Full resolution (JPEG) - On this page / på denna sida - Sidor ...
<< prev. page << föreg. sida << >> nästa sida >> next page >>
Below is the raw OCR text
from the above scanned image.
Do you see an error? Proofread the page now!
Här nedan syns maskintolkade texten från faksimilbilden ovan.
Ser du något fel? Korrekturläs sidan nu!
This page has never been proofread. / Denna sida har aldrig korrekturlästs.
30
Fedraheimen.
23de Februar 1878.
gjerna finna paa aa setja meg fast som Medskyl-
dig; iminsto vilde dei vist taka sraa meg dei tvo
tusund Gylden. Dermed tagde eg, og gjorde ikkje
helder nokon vis paa Rikdomen min. Eg bar Peng-
arne i ein Lederpose paa Bringa. ijJiensdetvaringi
Lukka i desse Pengarne. Ein Dag, det var fælt
varmt, laugad eg meg i Donau og hengde Pen-
geposen paa Greini av eit Tre, som stod tett ved
Aabreddi, so eg altid kunde passa paa honom. Daa
kom det ein hard Vindgufs, Greinerne svingad att
og fram, og’ Pengeposen datt i Elvi. Og no var
Elvi just paa den Staden so djup og strid, at det
var raadlaust aa sinna Posen att. So var det
Slut paa den Rikdome11. » . f » ,
Eit ·Aars Tid etter kom me hit paa desse Kan-
tar· Det var just Aarsmarknad i Buchenheim, og
dermed slog me upp Budi vaar paa Torget og
gjorde Kunster fyr Marknadsfolket. Daa ser eg ein
Dag- ein Mann, som stryk framum Vudi vaar; han.
var so lik Zibasom eg skulde set honom. Snoggt
spyr eg ein, kven det var. ,,Aa,« svared han, »det
var den rike Hr. Thorbeck sraa Gartenau, som næste
Fredag skal hava Brudlarip««. »Hev han buttlengje
her?« »Nei, berre ei tri Fjordungaar. Dei segjer
han er komen langveges, fraa Ungarn elder Tyrk-
land.« — No tvilad eg ikkje lenger·
,,So sit han her, den Rzgjvarenl« tenkte eg,
»og liver flust, medan eg, som hev hjelpt honom
til dei Syndepengarne hans, gjeng her i Naud og
Armod som syrrl«
Kvat skulde eg gjera? Melda honom syr Ret-
ten? — Men kven vilde tru slik ein umflakkande
Fant som eg, naar eg utan Prov og Vitne kom
fram med slikt eit Klagemaalmotden rike Mannen?
So streiv eg berre eit Brev til Ziba sjølv,
der eg sortalde honom uiii Naudi mi og bad um Hjelp,
og fortalde, kor det var gjenget med dei 2000
Gylden. Men eg letst ikkje vita nokoii Ting um
iordet og dei Ting. Eg bad honom berre mota
meg Kvelden etter Brudlaupsdagen ein Stad
i Nærleiken av Garden, daa han vcel ikkje vilde
lika, at Folk sekk vita nokot um vaart Kjendskap.
Utanpaa Brevet skreiv eg Talet 70,000, og sekk
Presten til aa bera det fram til Ziba paa Brud-
laupsdagen. (Meir.)
,, En vis Mand
lønner og frir Sine, og saa er det vel med Kon-
gen, Regjeringen og Aga.« So stod det i Bladet
«Hardangeren« for ei Tid-sidan.
Den kgl. norske Regjeringi, som ikke er vidare
gloggsynt i store Tiiig, men hev »Auer som Katta««
i alskyns Smaating, fekk sjaa denne Setningen.
Og strakst kom ho til aa minnast eit annat Ord, ·
som just ikkje er fagert, men som likevcel ser ut til
aa vera overlag godt kjendt i Regjeringi; det hei-
ter·—·— med Permission
Den kgl. norske Regjeringi sxjiiattadikpga det-ta;
Det var greit, totte ho, at-. her vurkHs· Maj.Kongs
Oskar den Andre. paa ein Maa-t?e liknad Hishop «n«s1·e«ssi
hin Styggingen Gamle-J.Erik, og endaa"··«at denffe
Karen nok au er som ein Konung paa sin Maate,
ja hev eit mykje større Rike erm Kong Oskar 11,
so sann Regjeringi likevæl, at ·Kong Oskar 11 var
vanfaren med aa« koma i sslikt ’La·g.
rimelegt nok. Men so lagde Regjeringi Sak mot
Bladet ,,Hardangeren.«
No veit me alle ovende godt, at Kong Oskar
11 og Gamle-Erik ikkje hev nokon Ting tilhopes, ja
at dei er so ulike kvarandre i alle Maatar·» som
tvo ,,Monarkar« kann vera. Det vert disyr nokot
Flirande i at Regjeringi hevfunnet det»·»11gndsynlegt·
aa faa ein Rettsdom istand syr aa slaa detta
fast. Og so kjem Sparsmaalet· Kor,v,eit»Regjeringi
so vis-st, at Brevfkrivaren i Hardangeren hev tenkt just
paa Gamle-Grik?
Det kunde nok koma til aa royna hardt, um
nokon kann sannprova syr Retten, at Brevskrivaren
i ,,Hardangeren« just hev tenkt paa same Ordtzziket
som Regj«eringi. Og so Ordlaget ",,en vis Mand?«
Skal Ein lesa det ,,v iss«, elder skal Ein lesa det v iisP
Danskemaalet gjer ingen Skilpaa dei tvo Ordi. Les
Ein det syr ,,viis," sso vert heile Setningen scelt so uskyl-
dig. Ein »viis", d. v. s. klok, Mann. løner ogsrir
sine; daa no Kongeii og Regjeringi au er »vise
Menn,« soloner og frir dei au sine; —dethøyrer
med til Visdomen deira det. No er det vcel so,
at der kann vera litegrand Spott i det aa kalla
Stangs Regjering ,,vise Menn;« men nokot Log-
brot er det vael ikkje. Gi Regjering, som er so fast-
klind til Krakkarne sine som Stangs, foer nok ikkje
vera so fin paa det. Kor gjeng det so med Saki?
—- Eg er ikkje logklok, eg torer ingen Ting segja·
Visst er det, Von, at naar Regjeringi kjem syr
Retten, og det daa skulde koma til Knipetak, so
finn ho Jngen der, som ,,frir sine,« og daa. meiner
eg, kann det nok koma til aa royiia paa. Og
det Verste er, at i Grunnen er det galet anten
ho tapar elder vinn. Autoriteten er ein skjriyr Ting;
skal han verjast med Rettens Magt, so fasr han snart
Brestar. Heile Landet veit no um desse »vis(s)e
Menn«’, som ,,løner og frir sine«, og heile Landet
veit, at detta vesle Ordet hev bitet so hardt, at
dei totte deilaut gjera Sak av det. Um deiso sekk
,,Hardangeren" dpmd hundrad Gonger og meir til,
so vart detta Ordet um dei ,,vis(s)e Menn« sit-
jandelika godt. Aa fara med Hogbrotssakeridenne
Tid er som aa leika med Eld og Krut. Det er
Guteferd. Autoriteten maa haldast uppe med an-
dre Midel i desse Dagar. «
Men slik er det. Regjeringi vaar er for veik
til aa verja Autoriteten paa rette Maaten; snarare
——(: ,,Fkn srir nok sine·31713’·
Og idet ’-y ars
»vinn ho med det? — Ingenting-
Skildriugar fraei Itkiliki.
(Ved Kristofer Janson).
V.
Tivoli. Ei Fotfcrd i Aldauckbcrgom.
(Framhald).
Haii vardt teken av Rovarar, og so sende «dei
eit Stykke av den avskorne Nasa hans i Brev til
Skyldfolket i England og bad um at faa tilsendt
til det og det Stellet so og so mange tusund Da-
lar, annars vardt han drepen· Sabinerbergi var
slett inkje trygge paa den Tid; der laag det jamt
Soldatar paa Jag etter Røvarar. Men i Alban-
erhugdom hadde ein inkje nokot til at ottast, og
so kann ein koma myket snoggare ut der, daa det
gjeng Jarnveg til Fraseati og Marino.
,,A110ns marohsl« I«) — sotn Antonio sagde,
ein Mann, me snart skal koma i Kjenskap med.
Me rulla alt paa Jarnvegen ut etter Kampagnen
til Fraseati. Me er sleire i Fylgje, Normenner,
Svenskar og Danskar. Albanerbergi er inkje hoge
og mest grøne til Toppen. By ligg atmed By
med Skogar og Haugar og Vatn og Engjer inn-
’·«) Mark-, i Vegeii!
imillom. Det er som runde, mjuke Bylgjor. Dei
kvite Smaabyarne er Kambar paa Bylgjom. Det
er Kampagnehaoet, som andar. j
Byarne, Albano undanteken kannhenda, er
ægt italienske, skitne, med tronge Smug og Surp
i Gatom, so eitkvart Torg innimillom med ei stor,
fin, gomol Kyrkja. Kring Frascati yr det med
kostesame Lystgardar· Til Bergi flyr alt, som fly
kann, i Sumarshiteti. Her i desse Lystgardar er
daa samlat alt, som Natur og Kunst kann faa i
Hop. Digre lauvtunge Giketre standa Sida um
Sida med granne Syprestre, Vatn springiSmaa-
sossar, i Skumstraalar innimillom Bilcetstyttor og
Grønt, og so ligg den vide Kampagne framfyre
Augat som eit Hav og lengst attantil ris det upp
som ein rund Koll. Det er Ruudkvelven paa Pe-
terskyrkja, som segjer oss, at der ligg Rom. No
kann ein syrst sjaa, kor hog den Guten maa vera.
Tett atmed Frascati, paa Vegen til det gamle
Tuseulum, ligg «Villa Rusfinella«., som Viktor
Emanuel aatte. Han hadde alt den Gongen stun-
get Taai inn i Pavestaten, seinare kom han der
med heile Kroppen, som de veit. JHagen sinst det
ei Brekka, som dei kalla »Parnas«, Diktarberget,
fyredi Nomni paa alle dei mest namnspurde Dik-
tarar er lagade der av Gras, som er saatt etter
Bokstavarne· Øvst stod daa ei Bilaetstytta av Apollo.
Her var Namn som Dante, Petrarca, Shakespeare,
lyst Autoriteteii rett som det er ut aa verja Re-
gjeringi. 4Og skal ho so ein Gong« sreista paa aa
gjera eit Kors-tak, so gjer ho det so trehendt og
bakvjjendt",-s at ho berre vert til Glis og Laatt. Til-
m·e·ds»x Morgenbladet hev sagt, at detta kunde Regje-
ringi gjerna lettet voret.
Ei sterk ·Regjering vilde ikkje fara so. Ho
vilde agta seg syr slike Karsstykkje som fyr Rotte-«
krut. Jmindsto vilde ho ikkje leggja Sak syr slikt,
utaii ho vis-ste, at der var meir aa vinna enn aa
tapa ved det. Naar eit- fransk Hogreministerium
med eit sliktSoksmaalkann faa landlysa Gambetta
syr eit Aars Tid elder tvo, so vinn det paa det,
og so legg det Sak-. Men um no den norske Re-
gjeringi kann faa leggja ,,Hardangeren« i ei Bot,
elder saa honom i Fengsel nokre Dagar, — kvat
· Ho berre tapar.
Men »Hardangeren« kann det henda vinnl
Det er underlegt aa sjaa paa slik ein Arm-ds-
dom og slik ei politisk Tankeloysa hjaa Landsens
styrande Magt. Men det hover so godt til heile
Stellet i detta Stangske Styre. Gi Regjering,
som ikkje veit nokot likare aa gjera enn berre sitja
aa gjæta paa »Autoriteten« og paa sine eigne
Krukktir, vert slik. Korn ho litegrand ut i Livet
og i Politikken, kom ho t. D. inn i Thinget, —
fo lærde ho strakst so mykje, at ho ikkje vaste seg
uppi slike Uførur· Men — ,,sjølv Mannen og
sjolekade11," segjer dei fyr eit gamaltOrd. Det
er ho sjolv, som stengjer Dørerne syr seg, og so
fær ho sjolv taka Fylgdi. Ein Dag kjem det vcel
upp, illaspnnnet Garn; og daa vildet snaudt vera
mange, som vil tykkja Synd i Stangs Negjering.
-V11. (
Kristillllill, den 22de Februar 1878.
HolmcdaL Sunnsjord (Breo). Sjeldan er
det, me ser nokot i Hovudstadsbladom her sraa
Bygdi, endaa me strævar aa ,,fylgja med Tidi«
fo best me evlar· Men daa Bygdi er arm, som
dei fleste Vestlandsbygder, kann me ikkje venta te
vera i Brodden. —— Etter at Vaarsildfisket sviktad,
hev Folket teket aat aa arbeida meir med Gardom ·
sine enn fyrr, og serleg hev Kroterstellet ikkje komet
seg so litet. Soknesamlaget her i Bygdi hev gjort
ymist Godt i denne Vegen, med di det hev fenget
stellt til Fjossjaa og Framsyningar av Budraatt,
og so laant ut Boker. J Hanst let dei ein Mann
fara ikrinlg saman med Amtsagronomen fyr aa
inaela upp Hoystaali 1) og gjeva Folk Rettleidiiig
um, kor mange Kroter dei kann foda, naar dei
skal hava nokon Bate av det; og til Vaaren er
det Meiningi aa halda eit Fjossjaa syr aa koma
etter Frukti av Arbeidet·
l) HypstaaL n. = Hoystade- Hørstabbe, Hookagge—
Schiller, Goetl)e. Egsaag etter Bjornstjerne Bjorn-
son elder Henrik Jbsen elder Aasmund Vinje, men
eg fann inkje deim. Venteleg veit inkje han, som
heve lagat Berget i Hop, at det sinst eit Land,
som heiter Norig og endaa mindre, at me hava
slike kaarar til Diktarar.
Uppe paa Hogdi, der det gamle Tusculudin
laag, er det no audt og bert, ei Tistelmark, saadd
med Fornleivingar. Her er eit makalaust Utsyn paa
Kampagnen og Albanerhogderna. Her muter
atter Namnet Cicero oss. Deti Mannen heve voret
um seg.
Fer ein ikring nede med Napoli, so hoyrer ein
rett som det er, at her var Lystgarden til Cicero.
Paa Tuseuluin hadde han dessimillom eit av
sine kjæraste Stelle. Her samlad han kring seg
Læresveinar og heldt Fyrelesingar fyre deim. Me
eiga endaa fleire Avhandlingar, som er skrivne her
og bera Namn etter Tusculum. ·
Murverket til det gilde Huset hans stend en-
daa; so er her og eit litet Amfitheater, som heve
haldet seg godt.
Fraa Tusculum ber det nedetter, og so gje-
nom Skog, yver Marker og Gjerde uppetter til Rooca
de1 Papa, ein liten By, som ligg klind uppetter
bratte Fjeldsida og er det verste Rovarhol eg heve
set. Her torde eg mest inkje ganga einsleg Me
gjekk inn i ei ,,trattoria«« og fekk vaar Middagsmat
<< prev. page << föreg. sida << >> nästa sida >> next page >>
