Full resolution (JPEG) - On this page / på denna sida - Sidor ...
<< prev. page << föreg. sida << >> nästa sida >> next page >>
Below is the raw OCR text
from the above scanned image.
Do you see an error? Proofread the page now!
Här nedan syns maskintolkade texten från faksimilbilden ovan.
Ser du något fel? Korrekturläs sidan nu!
This page has never been proofread. / Denna sida har aldrig korrekturlästs.
214
Fedraheimen.
28de August 1878. «
men Logi er ingen annan Ting enn Utslaget av
den Tanken, som Folket gjer seg um det rette og
i seg sjølv sanne; detta i seg sjolv rette og sanne
vert soleids i Grunnen Autoriteten; men det er og
den naturlege. Difyr kann han og halda seg-
Meti den kunstige Autoriteten, som er bygd paa
Tilselle elder gamall Skikk og ikkje paa nokon vitug
Tanke, tek strakst liksom til aa sæla, naar slike Fri-
domstankar kjem upp, og i same Stundi taper han
Krafti til aa vera Beraren og Drivaren av Sam-
sundsarbeidet, soleids som han sraa syrsto var, og
so som han altid maa vera, naar han skal hava
Rett til aa liva· Han tek til aa tenkja paa seg
sjølv· og hans Straw fær»meir og meir det Fyremaal
aa verja sitt eig et Tilvære, utan Spursmaal
um Folkebaten. Held han paa med detta, so at
han ikkje lærer aa bzejygja seg inn under Samfun-
dets nye Skikk og aa taka upp Folksens Arbeid
paa dei nye Vilkor, so kjem han tilslut til aa
standa rakt i Motsetning tildet Folkhan skulde styra,
o«g er daa til Grunns dauddomd· Han kanni
utvortes Meining halda seg uppe; men han er
uta1i Kraft og ntan Rett og i Grunnen einast aa
likna ihop med ein utstasad og utkrotad Mumie.
»Jngenting kann hava sannt Liv, som ikkje trengst
som eit Organ (Reidskap) fyr ei Livsverksemdz so
er det med alle Vokstrar (Organismar), og so er
det med Soga. (Meir).
Fraa Telcmork.
(Brevsending.)
Skjynar du doe Bonde, kvifyre Regjerings-
partie, som doe heiter, aa vaare Autoritetar er so
ille harme paa Folkehogskulanne her i Lande? Min-
nest du, korleis dei stortuta mot ein Mann, som
meir hell nokon anan heve hjalpt den norske Bon-
den framf, den Mannen som Lande kons vil hava
Ære av so lengje me fcer Lov til aa nemnast eit
fritt aa sjolvstodrigt Folk, Henrik Wergeland, han
som baade etter Kropp aa Aand var Kjøt— av vaart
Kjot aa Bein av vaare Vein. Minnest du, korleis
dei heve bore seg mce Jaaboek aa Sverdrup, aa
so burt igjonom? Nettup av sama goe Grunnar
aa mce sama goe Syn paa Sakji ce dce dei no vil
gjera Folkehsxjgskulanne’ so svarte som dce er Raa
mæ. Norske Bonde, sjaa paa denne Strii, som
bli førd mot Folkehogskulanne aa Folkehogskule-
læraranne, so ser du snart, kven dce er som heve
,,raue Sokkar aa laage Sko«! Dae er forunderleg
for alle dei loglege Ting dei kann fortelja um
Folkehogskulen. Sjaa no berre denne Sogo, som
heve gjengje like inni Hovustaen· Ho er fortaald
f paa Lag som so: ,,J Bratsberg Amts-Formannskap
blei der i Aar gjeve Pening til ein ny Amtsskulez
soleis skulde no Amte til Veten hava tvo Amts-
skular· «Der var regtignok nokre av Orsoraranne
som inkje vilde gjeva Pening til den nye Amts-
skulen, aa so skulda dei paa den klene Tii· Men
ein Prest, som au hoyrde til doe Lagje, kom til
seinst sram moe Sanningji, at dei til neste Aar
hadde Von um aa saa sett ein Folkehogskule ein
Sta ·i Amte, aa at dei soleis laut tenkje paa hel-
der aa gjevas Pening til den. Han nemnde daa
tvo Mennar, som dei hadde Von um dei kunne
faa til aa styre denne Skulen. Den eine av desse
var ein eldre Folkehogskulemann. Men daa dei
hoyrde honoms Navn, daa kvakk dei kann du tru,
aa daa gav dei Pening til den nye Amtsskulen
mce dce sama.
Dei som helder vil tru Lygni kan tru dette,
den som helder vil vita Sanningji kann lesa dette:
J Skulekomiteen bliSkulesakjenn’ syrst dryfte,
veit du. Der hadde Styre sor Amtsskulen lagt
fram eit Forslag um at den Amtsskulen, som no er,
burde helst setast fast i Bøhera, aa so laut der bli
sett ein ny Amtsskule lenger ne-i Amte, for dæ
syste berre mce ein Larm-. Dette kunne Orforaren
fraa Selljor inkje veramce paa. Han lae soleis
fram eit ,,desiderannes Vvtum«’, som dce heiter;—
dette va skrive paa —Maale. Doe skaa bli trykt i
Fedraheimen fyst Amtsformannskaps Forhandling-
anne kjem ut. Men dæ kann eg paa Fyrihaand
seia, at Folkehogskrclen er nevnt i dette Votumme,
aa at mange av Orforaranne var huga paa aa
saa Folkehogskule; dae var berre ein liten Deil av
dei, som ein kunne seia dce um at dei var Mot-
standarar av Folkehzzgskulm Skulde Bratsberg
Amt hava imot Folkehøgskulen, daa maatte dei
inkje vera dei sama Telebondanne, som Jakob Aall
skriv um i sine »Erindringer« fraa 1814. Men
tilbakars til Sogo.
Ja dette Votumme fraa Orforaren i Selljor
gjekk daa til seinst ut paa due, at der ingjen Ting·«
skulde gjevast til den nye Amtsskulen; han hadde
inkje so mykjy imot Amtsskulen, meinte han, aa
etter dce han kjende Amtsskulem so maatte den
kunna leggje ein go Grunn sor Folkehogskulen til
aa byggje viare paa. Dette gav Skuledirektorn i
Skulekomiteen honom Rett i —- i Amtsformann-
skape var inkje Direktvren mce —. Men likevcel
hadde han eitaa ana aa ymte mot Folkehogskulen,
blandt ana dæ, at han ser mæ »Fraser« aa »Flosklar«·
—- Sanningji er no den, at Folkehogskulen aa
honoms Lærarar heve sendt Tankar ut, som heve
gneista aa tent Ell kring seg, aa dce let seg inkje
resonere burt mce desse utslitne Haansori, som dei
stendugt liksom sputtar paa honom mee. Der va
ein Fut ou mce iSkulekomiteen; han blei so harm,
at han rende paa Dynni· Direktoren var ou paa
Vegjen ut; han tok alt i Klinka, men so tenkte han
um atte, slo seg bli ,aa kom tilbakarsx han var
meir klok han, slo paa Meisen aa meinte Merri.
Ja detta var i Skulekomiteen, dce. Der var Or-
foraren fraa Selljor eismal; men i Amtsformann-
skape blei eit Utsetingsforslag, som var framsett
av Presten Jespersen fraa Drangedal, vetekje mce
15 mot 8 Stemmur· Me heve soleis berre ein
Amtgskule i Amte, aa dce kann vera nok. Ein av
Orforaranne sette fram, at dei burde faa ei tvo-
aarleg Læretid i den Amtsskulen me no heve, men
dæ blei ou sorkasta. Ja dce blei·inkje stemt ivi ei
Gong; doe datt liksom av seg sjav. Dette er San-
ningji aa inkje Segni.
Ja no er me daa so hepne, at me kann sende
Baa aa Helsitig rundt, at me scer ein av vaare
beste Folkehogskuleloerarar her upp til Veten for
aa grunnleggje eit »Sagatun" under Skorvefjoll
i Telemork Vælkomen skaa de vera hit til Skulen
baade nere aa langt burte; me skaa gjera alt dce
me kann for at de kann hava doe gott aa hyggjeleg
her uppe. Dei som heve Hug til aa lære dae norske
Maale, men som inkje heve dce so gott fraa Far
aa Mor som dce var aa ynskje, vilde jamvcel hava
gott av aa vera i Selljor ein Vet for Maales
Skuld. Doe er ei stor Sak dette, som me heve meir
Tru paa en noko onnor Sak no. Folkehogskulen
er ein betre Vondehjolpar en baade Jaabæk aa
Sverdrup, som no ou er so nauturvelege i dæ
Yrkje dei er sette til. Kvifyre skaa dei vera so
vonde paa desse Skulanne, —desse Skulanne som
’—
Amerikanske Forteljingar og Skildringar
(ved A. 1—1.)
. 1. Tri Sunndagar i Senn.
(Edg. A. Poe.)
(Framhald·)
Pratt: ,,Whist, min HerreZ—De gloymer
visst, at det er Sunndag i Morgonk); men ein
annan Kveld —.«
Kate: »Nei, Hr. Pratt!
De segjer? Er De reint ruglad i Toppen?
er Sunndag i Dagl«
Morbror: ,,Ja visst er det so, naturlegvis!«
Pratt: »Eg bed Dykk orsaka meg baade
tvo — men eg veit det, eg veit, det kann ikkje
hjelpa, kvat De kann salla paa aa segja! Eg veit
med full Vissa, at det er Sunndag i Morgonz
for ——«. "
Smitherton (binen)«: »Kvat er det De stend
Kvat er det no
Det
s) Englendingar og Anterikanarar held Sunndagen
strengt heilag og spiler ikkje Kort paa denne Dag-
og tevlar um? Var det ikkje SunndageniGaacm
Det skulde eg hava Hug til aa vita!"
Alle: »J Gaar? Ja, De er god, De,
Kaptein!’«-
Morbror: »J Dag er det Sunndag, segjer eg!
Skulde eg ikkje vita so myket?«
Pratt: »Skulde du hava hoyrt slik VitlzziysaY
J Morgon er det Sunndag, og dermed Punktum!
Smitherton: Eg trur, De er gjengne fraa
Vitet allesaman, ja retteleg allesaman. Eg er so
viss paa, at det var Sunndag i Gaar, som paa,
at eg no sit her paa Stolen.
Kate (logn): »No skynar eg, korleids det
heng ihop! Papa, detta er ein Dom imot deg
i ——iden Saki du veit. Eg skal greida alt ut
fyr Dykk· Det skal vera gjort i ein Augneblink,
dersom eg seer Loyvel Kaptein Smitherton segjer,
det var Sunndag i Gaar; det var det og; han
hev sullkomen Rett. Bobb Frende, Papa og eg
segjer, det er Sunndag i Dag; det er det og; me
hev ogso evlaust Rett. Kaptein Pratt stend paa
det, at det vert Sunndag i Morgon; det vil det
og verta; han hev likeins Rett. Sannt aa segja
hev me alle Rett fyr oss, og soleids vert det
daa tri Sunndagar i Senn, den eine etter
den andre-«-
Smitherton (tenkjer seg um): ,,Ja, visst hev
Kate Rett. Men du, Pratt, og eg, for nokre Jo-
lebukkar me er; Vitet hefter oss ikkje, det er visst»
Ser De: Jordi er, som De veit, 24 Tusund
Miler··«) umkverves, ho velter seg um Aasen sin
elder snurseg ikring seg sjolv —, so at heile Um-
maalet 24 Tusund Miler, og kvar Punkt i Um-
maalet, gjeng plennt ein Gong rundt fraa Vest til
Aust i 24 Klokketimar. De skynar meg?««
M o rb r o r: »Naturleg, naturleg.
Dubb ———·"
Smitherton: Vel! det vil segja: Jordi
velter seg kring Aasen sin Tusund Miler i kvar
Klokketime· Tenkjer me oss no, at eg sigler heri-
fraa 1000 Miler austyver, so kjem eg Solrenningi
iForkanp plennt ein Klokketime; eg ser Soli renna
ein Time syre Dykk, som er her. Held eg so sram —
andre 1000 Miler, so ser eg Solrenningi tvo Timar
Doktor
’t’) D. e. engelske Milen Rundt Jordi er det ved Æ-
qvator 5400 geogr. Miler elder 3500 norske Miler.
Ei norsk er 7 Gongar so lang som 1 eng. Mil.
7 )( 3500 = 24.500.
<< prev. page << föreg. sida << >> nästa sida >> next page >>
