Full resolution (JPEG) - On this page / på denna sida - Sidor ...
<< prev. page << föreg. sida << >> nästa sida >> next page >>
Below is the raw OCR text
from the above scanned image.
Do you see an error? Proofread the page now!
Här nedan syns maskintolkade texten från faksimilbilden ovan.
Ser du något fel? Korrekturläs sidan nu!
This page has never been proofread. / Denna sida har aldrig korrekturlästs.
11te Deceniber 1878»
Fedraheimen·
335
J Sumar var her Gjenteskule, og daa hadde
me Frits Hansen her uppe ei Stund. Det
var ein framifraa gild Kar. Han heldt fleire
offenlege Fyredrag, um 1814,um den norske Bon-
den i 1814, um Maalsaki, og fleire.
No er, som De veit, Kristofer Jansoii
paa desse Kantar og held Fyredrag· Jgaar var
han her og talad um »Kristus og Fridomen.« Det
er merkjeleg aa hoyra slike Metin, naar dei talar
um kristelege Ting. Ein vert fo liten i seg sjølv
og kjenner seg likevoel so stor, av diKristus hev-gjort
oss til sine Brev og Systkind. Han skildrad,
korleids Jesus fraa Nasaret er den største Fri-
domsmann som hev livt, og at hans Gjerning
var den aa loysa ut heile Mannsens LEtt fraa
Trældom til Fridom· Men den Fridomen, han kom
med, var ikkje denne reint utvortes; det var ein
Fridom, som etterkoart veks seg fram or eit godt
Hjarta og smaatt um Senn skapar seg dei naad-
synlege ytre Former. Kristus var disyr ingen
»Politiker,« so som Jodarne tenkteseg honom. All
Stands- og annan Skilnad paa Folk draut han
ned; han gjekk inn til Tallarar ag Syndarar likso
vael som til dei fine Farisoearar; fyr honom var
alle like. Dersom me vilde heita Kristne, maatte
me hava hans Aand her med: arbeida fyr aa
hjelpa dei ,,laage" og sortrykkte fram til deira fulle
Fridom og Rett, lcera dei aa kjenna sitt sanne
Verd, sjaa paa dei som Bror og Syster· Han
nemnde her t. D. Husmannsstandet, serleg paa
Austlandet, Arbeidarstandet,Kvinna. Av di Kyrkja
— den protestantiske likso vcel som den katholske
——— sette seg imot all sann Fridom, som godt hø-
ver ihop med Kristendomen, og spurde meir um
,,·rett Læra" enn um kristelegt Liv, var det ikkje
aa undrast paa, at store Fridomsmenn, som t. D.
Viktor Hugo og Garibaldi, kastad fraa seg heile
Greida og vart Fritenkjarar.
Fyredraget vart fylgt med stor Aathug, og
dei flestalle,. trur·eg, likad det framifraa. Det
norske Maalet klingad overlag vænt i hans Munnz
enn um Prestarne vaare kunde tala Helvti so fol-
kelegt! — Berre Ein sat fyr det mesteog skreiv
under Fyredraget, —— og det var Presten·
S.—s—g.
Kristiauia, den 10de December 1878.
Jaricvcgs-Ultikka. Paa Sudbanen skulde dei
Fredagen den 7de gjera ei Prøveferd fraa Kristia-
nia til Fredriksjtad elder kannsje heilt til Frederiks-
hald. Deifordade Stationsfolket og Fluttningsgod-
set deira paa 37 Vognar med tvo Lokomotiv fraa
Kristiania. Millom Lian i Aker og Oppegaard i
Nesodden ligg Lina i eit Fall av 1 paa 100, og
Toget gjekk disyr med stor Fart, 3—s4 Mil iTimen.
Ved Oppegaard Station er eitSidespor, som enno
gjeng berre til ein Bergvegg, og den Mannen som
skulde passa Pointsen, maa ikkje ha havt Greida paa si
Gjerd: Pointsenstodtil Sidesporet, segjer
Jngenior Fleischer, som var med Toget paa det
syrste Lokomotiv og gjorde Teikn til aa bremsa og
stoppa, men for seint til, at det let seg hindra, at
Lokomotivet gjekk inn paa Sidesporet og radt paa
Berget, endaa med ein Skjotleik av 11J2 Mili
Timen. Lokamotivet vart knust og 6——’7 Vognar
øydelagde. Paa Stoppevognen næmast Lokomotivi
var Konduktor Jhlen og Material-Assistent Evensen·
Den fyrste vart ihelslegjen og den-siste saarad, so
han laut forast paa Rikshospitalet. Ein av Loko-
motivforarne vart ogso saarad· Elles slapp dei
Andre, som var med Toget, fraa det med Rædsla,
daa dei hoppade av. Driftsstyraren ved Hovudbane11,
Kapt. Engelstad, var med. Jgaar heldt dei For-
hoyr paa Ulukkestaden· Lokomotivet var verdt
44000 Kr-
»Almucdcnnrn« hev tekjet seg fyr »aa upply-
sa Vonden« um at det kjem ut paa Eit, korleids
Frimerkje og Pengesetlar er utstyrde, at Krenkjin-
garne av Flagget, Bruken av dei svenske Hurra,
Salutreglementet og svensk Mundur paa norske
Frimerkje og Pengar er berre Smaating, som det
ikkje er Umaken verdt aa roda um.
Dr. anch’s" Bok um Bismarck skal utkoma i
i ei ny, reinskad Utgaava.
Lasker hev etter eit tydsk Blad i det preusiske
Folkething sidan 1865 talat 1514 Gonger so
mykje som det gamle Testamente og 422 Gonger
so mykje, som Gothe hev skrivet·
I Vogcscrllc er daai ei Ekkja, som var 105
Aar gamal.
Mord. J Soderhamn (Sverik)kom ein Skræddar
Tyrkin Natt til fyrre Sunndagen i Kjekl med ein
Skrmddar Häll» Naabuarne, som hoyrde Skrik,
bodsende Politiet, og daa detta kom um Morgo-
nen Kl. 6 sann det Hcill liggjande daud og
grysjeleg lemlest· Kroppett hadde yver 100 Saar
av Slagtarkniv« Skraeddarsaks og Flaskebrot; det
eine Øyra var avskoret, Kroppen nakjen og
misshandlad paa ymis Vis. Tyren segjer,sat han
ikkje hugsar annat, enn at han ,,rispade Hiill med
–––- - ,–
,,Fæl —?«« sagde Kapellanen frettande.
»Det er ei Skandalbok! — segjer Kristiania.
Ho hev reist heile Byen aa Ende! Ho riv ned
paa Egteskapet, segjer dei, paa Moralen, paa Sam-
fundet . . . eg hev aldri set Kristiania so moralskt
som det er i desse Dagar.«
»Hm," sagde Balle, ,,Kristiania eri det store
og heile ein moralsk By . . .«
»J denne Tid er han det! Den unge Dit-
taren er seld fyr Livstid . . . Mennerne forbyd
Kjeringarne aa lesa Boki, og Kjeringarne forbyd
Doterne det . . .«
,,Og so les dei allesamanie« sagde Presten.
,,Javisst! Kjeringarne les og bles: pohx den
Diktaren kjenner ikkje Livet! og Døterne, dei væne
vesle Englarne, dei les og segjer: kjære, er det
nokon Ting? Me hev leset verre Boker enn den —?««
»Men so fortel, kvat Boki gjeng ut paa!«
sagde Presten.
,,Ho gjeng ut paa, at . . . at gifte Folk skal
elska kvarandre!" sagde Hans" sult.
»Aa haa! — den frie cherleiken!« ropad
Kapellanen.
»Javisst! den frie Kjærleiken· All sann·
Kniven eitPar Gonger,« annat Svar hev dei ikkje
fengjet av honom. Tyren laag og sov han, daa
Politiet kom. "
Hmnmarfiskclog. Storthingsmaiin P. P. Spill-
ing bed i »L. o. M. Amtst.« deim, som ynskjer
Log um Forbod mot aa fiska Smaahummar, samla
seg og uttala detta. Sjolv er han viljug til aa«
bera Folks Ynskje i detta Stykkje fram til Stor-
things. Spilling meiner, at ei Log lik det For-
slag, som Ditten framsette og Sverdrup vedtok i ,
siste Thingmote, vil vera gagnleg· Det maa —
segjer han — vera uvitug Drift aa oydeleggja
Hummaren ved aa fiska k’n i 4—5 Aarsalderen,
naar han i5——6 Aars Alderen vert vaksen og
kann seljast syr fulljPris. No er det forbodet aa
innsora Smaahummar i England.
I Spania er det utgjengjetPaalegg til Amt-
mennerne um aa utvisa dei Soeial-Demokratar
av tydsk elder annan framand Burd, som ikkje ved
st Framferd hev gjort seg verduge til spansk Gjest-
milde.
Polakkcic Bcrcsovsti, somi 1867 i Paris
skautpaa Russe-Keisaren, liver enno i Fengslet i Ny-
Kaledonia. Han viste god Uppforsla i Fengslet, og
vart snart sett til Bibliothekfyrestandar, men daa
han ved detta fekk større Fridom enn dei andre
Fangar, romde han, sleit vondt paa Flugti, og
kom att til Fengslet, men sekk ikkje att si Kraft og
sitt Vit meir. No liver han eit sløvt, dyriskt Liv
i Fengslet.
Nlj uorsk Fugl. Konservator Rod. Collett
uvplyste i siste MøieiVitenskaps-Selskapet, at han
hadde funnet eit nyt Fugleslag i Porsanger i
Finnmarki: Emberjza pusilla. Det hev fyrr
ikkje voret kjennt, at denne Fuglen hev livt vestle-
gare enn ved Arkangelsk.
Japancscrcu K. M. Kjimisou hev farer um-
kring i Sverig og er no komen til Stockholm, der
han vil gjera seg kjend med alle Riksinnrettningar,
og serleg Undervisningsverket
Nand i Englaud. J Sheffield, stor Fabrikby
i England (mest fyr Smide) vart Maandageni
fyrre Vika haldet eit stort ,,meeting«« um, kvat det
kunde gjerast til aa linna Naudi millom Arbeidar-
arne. Det er mykje større Naud i Aar enni
Fjor: mange hundrad Huslydar buri Hus, der
det ikkje sinnst Spor av Ambod eller Husbunad·
Alt er anten selt elder pantsett. Dei hev Jnkje
aa leggja i Omnen, Jnkje aa eta, og det kjem
alt an paa, kvat medlidande Grannar vil og kann
gjera. Paa Motet vart det teket den Raadi aa
beda Folk teikna seg fyr Gaavur; paa Staden
vart teiknat 2000 Lstrl· Dei vil no innretta Kjak
og derisraa utdeila iallfall Mat til Borni. Ogso i
Kjærleik er fri,
Diktar.«
,,Høyrer De, Hr. Pastor —?« sagde Balle.
,,Vaare eigne Diktarar tek og til no —«; lat oss
agta oss! — Han vedkjenner seg vcel den ,,frie
(Tanken" og daa?« spurde Kapellanen.
,,Javisst!« svarad Hans. »All Tanke er fri,
segjer han, —— ikkje berre tollfri.«
,,Han trur ikkje paa Gud —?«
«Gg tvilar paa det; men det var endaa ikkje
det verste·«
,,Jkkje det verste —?«
,,Nei; for der er mange Folk i Kristiania som
ikkje trur paa Gud. Men denne-her Diktaren trur
ikkje eingong paa Djevelenl« — Hans lo som eit
Barn aat det Andlitet, Kapellanen sette upp; Presten
saag strengt paa Hans-, som no slog Augo ned og tagde·
,,Uveeret veks,« sukkad Kapellanen. ,,Dikta-
rarne vaare hev fyrr haldet seg reine syr desse
gudlause»Tankar, um dei enn, dessverre, ikkje altid
hev havtdet rette Syn paa Kristendomen, og serleg
voret inne paa grundtvigianske Vildringar; men no
—— no ber det paa onnor Leid. Ser De Upprors-
aanden, Hr. Pastor? Hoyrer De, kor dei riv og
segjer den Galningen av ein
slit i alle sine Vand og’ reiser Rygg mot alt, som
er hogt og heilagt, ja gjeng Storm mot sjolve
Samfundets GrunnvolarY«
»Gud betre oss,« snkkad Presten, ,,her ser ikkje
gildt ut. — Er her nokot nytt i Bladi?« spurde
han, liksom fyr aa koma burt fraa denne Samtalen,
som tydeleg tyngde honom.
Hans sprang ut og kom strakst inn att med
Avisur. Ei av desse var fransk, den valde han ut
aat seg sjolv, Resten gav han Balle.
,,Ser du, Faer", sagde Hans med ein Skule-
meistarmine, ,,vil:Ein hava Politik, so maa Ein aat
Frankrik. All annan Politik er berre som eit Atter-
gny av den. Frankrik er Guropa, Frankrik er Verdi !"
,,Høyrer De, Hr. Pastor,« kniskrad Balle,
,,høyrer De, kor den franske Aanden tek til aa
faa Magt -—? den franske Aand, som altid hev
voret eit med Rationalismen-?»
,,Her er eit Stykkje, som vil gjera Hr. Balle
godt!« ropad Hans. »Det er ikkje godsnakkande og
vida vasande som vaare norske Bladstykkje; der
er Eld og Brand her, du kjenner liksom knytte
Næven bakuin Ordi, buen til alt, dersom det knip.
Slikt kallar eg Politik!«
<< prev. page << föreg. sida << >> nästa sida >> next page >>
