Full resolution (JPEG) - On this page / på denna sida - Sidor ...
<< prev. page << föreg. sida << >> nästa sida >> next page >>
Below is the raw OCR text
from the above scanned image.
Do you see an error? Proofread the page now!
Här nedan syns maskintolkade texten från faksimilbilden ovan.
Ser du något fel? Korrekturläs sidan nu!
This page has never been proofread. / Denna sida har aldrig korrekturlästs.
206
Fedraheimen.
21de August 1878.
Maaltid paa tvo Alkur, som dei hadde skotet; dei
skaut Eld i ein Strydott og fekk soleids gjort upp
Varme av Hakkeskasti paa Atterpligten. So greip
dei troystugt Aararne att. Men imot Kvelden fekk
det Sudvestvind, og han voks etterkvart, so dei orkad
ikkje ro imot, og daa dei samstundes fekk Skodda
og Natti sall paa, tapad dei reint Modet og lagde
seg uttjonade og vonlause ned i Baaten· Um eit
Par Timar reiste Hovudsmannen seg app; daa saag
han ein Pynt av Landet stakk fram. Han staelde
upp Mannskapet, dei tok i med al den Kraft, dei
· atthadde, og daa deihadde rotti14 Timar, naadde
dei Land ved Midnattstid i Keflavik under Vester-
jokulen Dei var daa fælt aatkomne, Fingrarne
deira var hudlause og Faterne so upptrutne, at dei
knappt kunde ganga. Dei fann Vatn, som dei var
naudtrengde um, og Fisk, som laag paa Strandi
til Turking, ,,og daa var me so glade«, segjer
Sogemannen vaar, ,,at me totte, det vantad oss
inkjevetta.« J næmaste Huset bankad dei paa, men
·dei slapp ikkje inn, endaa dei høyrde og saag Folk
innansyr; truleg hev dei voret rædde aa lata upp·
Dei sem Skipbrotne stellte seg daa, so godt dei
kunde, ute og lagde seg- til aa sova, so vaate som
dei var, under eit Segl, som dei sann, men dei
vaknad snart i sterk Frost. Dei bankad daa paa
att Kl.4um Morgonen, og no kom dei inn· Daa
Husens Folk fyrst hadde teket imot dei, visste dei
ikkje, kor væl dei vilde gjera dei. Det hadde det
Vitet, at dei gav dei Skipbrotne berre lett og litet
til Foda i Fyrstningi, og syrst etter at dei hadde
- styrkt seg med ein god Svevn, fekk dei ulysta seg
med Mat. Sosnart det let seg gjera, reiste dei
fraa desse stiilde Folk, og fekk rott seg til Stikkels-
holm 10 Milderifraa, og her vart dei likeins frami-
sraa gjestmildt fagnade. Folki der paa Staden
lagde ihop til nye gode Klæde aat dei, daa deira
eigne var so slitne, at Fillurne lavde, Lækjaren der««
vitjad dei til kvar Dag —han var mest rædd Styr-
. bjugen ——, ja det vart skotet saman 56 Kronur, som
- Framandkararne fekk til asa moroa seg syr i dei 14
Dagarne, dei laag og ventad paa Eimskipet.
Det gjer godt aa høyra, korleids vaare frelste
Landsmenner talar uin sine islandske Velgjerarar;
dei tregar berre paa, at Maalet gjorde det vandt
syr dei aa takka, som dei vilde. Det er ikkje so
osta me kjem i Lag med Jslendingarne, endaa dei
Anterikanskc Forteljingar
(oed A. H.)
-
1. Tri Sunndagasr i Senn.
(Edg. A. Poe.)
Du hardjartade, illherdskne, forbarkade, svarte,
skurvutte, skorpne, skitne, andvige, avskræmelege,
gamle Traabukkl sagde eg ved meg sjølv ein Kveld
aat Morbror min, og knytte Neven lukt i Synet
paa honom —- i Tankarne· — Sanningi var, at
det liksom vantade nokot paa full Samljod nettupp
daa millom det, eg skillegt sagde, og det, eg tottest
hava Torv til aa segja, —— millom det, eg gjorde,
og det, eg hadde mest Hug til aa gjera.
Daa eg let upp Stovedyri, sat den gamle
Rossmaalen i Høgjendestolen, lagde Labbarne upp
aa Omnsplata, heldt eit breiddfullt Glas med Porter
i Klorna og gjorde aalvorlege Tiltak til’aa etter-
liva den gamle Visa: »
Remplis ton verre vide! (Fyll ditt tome Glas
paa nytt).
Vide ton verise pleinl (Og tom ditt fylde
Glas).
er av vaart næmaste Skyldfolk; men slike Hendingar,
som visstnok er smaae, men som viser eit stort
Hjartelag, trayster me oss til aa tru skal verta Lekk
i ei ny Kjedja millom gamle Frændesolk. !
skule og Upplysning«
llm vsik lærer-Udgang-
(Av T. 0. Gra11.)
111.
Um det og er ein sannrpjynd ting, at dei
.skular, som skal føra nye krafter til 1æ1sa1»stan—
det, ikkje just er hagade og lagade etter dei
krav, som var tid set upp og framtidi vil setja
upp til leerararne i folkeskulen»; so skal ein like—
vel ikkje lata dette ganga for mykje ut yver
leerarmannskapet pa dei einskilde seminarskular.
Det hev tidom voret amalat pa det fyis meg, at·
seminarlæra1«arne faer sosofta lioyra vondord fyr-
det at dei sender- ut so mange ,,forvir1-ede sub-
jekter««« Um det kann vera mindre grunn til
slik klaga no enn fyri-, det vil eg ikkje døma
um. Men eg truk, at i det Store og lieile er
det rettast ei ikkje taka seminarlazrararne til
skotm51, nar talen er um kvat som vert lært.
Til a greida detta bedre ut, skal eg taka uppatt
det eg fyrr hev haldet fram: det ei- ikkje ven-
tande, at seminarleerararne, som hev fenget under
hender so mange ands—skatta1·, som leeraren —
skal verta — skal gjoyina og deila ut att, kann
la inn—arbeidt nokot lære-eniiie» til gagns i den
korte tid, dei hev a gjera pIr her lija oss. Eg
vil berre nemna, korleids historia og geograHen
vart avgreidde imot sluten av det skule—skeid,
som eg vai- med i. ·s Den franske umstoyt gjelclc
var duglege historieleerar fullstendigt igjenin
med oss, men dei «seinare tilburdar matte me
»fara yver med harelabbe11 «« Slag, fredgjerder,
tider og stader vart-ne1n11de, men me fekk ikkje
nokot av det, me hadde ventat: fullt ljos yvei-
samhøvet millom 1nagte1—11e indbyrdes, og eit
klart yversyn— yver tilstandet i det lieile. Lik—
eins da me av geografien haclde att den ostindis
ske øyheimen, So va1«t det peikt pIr kartet og
synt, kvar dei og dei øya1—ne ligg, og uppreik—
nat ein heil hop malebariske namn, men h·elder
ikkje stort meir. Berre dette til døme. Soleids vert
dei norske skulemeistrar utgjorde, og det er
ikkje a undrast eit grand pa, at det vert peikt
pa dei og sagt: ,,Han er berre skiilemeisterl«
Men fyr detta skal ikkje skuldi falla berre pa
seminarlaerararne. At prestleera hev voret dregi
so for mykje fram, at detjamvel hev voret talat
um ,,seminarist—theologi«, og at realfagi hev
varet stykborni, det er visstnok sannt, men detta
er lett ei forklara av det 11øvet, at seminark
leerararne gjernast hev voret prestlaerde folk;
men detta er da helder ikkje dessa» tidtnemnde
embaettsmenn a skulda fyr.
Sidan eg er komen inn pa detta ,,for smed
at rette boger««, kann eg helderikkje halda meg,
annat enn og ma segja, det ei- ei nokot ufortent
skjemsla, nar dei nasekastar oss norske skule—
·meistrar, at me hev berre ei ,,lialvdaning··, som
det ikkje skal
beintfran1,
vei-a meir i — fyl- a- segja det
som eg hev høyrt det —— enn fraudi
og skumet av dei kunnskapar, som ein mann
burde liava, og at me sjølve er eine turrpinnar
utan liv og liugvarme og vantar det rette vit
og grip til aa kunna veiska med ein ,,sa11n og
sunn« folkeupplysning fyr anga. Det er fulla
nokot stridt sagt, men eg vil likevel ikkje negta
fyr, at det kann vera mykje sannt i det; ryiynsla
hev ofta lært, diverr, at dessa og andre dilike
skuldingar er ikkje grnnnlause. Men eg ma fa
· lov til a beda um, at den stakkars skulemeiste—
Lat
som ikkje ofrar si
ren ikkje ma verta gjord til skotskiva her-
vera, at det iinnst leer-arm-,
gjerning den kraft, dei skulde; arbeidet er tungt,
løni liti og sorgerne legio, og difyr hev rett-
tenlcte folk helder ikkje viljat døma den einskilde
mannen fois strengtz——men det trur eg likeve1,
at det velkjennde ord: ,,lian er berre skulemeis
sterl« vil med tidi« verta utstroket av hadings—
ordboki eit ,,den aalmenne meining« og i all
vissa tapa sin brodd fyr landsens leerarstand i
det heile: det vilde det, sosannt dei gode her-
rar ved landsstyret berre tok seg fyre ti um-
liota lieile seminarstellet med det fyremal
a gjeva lærararne ei allsidigaiOe og fullstendigare
utdaning, so at dei kunde koma til Ti bera det
fagTe namn ,,upplysnings—berarar« med rette. :
Mange leeramr kjenner dette med seg, det
—fj
,,God Kveld, kjære Morbror,« sagde eg, let
stillt att Hurdi, sette upp min sostaste Smil og gjekk
fram til Sætet hans. ,,Dic er altid so und ergod
og velviljug, og du hev synt meg din Velvilje paa
so mange —- so usegjeleg mange Maatar, at —
at —— eg finn, eg tarvikkje annat ennbcrreminnast
ditt Smaalcete og din Kjærleik til aa vera fullviss
paa ditt Samtykkje til" —- — ——
,,Hm«’, sagde han, »hald fram, Strik!«
,,Gg er so vise paa det, kjære Morbror« (din
bannsette gamle Varg), »at det ikkje er — Mei-
ningi di i full Aalvora aa setja deg imot, at Kate
og eg sær kvarandre. Det er ikkje annat enn Skjem-
tet ditt, veit eg, du er so makelaus skjemtefull sume
Tider, kjære Morl)ror.« —
—,,Ha, ha, ha! Meiner du det, Strik? ,,Ja,
visst er eg skjemtesull.«
,,Naturlegt, sjplvsagtL Eg visste det kunde
ikkje vera annat enn Skjemt. No, Morbror, ynskjer
me so’innelegt, Kate og eg, at du, soleids som
Saki no stend, vilde visa oss den Velvilje aa segja
sraa, kvat Tid ·— ja du skynar, Morbror, i stutt
Umgrip, naar det mun tekkjaft deg aa lata Brud-
laupet — rida av, skynar du?«
»Rida av! Byttingeiil —— kvat meiner du
med det? Eg tenkjer det er best aa venta, til dess
det gjeng til Gat«ds.«
.,Ha, ha, ha! — he, he, he! ——— hi, hi, hi!
——— ho, ho, ho! — hu, hu, hu! Aa, du er trøy-
sam, det er herlegt! det er makelaust! slikt eit Flog-
vit! Men me kjærer oss ikkje um metr, nettupp
no, kjære Morbror, enn at du visst og fast vil segja
sraa Dag og Time!« ,
,,So, so! Dag og Tiine«s Visst og sast?««
,,Ja, Farbror, det vil segja, um det mun tekk-
jast deg aa gjera det.«
,,Vilde du sinna deg nøgd, litle Bole, med
di, at eg utsette Dagen enno eit litet Bil, soleids litet
paa Skump, etter Havet? Maa eg endeleg no
segja sraa Dagen og Timenvisst og fast?«
,,Derso:11 du vilde gjera so vel, Morbror, helst
visst og fast!«
»Ja, ja, daa, litle Bobb, Striken min! Du
er eit godt Manns-Emne, er du ikkje? Naar du
endeleg vil hava sastsett Dagen, no ja, so er det
vel best, at eg rettar meg etter ditt Ynskje syr ein
Gongs Skuld!«
»Takk, kjære Morbrorl«
<< prev. page << föreg. sida << >> nästa sida >> next page >>
