Full resolution (JPEG) - On this page / på denna sida - Sidor ...
<< prev. page << föreg. sida << >> nästa sida >> next page >>
Below is the raw OCR text
from the above scanned image.
Do you see an error? Proofread the page now!
Här nedan syns maskintolkade texten från faksimilbilden ovan.
Ser du något fel? Korrekturläs sidan nu!
This page has never been proofread. / Denna sida har aldrig korrekturlästs.
210
Fedraheimen.
24de August 1878.
Vokstrar bert i ei ,,Seng«, at det er ei Furda·
Naar daa Hausten kjem, fylla dei Sekkjer og Ki-
stor med allslags Røter og Urter og reisa til Sta-
vanger og Bergen, og det er utrulegt, kor mange
Pengar dei taka inn av dei smaae Jordlepparne
sine. Tresrukt leggja dei seg og etter, og Sumarsdag
kann du knapt sjaa Husi fhr Lauv og Tretovpar.
Og so heve det nok voret i fleire Hundrad Aar.
Eit Stykke aust ifraa Stranda ligg Nessa,
og der skal eingong hava butt ein Adelsmann, ——
iminsto var han so fin paa det, at han inkje kunde
sitja i ijrkja i Lag med annat Folk, men maatte
hava ei Gardskyrkja elder Capel fyr seg sjølv.
Baude paa Nessa og Granngarden Øverland hava
dei funnet Leivningar etter gamle Dagar. Paa
Sandsgaard, som ligg paa den adre Kanten av
Stranda, og som syr ei Tid tilbake var Fut- og
Skrivargard, stend tvo hoge Bautasteinar.
Glles er her inkje mange Segner fraa eldre
Tider. Dei Reglor og Rispor, ein kann høyra,
hava syr det meste Rot i Yvertrui og fortel um
stakkarslege Hangetussar og Huldrekallar, men helst
um Deevelskap og Fansinagt. Fyrr held eg sluttar,
maa eg sortelja eit Par Rispor um gamle Luth;
ei onnor Gong, kannhenda, kjem eg tilbake til adre
Ting, som hava gjenget elder gjeng fyrseg iBygdi
og i Bygderne her ikring.
Ja gamle Luth, det var Kar heile Dagen.
Han var Prest her i Fyrstningi av dette Aarhund-
radet og er soleides den eldste Prest i Mannamin-
nom. Han var nokot snak etter ,,detsterke Slaget«z
men elles var det Mann» som kunde meir held
mata seg det. Han hadde Svarteboki, og der er
mange Segner um, kvat den Mannen kunde gjera.
Frammed Prestegarden renn Hinderaa, ogi
Hinderaa stod paa den Tid ei Sag. Luth var
Sagmeistar der. Kvar Laurdagskveld bar han heim
Arbeidstzzflorne sine, syr at dei inkje skulde verta
avstolne. No budde der eit Stykke israa Preste-
garden ein Lytmann, og denne Lytmannen hadde
tvo Jomfrugor hjaa seg. Ein Laurdagskveld kjem
Lytmannen nppetter Vegen frammed Elvi med ei
Jomfruga i kor Armen. Paa same Tidi kjem Luth
nedetter Vegen med Øksar og Lekkjor og Hakar paa
Oksli. ,,No", sa’ Lhtmannen, daa dei mxejttest,«
kjem Presten med sine Oksar og Hakar?« ,,Ja««,
svarade Luth, »og her kjem Lytmannen med sine
Amerikanske Forteljingar
,(vcd A. H.) —
1. Tri Snnndagar i Scnsn
(Gdg. A. Poe.)
(Framhald.)
Detta sette Liv i Mannen, og nettupp daa denne
Soga bar til — for Soga vert det til Slut —
var det ikkje moglegt aa faa Øyreljod hjaa Morbror
min fyr nokot, naar det ikkje stod i Samband med
Naturkunna; for han reid no Fantereid paa denne
Kjepphesten sin. Alt annat log han aat. Politiken
hans var helder laag og lettlærd. Han totte som
Horsleh, at Folk hadde inkje Annatmed Logjerna
aa gjera enn berre aa lyda deim k).
Eg hadde livt al mi Tid hjaa Morbror min.
Paa Daudedagen hadde Mor mi arvleidt meg aat
honom som ein annan eigande Ting. Eg trur vis-st,
at den Gamle elskade meg paa ei Vis, endaa som
sitt eiget Barn — mest, um ikkje fullt, so heitt,
som han elskade Kate —, men det var likvel eit
i-) Det er ogso anlmenn Norsk Tenkjemaate.
Skjokjor og Horor««. Lytmannen treiv etter Verja.
,,Statt, som du staar!« sa’ Luth. Og der maatte
Lytmannen standa med SabeleniVeeret heile Notti
alt til um Sundagsmorgonen. Daa var Luth ned
og loyste honom. "
Lutl) hadde den Visi, at han gjekk og dreiv
paa ijrkjegarden um Næterne. Kona hans var
inkje nokot glad i«denne Nottegangen og bad ein-
gong Tenaren, at han skulde snikja seg etter og
njosna ut um, kvat det var, Presten gjekk etter.
Men Luth gaadde Tenaren og spurde, kven detvar·
Tenaren svarade inkje; men best som det var, sokk
han Skohngdi ned i Marki. Luth spurde Uppatt,
men Drengen var so hard, at han gav seg inkje
tilkjennes. Daa sokk han under Kneet, og daa tok
han Fælsla. Han skreik uppyver seg. ,,No er det
for seint«, sagde Luth: »les Fadervaaret ditt!"
Deretter laut han nok mana honom under Jordi,
og der Drengen soor ned igjenom, der er denDag
i Dag ein Flekk, som held seg vaat, um Jordi er
alder so turr. Flekken er vand at finnaz men det
er visst, at han skal vera der.
Luth likte inkje, at Folk gav seg til at standa
roda paa Khrkjeaarden. Han jagade deimderifraa.
»Kven veit«, sagde han, ,,um inkje dei daude hzzjyraP«
Dei adre Prestariie herikring vyrde litet paa
Nerstrandspresten· Ein Gong høvde mange av
Prestarne til at vera samnade i Stavanger. In-
gen brydde seg nokot um Luth, der han gjekk og tus-
lade· Men so var der ei Tavla einstads med ei
Skrivt, som dei inkje var god fyr tyda. Jau daa
fekk dei Bruk fyr Nerstrandspresten; daa laut Luth
sram. —- Ein Gong kom Vispen paa Kyrkjesjaa ·
Han trudde daa, det maatte vera litet tess med
denne Stakkaren, som gjekk der og reikade syr seg
sjolv i Prestegarden. Han sende difyr det Bodet
til honom, at kjende han seg inkje god fyr preika,
skulde Famulussen aat Bispen gjera det. ,,Nei«’.
sagde Luth, ,,eg skal nok preika; helsa til Bispen,
at eg heve gloymttneir eg, held Famulussen hans
heve lært.« Og du maa tru, han preikte; syr
han stod inkje fast den Karen, naar det galdt paa,·
og han fyrst vilde sleppa seg laas.
Men han var hardla slid etter Drikkande-
Vara. Gjekk han eintom paa Stolen, vardt det
helder skralt med Tala; men, hadde han eit halvt
Rus paa, jau daa losade han upp. Tett attmed
Prestegarden var i dei Dagar Brennevinshandel
Der gjekk han trutt. Men eingong hadde Kona
hans senget lagt i deim, at dei inkje skulde lata
honom saa nokot· Han vart gryten daa. ,,Der
Dævelen inkje kann koma sjølv, der sender han eit
Kvinnsolkl« sa’ han, meddi han foor ut igjenom
Dørerne.
Men han var ein snild og ,,gjemeinsleg"
Prest· Han var ein vcelsedd Gjest i Brudlaup og
adre Lag, og, naar gamle Luth tok til at tralla
og syngja, jau daa vart der Gaman i Laget·
. L. D—s.
Kristiania, den 23de August 1878.
Aldchausten i dei Nordamerikanste Sam-
bmldsrike hev eit Verde av 140 Mill. Dollars
(elder Dalar). Kveitehausten hev det dubbelte Verde
(280 Mill.). Kalisornia hev 60000 Akres (262000
Maal) Vinland, og avlar 10 Mill. Gallons (50
Mill, Potter elder Liter) Vin umsram Vinedik,
Rusiner, Cognac og friske Druvur. Dei andre Rike
25 Mill. Potter Vin. Verdet av Aldehausten i
Michigan er 4 Mill. Dollars. Jllionis· som enno
er Nybyggjarrike, hev alt 320,000 Akres (1,400,000
Maal) Aldehagar. Ved Norsolk i, Virginia avlade
dei 3 Mill. Qvarts (3.75 Mill. Potter) Jordboerd
ifjor.
Viktor Hugo. Ein Brevskrivar fraa Paris
til det svenske Blad ,,Sni:illposten« hev høyrt, at
den vidgetne Diktaren hev vortet galen — av for
stort Medhelde ——— og er sørd til Guernsey·
Fakkad Rømling. Hollendaren de Grup-
ters, som romde fraa Stockholm i Vaar etter aa
hava skrivet falske Vekslar i Ovmengd, vart sin
Laugdag gripen i New-York, strakst han kom til
Hamni paa Gimskipet ,,Mosel". Han hadde butt
i eit Hotel i Bremen under Namn »de Corven«-,
fraa 29 Juli til 4de August. Ein Tenar der app-
lyste Politiet um detta, og um, at de G. var paa
Ferdi til Amerika, daa Tenaren fekk sjaa eit Por-
trcet av de G. i Bladet ,,Kladderadatsch« og kjende
honom att. Han hadde 25000Fra11cs paa seg, daa
han vart fakkad. Ro er han vonleg paa Vegen til
Sverike.
Kristiania Theater. Rektor Mitller og Løjt-
nant Sibbern er utgjengne av Direktionen. J deira
Stad tred inn · Kaptein Frølich, Ceremonimeistar,
kgl. Fnllmegtug Harald Holst og Skulestyrar H-
Schrszoer. Me er rædde fyr, at dei nye Direktorar,
liksom dei gamle, berre hev ,,Namnverde,« og at
det tarvst andre Krafter til aa føra Kunsti sram til
Siger i vaar Rikshovudstad·
Hundeliv eg forde hjaa honom. Fraa di eg var
aarsgamal og til dess eg var sem Aar, viste han
meg stendugt den Velvilje aa hyda meg kvar einaste
Dag so visst som Dagen kom. Fraa di eg var sem
Aar og til dess eg var femtan Aar trugade han
kvar Klokketime med aasetja megi Forbetringshuset·
Eg var nog leid aa dragast med, det er sannt ——
men det laag i min Natur, det var eg so stod paa
som paa Sanningi av Cvangeliet. Men so hadde
eg ein trn Ven, der Kate var, det visste eg ogso·
Ho var den vænaste Gjenta og sagde tidt og jamt
aat meg, at eg skulde saa henne (med Heimgift og
altsaman),’ naar eg var Kar til aa pina ut or
Morbror min hans Samtykkje, som var naudsynlegt
fyr oss. Stakkars Kate! — ho var berre 15 Aar,
og utan detta Samtykkje var det ikkje aa tenkja
paa aa sesta Finger paa dei saa Gigneluterne hen-
nar, syrr enn var
»sem Aar i Venting
vonarlange
seinfott nm Gard gjengne."
Kvat var daa aa gjera? J femtanaars-Alde-
ren, og jamvel naar Maniien er eit og tjuge (so
gamal var eg no), tykkjest 5 Vonar-Aar i Venting
aa vera mest det same som sem hundrad. Eg gjorde
det eine Aagrip etter det andre paa den Gamle
og bad og tagg honom stødt, ofta paa mine Kne,
men det var til inkje Nytte·
Det hadde maatt troyta sjolve Hjob paa Tol-
mod, hadde han sett, korleids den Gamle leikade
seg med vaar Hugverk, nett som Rovkatten— leikar
seg med tvo Stakkars Myser. J sitt Hjarta ynskte
han Jnkje heitare, enn at Kate og eg fekk kvarandre;
det hadde voret hans Tanke fraa Fyrst av, ja, han
hadde med Gleda gjevet 10,000 Pund or si eigi
Lumma (Heimgifti si aatte Kate sjolv) til aa finna
einkvar Grunnen til aa brigda det, han hadde
sagt, til aa fremja baade vaart Ynskje og sin eigen
Vilje. Men me haddevoret djerve nog til sjølve
aa koma sram med vaart Ynskje, og daa aa lata
vera aa setja seg upp imot oss, det var umoglegt,
soleids som hans Huglynde no ein Gong var.
Eg hev sagt um Morbror min, at han hadde
sine veike Sidur, men til deim kann eg ikkje rekna
hans Traaskapz for det høhrer sanneleg til hans
sterke Sidur — ,,assurement os 11’eizait pas sa-
toible« (visst var han ikkje veik i detta). Han
feste stor Lit til Draumar, Hugbod og slike Kjer-
<< prev. page << föreg. sida << >> nästa sida >> next page >>
