Full resolution (JPEG) - On this page / på denna sida - Sidor ...
<< prev. page << föreg. sida << >> nästa sida >> next page >>
Below is the raw OCR text
from the above scanned image.
Do you see an error? Proofread the page now!
Här nedan syns maskintolkade texten från faksimilbilden ovan.
Ser du något fel? Korrekturläs sidan nu!
This page has never been proofread. / Denna sida har aldrig korrekturlästs.
233
þess, að tala sveitarómaganna er svo afskaplega há og
fátækra-útsvarið þyngsti skatturinn, sem hvílir á þjóðinni. Áriti 1872—75
þáði að meðaltali 15. hver maður á öllu landinu af sveit (6,6 °/o),
1891 hver 21. (4,b °/o), en 1895 ekki nema hver 31. (3,3 °/o). Petta
sýnir ómagatöluna, en sveitarþyngslin sjálf sjást betur af því,
hve miklu fé hefir verið varið til þurfamanna og hve mikiö hefir
komið á hvern gjaldanda. Árin 1872—75 kom af fátækraútsvari
að meðaltali á hvern gjaldanda í krónutali 22,6, 1891: 12,1 og
1895: 10,8, en til hvers þurfamanns var 1872—75 að mebaltali
varið í krónutali 48,6, 1891: 50,8 og 1895: 66.0. Þessar tölur
sýna, að sveitarþyngslin eru næsta mikil; en þær sýna líka, að
þurfamönnum hefir mjög fækkað á þessu tímabili, sem eins og svo
margt annab ber vott um bættan efnahag almennings.
Fátækra-útsvar hvers gjaldanda er því líka orðið 12,3 minna í krónutali á
ári 1895, en það var 1872—75, og er það engin smávegis fram
för, þegar þess er gætt, að áriö 1895 var Þ° að meðaltali variö
17,4 meira í krónutali dl hvers þurfamanns en 1872—75.
En þó að sveitarþyngslin þannig hafi minkað mikið, þá er þó
fátækraútsvarið enn mjög dlfinnanlegt, enda eru gjöldin dl fátækra
í rauninni talsvert meiri en þessar tölur sýna. í þeim eru sem sé
ýmisleg óviss útgjöld sveitarsjóðanna .ekki meðtalin, svo sem t. d.
greftrunarkostnaður sveitarómaga, kostnaÖur við fátækraflutninga,
bráðabirgðarsveitarstyrkur og lán til þurfalinga, sem sjaldnast eru
endurgoldin. Auk þess er ómagameðlagið sjálfsagt að öllum
jafn-aði minna, en það í raun og veru kostar að ala ómagann. Pegar
alls þessa er gætt, verður því ekki neitað, að gjöldin dl fátækra
eru enn óhæfilega mikil, og það verður því í nánustu framtið að
reyna að finna einhver ráð dl að minka þau og koma haganlegri
skipun á fátækramál landsins. Pað er varla hugsanlegt að slíkt
megi ekki takast, ef hyggilega er að farið; þvf sá heljarmunur er
er þó ekki á velmegun t. d. Færeyinga og íslendinga, að
jafn-mikill munur þurfi að vera á sveitarþyngslunum hjá þeim, eins og
hann er nú. Samkvæmt skýrslu hagfræðisskrifstofunnar i Khöfn
vóru 1880 af hverjum þúsund íbúum á Færeyjum ekki nema 3 á
sveit (0,3 °/o), en um sama leyd vóru þeir á íslandi 53 af hverju
þúsundi (5,8 °/0). Petta vir5ist benda á, að Fátækramálum
Færeyinga sé að einhverju leyti haganlegar fyrir komið en hjá oss.
Pað er líka víst, að ef sveitastjórnirnar beittu sér dálítið betur
gegn ýmsum þurfamönnum, þá mundi mega fækka þeim töluvert.
<< prev. page << föreg. sida << >> nästa sida >> next page >>
