Full resolution (JPEG) - On this page / på denna sida - Sidor ...
<< prev. page << föreg. sida << >> nästa sida >> next page >>
Below is the raw OCR text
from the above scanned image.
Do you see an error? Proofread the page now!
Här nedan syns maskintolkade texten från faksimilbilden ovan.
Ser du något fel? Korrekturläs sidan nu!
This page has never been proofread. / Denna sida har aldrig korrekturlästs.
13
á, hverjir munu sigra, vaknar dálítill áhugi, en venjulega eru
kjós-endurnir svo sljóvir, að alls konar undirróður þarf að hafa til þess
að koma þeim af stað. Mikið af hinum venjulegu
kosningaræsing-um stafar því af óeðlilegum lögum.
En þó að þessi afleiðing sé ill, þá er sú afleiðingin enn verri,
að velferðarmál þjóðarinnar verða eigi rannsökuð og rædd, svo
sem skyldi. Meirihlutinn sigrar algjörlega, en minnihlutinti hefur
engan talsmann. En nú kunna menn að svara þessu svo: »fað
gjörir ekkert til, þó að þessi flokkurinn verði undir í þessu
kjör-dæmi, því að sá flokkurinn, sem sigrar í því, verður undir í öðru
kjördæmi«. ‡>etta er með öðrum orðum: að kjósandinn í einu
kjördæminu á að bera það ranglæti, sem honum er sýnt, með
þolinmæði, af því að öðrum er líka gjört rangt til.
Kosningar-lögin jafna ranglætinu niður og við það hugga þeir sig, sem hafa
sljóva réttlætistílfinningu.
Eg skal ekki neita því, að ranglætið jafnist nokkuð á milli
stóru flokkanna, en hvernig fer um smáu flokkana? Hvar eru
at-kvæði bindindismanna? f"eir, sem gjöra háar réttlætiskröfur, eru
aldrei í tneirihluta, því að fjöldinn hefur litlar mætur á ströngum
réttlætiskröfum. En hvar eru atkvæði þeirra, sem heimta meira
siðgæði og réttlæti í landsmálumí Eg efast um, að þeirra sé
fyrst að leita í þingsölunum, því hinar háu réttlætiskröfur eiga
ekkert skjól undir kosningarlögunum. En aftur breiða þau sinn
væng yfir miðlungsmenn, yfir þá, sem ávalt elta meirihlutann, sem
hafa enga sannfæringu, en tala eftir því, sem þeir ímynda sér að
fjöldinn vilji heyra.
þjóðirnar hafa gleymt því, að föðurlandið er eitt og óskift.
Kjördæmaskifting og meirihlutakosningar eru í eðli sínu óhafandi.
Fulltrúaþingin eiga að vera hið sama fyrir þjóðina, sem
lands-uppdrátturinn er fyrir landið.
Eg ætla að nefna einar kosningar, sem fóru fram 1890 í
svissneska smáríkinu Tessin. Atkvæði flokkanna voru hér um bil
alveg jöfn, en samt sigraði annar flokkurinn í 75 kjördæmum af
[ 10. Minnihlutanum þótti þetta svo mikið ranglæti, að hann
gerði uppreisn.
Meirihlutakosningar í kjördæmunum geta því haft það í för með
sér, að minnihlutinn sé alveg borinn fyrir borð. En þær geta líka
haft það í för með sér, að meirihlutinn verði borinn fyrir borð.
Ef vér hugsurn oss 30 kjördæmi og 100 kjósendur í hverju, þá
<< prev. page << föreg. sida << >> nästa sida >> next page >>
