- Project Runeberg -  Fedraheimen. Eit Blad aat det norske Folket / 2:en Aargang. 1878 /
54

(1877-1891)
Table of Contents / Innehåll | << Previous | Next >>
  Project Runeberg | Catalog | Recent Changes | Donate | Comments? |   

Full resolution (JPEG) - On this page / på denna sida - Sidor ...

scanned image

<< prev. page << föreg. sida <<     >> nästa sida >> next page >>


Below is the raw OCR text from the above scanned image. Do you see an error? Proofread the page now!
Här nedan syns maskintolkade texten från faksimilbilden ovan. Ser du något fel? Korrekturläs sidan nu!

This page has never been proofread. / Denna sida har aldrig korrekturlästs.

54 Fedrah eimen· 3die April 1878·
tur og alt. Sovidt eg veit er det i Aar det semte Visgrgut, og helder ikkje trur eg, at han tapte Ja, so kjæm dei heimatt um Kvellen. ,,Hev
og sidste rentesrie Aaret. Det vore styggt aa tru, nokot av sin Vyrdnad» Men han visste, at det du no fengji deg Gute?« seie Kjeringje. ,,Ja,«

at Presten strauk sin Veg fyr a·a sleppa dei 5turre
Aar etter dei fem seite; men so mykje vil eg daa
segja, at dersom han no let ein Annan, kanskje ein
gjeldbunnen Kryp, betala syr seg, so burde han iminsto
ikkje vera Prest· —-

Men at no Jngen av detta skal tru, at eg
er ein ,,3,Brestehatar,« so vil eg no fortelja um ein
annan Prest or desse Bygdetz som er reint ein
Motsetiiing til hin. ·

Fyrste Gangen eg saag denne Maanen, ein
hyg, stiv Kar var det, daa var han Lærar i ein
By, og eg tok daa, sannt aa segja, den Tanken
um han, at han var likso kaut som han var staut.
So vart han Prest i ei av dei veenaste Bygder
paa Vestlandet — og dei kann vera vcene, desse
Bygder, det maa Austlendingen lita paa! —- men
det vart Prest, det.

Annekskyrkja i detta Gjeldet laag langt fraa
Prestgarden. .Daa no Presten saag, for eit Bry
det var og for ei Tid det tok fyr Lesarborni aa
koma or Annekssokni og til han, so tenkte han det
var meir rimelegt, at han kom til dei. Detta likte
Folket, kann du vita, og so vildedei daa iminsto
. skjytsa Presten. Det gjekk til Baats detta, og naar
der ikkje var Lesarar nok til aa ro, so sette Presten seg
sjolv til Ryggjarz ein stor sterk Kar var det no. Detta
totte Folk var ein utifraa »gjemeine« Kar.
Dei totte dei kunde beda han um kvat dei vilde.

Der kunde Kvinnfolket hava ei IErend til Fargarsf

en; denne Hespelen skulde t. D. fargast raud til
Rond paa Kari sin Stakk; —- so bad dei Presten
taka Hespelen med til Fargaren, som no var Pre-
stens Grannez og Fargesetelen maatte daa helder
ikkje verta gløymt. Prestekitsr tok Hespelen, han, og
var det den fyrste, so vart det visst ikkjeden sid-
ste. Detta var alt godt og«væl, naar Presten
hadde Baat heimantil. Men naar det bleH hardt,
gjekk Presten yver eit litet— Eid, syr aa slsppa aa
ro rundt eit uhorveleg langt Nesz og naar han
daa skulde heimatt, so kunde det nok trefsa, at han
kom dragande med heile Vever,» som skulde sargast
og vera til ,,Sl)iasionsklaer« baade aat hu Madli
og han Ola. »

. — ,,Ja der ser me«, vil vael einkvar gamall
Presteii segja, ,,tilslut vil dei hava oss til Visar-
gutar!« —- Eg trur ikkje, dennegPresten vartnokon

Skildringar fraa Iialira
(Ved Kristofer Janson).
v1.

Festpaa Missionsskulen. Hovudet til Mathæns.
Paa Folkekomcdie. Karncvalet og Jødariie.
Ei Likstcmna. Daudingkyrkja hjaa Kami-
cinoui. Mcssa i Kolisennt. Herbyrget til
St. Johannes. Marietta.

Framhald. «

Hoyr for ei underleg Murring upp i Gata.
Det hoyrest mest som ein hol Song, og det kjem
nærre og nærre. Det er ei Stemna (Procession).
Fyrst kjem det Munkar i brune Kyrtlar med Bø-
ker i Hender11a. Dei lesa og syngja. So koma
Likberararne, klædde fraa Kvervel til Jljar i kvite
Lakan, so berre Augo stinga frain fraa tvau runde
Hol. DeihavaVakskjertor i Henderna. Dei,som
er lengst att, bera paa Akslerna ei Seng, og der
ligg ei ung Gjenta elder Kona daud men ovlega
fager. Ho e·r klædd som Brtid, og Brudfloret er
lagt upp aat Maanen, so ein berre ser Helvti av
Andletet. Dei svarte Augnabrunerna og Augna-
haariteikna seg so kvasst av paa den marmorbleike

alt kom av den reinaste Truskylda, og han var stod
paa, at det fanst ikkje Ein i heile Gjeldet, som
ikkje gjerna gjekk ei gamall norsk Mil fyr aa gjera
Presten ei Beina.

Han er no reist nordpaa, denne Mannen; og
eg veit, at der er mange, som saknar han. Men
denne vesle Jordbruksmeistaren, — ja, han kann
det henda at Jngen;sakiiar. X1.

S
Slog.,
Ei Soga fraa Anst i Skafsiia i Telemark·

De va ein Manne som ville av aa leigje seg
Tenestgute, so seie Kjeringje de mae honom, ,,du
maa ’kji leigje noken, som heiter Slag, — de
plaga jamt vera noko Unopur, dei som heiter so.«
Nei, han sille ’kji, sa’n· So tok han ut. So
kjæme han noko langt paa Vegjen, so møtte’n ein
Gute. ,,Goddag!" seie Mannen. ,,Gud sign deg!"
seie Gutenz ,,sko dti langt av idag?« »Eg vill’ av
aa leigje meg SiJenestguta« sa Mannenz »men eg
veit inkji hori eg sko faa’n, — eg hev fordrygt
meg so reint,« sa han, »Aann6 ijenie paa meg, aa
inkji kann eg vera eismall." ,,Eg hae tenkt aa
byggje meg, du sko faa meg«, seie Guten· »Ja,d’æ
bra nokk,« seie Mannen, »men hot heiter du?« sa’n.

·,,Sløg,«« seie Guten· —»Ja, men Kjeringjfz sae de mce

meg, eg sille’kjileigjenoken som heetSlog« ,,Nei,
de kunna so vera,« sa Guten· So reiste Manneii
Vegjen, aa Guten skogvegjes. So kjæme’1i noko
langt paa Vegjen, so møtte’n ein Gute atte. »God-
dagl« sae Guten, ,,sko den Mannen langt daa?-«
— ja, so gjekk de likeis daa: han heet Slag,
denni ou· So skjuldest dei at, aa sula kvaar sin
Vege, no on, —— Slng teskogs atte hovustupp, ivi
ein Aasrygge mce’n, aa Manneii Vegjen. So
møtt’n ein Gute tre-3 Venda.· ,,Goddag!«« seie
Maanen. ,,Gud sign deg!« seie Guten, »sko du
langt av idag daa ?«« »Gg ville ao aa leigje meg
Tenestgttte,«’ sa Mannen, ,,men han ce nok inkji so
go aa saa detti Vil Aars." ,,Eg hae tenkt aa
byggje meg, du sko faa ineg,« sa Guten· ,,Ja de
va væk nokk, men hot heiter du daa ?« sa Mannen.
,,«Sløg,« seie Guten. ,,Æ de ’kji anna hell »Sløg’ar
i denni Bygd6?’« ,,Eg veit ’kji, eg,« seie Guten.
»Ja eg seer faa deg daa,» sa Mannen, »eg kann
’kji lengr gange.« ·

Hudi. Ho laag med Hovudet«bøygt, som ho sov.
So skrida dei srametter Gatorna. Munkarne murra
og lesa, Gateguttarne trengja seg frain og vil sanga
Vakset, som dryp fraa Kjertom, sume byiygja Kne, —
og gjenom Folkehopen, som stanar paa Gata og
tagnar fyre Dauden, letdet som ein Sukk: ,,pov01-a
giovanettal·« che bellal (stakkars Ungdom! kor
fager-) Ved Fontana Trevi stend det ei Kyrkja.
Der gjekk dei inn med Likbaara. Kor underlegt
alt er hernede! Liv og Daude, alt verd framsett
og gjort vamt paa eikor Vis medss Heidersstemnor
og Stas· No vardt det her boret gjenom Gatoriia
eit aalvorsamt Bod um Datide, og Folk stanad
og tagnad; men snaudt nog var Likbaara framum,’
so slo Livsbylgjorna atter i Hop, dei log, deistaa-
kad, dei gjekk til sin Handel og sitt Kjopmansskap
So kjem Dauden ein Dag til deimog segjer: ,,her
er eg, hugsar du inkje, eg sende Bod og bad deg
halda deg serdug ?«’ »

Aldri hava desse Motsetningarne millom Liv
og Daude, alt liksom gloypt av Kunsti, stungetseg
so kvasst fram som i Daudingkyrkja til Kapucinar-
munkom· Kyrkja er kjend nog. Det er der, det
vidgjetne Bilaetet av Guido Reni stend,den heilage
Mikal, som vinn paa Draken, og som Andersen
nemner i »Jmprovisatoren." Gllest er Kyrkja som
dei fleste andre mindre Kyrkjor her. Vil ein bava
nokot framifraa, lyt ein ganga ned i Kjellaren, som

sa Mannen. »Hot heiter han?« ——— ,,Sløg.« .—
,,Men va de ’kji eg som sae du sille ’kji leigje
noken som heet Slog?« ,,Ja de va nokk so, men
der va ’kji are: koenn eg sann, so heet han Skrig.«
»Aa ja,- so lyt de vera de sama,« seie Kjeringj6.
So seie Mannen mce Guten: ,,No tar du
iji vera so tileg uppi i Morga, aa ikkji taka paa
arbeie so· svært sysste«’, —— de hev vori ein snille
Maiine. Nei, detti va no bra nokk. ,,No reiser
eg av aa slaa," seie Mannen, ,,no kjæme du ette
meg, naar de lie paa Morgoen· So sko eg setje
nokle Stikkur i Vegjen ti Merkji ette meg, der
som du sko gange·« — Men so visste ’kjinering-
ja noko um detta. So va der ein som ho heelt
seg mce — de va endaa Husmannen — som heet
Jon; aa so stelt’o slik Mat aa Drikke fyr denni
Jon’en uni Morgoen, — aa so spyr’o Jon, hor
han·slo idag. ,,Der den kvite Merre mi stende,"
sa’n Jon. Alt detti laag Guten aa lydde paa,
aa Kjeringje visste ’kji anna hell ho va eisemo.
So tok Guten Blæja oto Scenng aa bar
mce seg, aa kjæme etti paa Slaatteteigjen ti Mari-
nen. ,,Hot vi du mce denni?« seie Mannen. ,,Eg
ville taka mæ·meg tibakars noko Bas, seg totte eg
laag so hardt.« Ja, so va detti bra nokk. »Eg
tenkje mi lyt snart saa okkon Mat,« sa Mannen,
»d’ce Dogurs Big ,,De hastar ’kji,«« sa Guten,

— «·eg tenkjer Kjerinfjst kjæme mce Mate ti ’konidag.«

,,Neitrii de daa?!« sa Mantien; ,,ho plaga’kjide,«
sa’n; —— »de maa vera si mi hev fengji ny sTe-
nestgute,« seie Mannen· So hae Kjeringje koka
Feite-Groute ho, aa klint eit Par Klingar, aa kjæme
etti paa Slaattu mce. So saag ho denni kvite
Blæja, so ten ,.pg Merre hass Jun, —-
ho va noko ne « . Aa so kaam ho« so nere,
fyrr ho gaadde hot de va, at ho kunna ’kji vende
att. Ja sso kjæme ho no mæ denni Maten, aa
dei no ti aa eta. So seie Mannen: ,,0dag hev
mi so goe Mate, eg trur eg vi burt ette’n Jun,
so’n sæt eta mce ’kon;« — de hev vort ein snille
Manne —. Aa detti hoyrde ’kji Kjeringje· ,,Eg
sko burt ti Jon,« seie Guten; aa so reiste han
Slag. Daa han kjæme daa burt ti Jon, so seie’n
de: »No maa du varadeg, no kjæme Mannen mce ei
stor Vaag aa vi slaa deg i Hel, for du laag sjaa
Kjaringje hass idag.« Aa Maniien tenkte detti,

er gjord til Kyrkjegard. Strakst ein kjem ned i
desse smaae Rom, undrar ein seg paa, kor fint alt
er utkrotad· Veggjerne og Taket er prydde med
Stjernor og Bordor og Kransar og Blomar, alt
ihopsett med den sinaste Smak, som var det Mosaik«
So kjem ein nærmare og ser, at altsaman er —
Mannabein. Dei er kvitleitte og sjaa mest ut som
Gips· Dei digre Vordorna, som lysta seg fram,
er gjorde av Mannahausar og Mjodmeskaaler; Laar-
beini er Salerader, og alle dei finaste Utkrotin-
garne er Fingartuppar og Taatuppar. Det er
skræmelegt at tenkja seg! Ja endaatil Ljoskruna er
gjord av Mannabein, og Ljosi verda nedstungne
i dei hole Beinpiporna, naar her verd lesi Messa.
So er det rundt ikring Veggjom bygt smaae, halv-
runde Beinhus elder Grop (Nischer), og der standa
daa heile Beingrinder av Munkar, sveipte i sdeira
brunsvarte Kyrtlar, og med Daudingandletet gri-
nande fram under Hetta. Sume kvila som sovande
med krosslagde Hender, andre standa rake og stiga
liksoin fram imot deg med ein Kross i Hondi, so
snart du tred innum Durstokken. Paa sume sit
endaa Haar og Skjegg. Tenk deg hernede, naar
Salmesong tonar fraa Kvelvingom, Roykelseskyi sviv
imillom Daudingabein, og Messa verd lesi syre
alle desse Beingrinder, som standalydande i Kraa-
om, medan unge blomande Gjentor, Møder med
raudleitte Born paa Fanget, sterke,skjeggjutte Men-

<< prev. page << föreg. sida <<     >> nästa sida >> next page >>


Project Runeberg, Sun Dec 10 01:21:34 2023 (aronsson) (download) << Previous Next >>
https://runeberg.org/fedraheim/1878/0054.html

Valid HTML 4.0! All our files are DRM-free