálfra vor, allt til síðustu tíma, er mælikvarðinn
lagður upp í hendurnar á oss; en vjer verðum að nota hann
sjálfir; hann segir að eins frá.
A dögum afa vorra var Noregur dálítið, þægilegt skrifstofuríki;
voru þar háværir skipstjórar, feitir klerkar, allt-gleypandi
lögfræð-ingar, sjóliðsforingjar, er fundu til sín, svo sem væru þeir
aðals-menn, dómarar og amtmenn með smákóngatilfinningum. Niðri á
sjómannaheimilunum og upp í stórbubbasveitunum vóru
heimilis-feðurnir af guðs náð nokkurs konar ættjöfrar. Svo fengum vjer
dálitla stjórnfrelsisbót kringum 1840; en kringum 1860 varð hún
fyrst hættuleg fyrir »hið veranda«; svo færðust skjótt afleiðingar
hennar inn á svæði þjóðfjelagsskipunarinnar. Þegar svo
bókmennt-irnar lögðu hönd á verkið og hjálpuðu stjórnarbaráttunni og
undir-bjuggu hana með því, að draga úr þröngsýninu og rýrnka sjón-
deildarhringinn í allar áttir.....það var ekki neitt smáræðis
hreggviðri, sem þá dundi yfir; menn voru gerðir rækir úr
fjelags-lifinu, ausnir hrópi og rógi, en yfir öllu saman svifu
stórmæla-strokur kirkjunnar! Og var það nokkur furða? Allir þessir menn
voru sem sje rifnir upp úr óbifandi trú, þeirri tru, að »hið
veranda« b’æði í stjórnarfari og þjóðfjelagsskipun hvíldi á bjargföstnm
biflíugrunni. Meðan þessi viðureign var enn sem allra svæsnust, fór
Jonas Lie með allra mesta sakleysissvip á bak við hina og inn í
húsin. Hann var svo sem ekki að segja neinum frá því, hvaða
erindi hann ætti þangað. En hann kom út aptur með siði og
hugsunarhátt frá gullöld »hins veranda«. Það voru ekki lökustu
heimilín, sem hann sótti þetta til, það voru beztu heimilin. Og
þegar vjer fengum að sjá, hvað það var, sögðum vjer ósjálfrátt:
»En er þetta nokkuð, sem vert sje að varðveita?« Og rjett á
eptir bættum vjer við: »Jú, — sumt er óneitanlega þó nokkurs
virði og því verðum vjer að reyna að bjarga.«
Þetta er sá heiður, sem lýsingum hans ber.
<< prev. page << föreg. sida << >> nästa sida >> next page >>
