Full resolution (JPEG) - On this page / på denna sida - Sidor ...
<< prev. page << föreg. sida << >> nästa sida >> next page >>
Below is the raw OCR text
from the above scanned image.
Do you see an error? Proofread the page now!
Här nedan syns maskintolkade texten från faksimilbilden ovan.
Ser du något fel? Korrekturläs sidan nu!
This page has never been proofread. / Denna sida har aldrig korrekturlästs.
Fedraheimen.
Eit Blad aat det norske LFolket
YM
Kjem ut kvar Onsdag og Laurdag.
’—
—s— —
Pris fyr Fjordnngaaretx
Kr. 1,10 (= 33 ß) med
Porto og alt. Betaling
fyreaat.
Laurdag den 26de Oktober.
— mthingarrkostar 10 Ore -
’(Z ß) Petitlina, og daa 1878
etter Magten fyr større o
Bokstavar.
Livet paa Moen.
Det er sælt litet me hayrer gjete fraa desse
Gkserplassarnez det einaste kann vera eit og annat
Stykkje um Slagsmaal og Øldrikking og dilikt,
men hellest hoyrer Ein litet um, hossi det gjeng
til. Men Folk burde faa vita nokot um det-
Exz hev hoyrt mange segja, at desse ,,Leir-
samlingar« er fælande gagnlege, soleids til aa
læra upp Bondegutar og Heimalingar i baade det
eine og det andre som godt er; der lærer dei »Folke-
skik, Renlighed, Orden, Punktlighed, god Holdning,
Lydighed mod Foresatte« —- aa ja, d"er so utruleg
mykje, so eg kann ikkje rekna upp det halve. Men
no skal du høyra, hoss det er, og kvat eg trur um
all denne Stasen.
Naar desse stakkars Unggutarne er —bisnad og
glodde paa bak og stamme, vegne og mcelte og ikkje
sunne for lette, so kjem deidaa paa Moen og scer
sine ,,Uniformer« med ,,blan»ke Knappar og raude
Render« og dreg dei paa seg. Me11 trur du dei
er heile? nei, fillutte er dei, so det sleng og slafsar
baade sramme og bak. Detta er ,,Orden« daa
maa du vita· ,,Ja du lyt bøta!«’ meiner Sjersank
ten; men huttetu, segj’ eg! passa deg Gut! for ser
du desse Klædi altfor glagt etter i Saumarne, som
det heiter, so trur eg snaudt du hev godt av det;
for du veit ikkje kvat der »bur« der. Detta er no
,,Reinskapen««, skal du vita. ——"
No er dei daa ,,Militcere« sraa Topp og til
Taa, og fine Karar er det, Skam fyr den som
negtar det! Det er sume, som er upphengde i Kufta
og held i Broki, og som hev Sko so store, at dei
makleg kunde gjera iallfall halvt hogre um inni
dei; men detta er nok au ,,Orden« og ,,Punktlig-
hed.« Men so maa den ,,militæreHoldni11g-«koma·
Og der hev me daa ,,Korpralen", som gjeng og
skrik paa, at ,,Maven skal ind og Brystet ud!« Han
gjeng og briskar og bretter seg sramfyr ,,Jeledet«
og er slik Kar, at det er reint mykje (helst naar
han er full), og paa den Maaten sethan slik Stegg
og Age i Gutarne, at dei trur det maa vera ein
kaar reint. Dei stramar og strekkjer seg det beste
dei vinnz men det er berre i Smalryggjendei vert
lite kjeike; Krylen sin hev dei det sama· Ja, dei
stramar seg og strekkjer seg, so dei vert so stive og
saare i kvar Leden og so sundmaka’ paa Heelsinarne,
at dei snaudt orkar rugga og ganga, naar dei skal
leggjaseg um Koelden· Men paa den Maaten læ-
rer dei ,,god Holdning«
Um Notti vert dei stuva’ ihop so mange som
det er Raad med inni eit Tjeld, og fullt er der,
som Sild i ei Tunna, baade med Folk og —-
andre Skapningar. Detta er au ,,Orden« og ,,Folke-
skikk«, ser du. So søv dei, og droymer um Korpo-
ralen, og tykjer han skrik· endaa styggare enn um
Dagen; men Klokka 5 maa dei upp. Dei er vcel
mest likso somnuge som daa dei la’ seg; men ,,dce
hjelper kje Bøn fe Dauen aa inkje Pesigar fe
Saligheit«, og upp maa dei. Daa ·er ,,Kasfien«
ferdug. Det er mange Slag Kaffi i Verdi; den
me foer paa Moen er Bas. Det er ,,Søyleblande«,
utan annan Floyte og Sukker enn dei Sprakkarne
og Sprettanne k), som er i det Vatnet dei kokar
’n i; men du b·«ergar deg utruleg med det au, for
der er nok av dei! Det hev eg daa sjav«set, so
Jngen tarv segja eg lyg. Men detta er au ,,Ren-
lighed«, skynar du.
Ja den Korporalen, ja. Han kannikkje mykje;
men tri Ting kann han: skrika, banna og drikka
Tvoskjelingsdrammar innpaa Brennevins-»Sjappa«,
og det kann han tilGagns.. Men merkjer han, at
han hev med Folk aa gjera, som stend yver honom
i Daning, so kann du tru han veit aa bruka den
vesle Magti si ! —— Dit veit det er ikkje alle som er
slike· Men det er mange av dei. Ogdet er dei,
«som skal læra Gutarne ,,Folkeskikk««, maatrul Fatt-
men vert det ,,Folkeskikk« av det.
Sume truiz at der skal vera slik ei Helsebot i
detta EksersLivet. Det var ein gamall Komedersjer-
saat, som stod so stødt paa, at hadde han ikkje vo-
ret Militcer, so hadde han voret daud syr 20 Aar
sidan! — Men naar du um Dagen skal baska paa
og eksera med full Pakning i ein Verme paa 20
til 28 Grader, so alle dine Klæde vert so vaate
som dei var dregne utor Bekkjen, og so du um
Notti skal anten standa paa Vakt i Z—4 Graders
Kulde hell au liggja og frjosa inni Tjeldi paa
berre Marki i den vaate Skjurta, daa trnr eg hel-
der, at du doyr 20 Aar snarare, enn at du liver
20 Aar lenger.
Ja detta er stolt! Tru det ikkje kunde vera
likare? Jau, eg vil tru det. Eg tenkjer Landet
kunde trengja alle dei mange Tusund og Millionar
Dalarne til annat enn til aa kasta dei burt slik i
denne Meiningsloysa og Griseskapen. Det er reint
grøtelegt, at me skal vera so narrelege; naar Gin
som eg hev set Herstellet i dei store Rike og set,
kor godt stellt det er, daa fyrst ser Ein, at detta
ber burt i Skoddi, og Ein lyt mest lce aat desse
vaare gode Folk, som strcevar og vil vera med i
alt, men ikkje orkar anten klæ’ hell fø’ sine Folk.
Og kor langt kjem me paa denne Maaten?
duger denne Heren vaar til? Kvat meiner du
Bismarck elder Moltke og slike Karar reknar denne
Heren fyre, naar dei ,,veg Folki sin Lagnadi
k) Smaae Vatsdyr.
- strakst kunde retta.
Kvat ’
Haandi si", som det heiter? —— Og so alt som det
kostar aa halda eit slikt Herstell· Jkkje nok med
alle dei Millionar, som Staten legg ut beintsram;
dei ,,indirekte’« Tap er endaa større. No er det
12000 Mann. Rekna so 2 Kr. i Daglan syr kvar
av dei og sjaa, kvat du fcer ut! Mange sit med
Kjering og Ungar heime og kann osta hava eit
litetBruk au; men heile Aannetidi maa dei liggja
burte og ingenting gjera, annat gjera Ende paa
dei Skjelingarne dei kann saa i-; — for dei som
tener Kongen, scer nok ikkje rar Løni, og eg trur
ikkje, at- nokon Kongens Tenar no kann rosa seg
av aa vera ,,seit um Hjarteroterne«, sonIThormod
Kolbrnnarskald sagde. Og um enn Kongens Te-
narar no er mindre ute fyr Livsfaare enn Olavs
Menn var, so er det daa mange, som fær Mein
paa Helsa si av denne ,,militcere« Livemaaten; det
hev eg baade hnyrt av·andre og roynt sjolv, og
det er daa ikkje til Gagii fyr nokon-
— Nei, eg truk, at det kunde gjerast paa ein
annan Maate, som var baade billegare og betre.
Daa skulde- kvar Mann (det var det sama um han
hadde flat Fot hell Krokfing) halda seg ei god
Byrse etter nyaste Moten, ogso eit visst Tal mce
Patronurs Eiii Sjersant kunde daa taka dei eit
Tak i Skjoting og Eksis heime i Bygdi so ei 3
Vikur paa Lag kvar Vaar: so kunde dei t. D.
trediekvart Aar samla heile Bataljonen til Mynstring
Detta vilde spara uhorveleg med Pengar. Og
endaa vilde me faa ein likso god Her, og væl so
det; for skjota er no Hovndsaki lell. Til aa for-
svara detta Landet treng me ikkje alle desse lange
»Gardistar«, stive og harde som Gardstaurar, so
som den gamle preussiske Korporal-Kongen vilde
hava dei. Me treng dei ikkje; og dei toler ’kje
meir enn ei Kula dei held.
Men ei slik Umbot av heile vaart Herstell
treng Tid, veit eg. Me lyt veel enno kasta burt
nokre Millionar, fyrr Folk finn, at det er rett aa —-
gjera nokot· Me maa ,,sova paa« slikt, ser du.
Men der var no mange mindre Ting, som Ein
Eg vil berre nemna Eit: det,
at alle skal eksera like lengje. Dersom Eiti sagde
til Ungguten: so snart du hev lært dine Ting, skal
sdu sleppa syr i Aar! so var visst det den beste
Maaten aa venja Folk av med aa suska· Og Ein
kunde spara inn mykje Tid og Arbeidskraft berre
med det-
Tenk paa Herstellet ditt, du norske Folk og
Storthingl Du veit ikkje sjølv, kor vanhjelpt du
er med det sont no er. S. A.
<< prev. page << föreg. sida << >> nästa sida >> next page >>
