Full resolution (JPEG) - On this page / på denna sida - Sidor ...
<< prev. page << föreg. sida << >> nästa sida >> next page >>
Below is the raw OCR text
from the above scanned image.
Do you see an error? Proofread the page now!
Här nedan syns maskintolkade texten från faksimilbilden ovan.
Ser du något fel? Korrekturläs sidan nu!
This page has never been proofread. / Denna sida har aldrig korrekturlästs.
Fedrahe«imen.-
Eit Blad aat det uorslke cFaldet
M
Kjem ut kvar Onsdag og Laurdag.
Kr. 1,10 (= 33 sz) med
Porto og alt. Betaling
fyreaat.
—»· Pris fyr Fjordnngaaret:
M
— .
Laurdag den Af18de Jammr 1879.
Lysingar kostar 10 Øre
(3 ß) Petitlina, og daa
etter Maaten fyr større
Bokstavar·
323 Aarg. " ·
l strid.
,Ei Stjerner sloknad, Voni gjekk,
no sit og paa don berre Hang,
det myrknar Stærkt-, imot meg Stig
med Glam baad’ Gast og Vrang-
Men Gut-en, Som hev Kross paa- Brjost,
han ottast inkje Myrkret han,
han Tunga bit, til det ve1sd 1·jost,
og kjender han er Madv-
. Endaa er Haalset inkjo graatt,
endaa eg Sinar hav og Merg,
ende-o- skal inkjs Dag-dens Prat
meg skregma ti1 ein Dverg.
Endaa eg stemmer from, ja fram
paa vegen tull av Aur og Stein,
paa viddi fri i Djkt og Syg
meir Skjott enn iiljotast Rsin.
Og rik eg er — eit Samvit godt-
det e·r mot Kylcl det YSrmSte Skrud,
og Hoiraen min, So hav og deg,
og deg velsigner Gud-
Kristofer Jern-son-
Eit namnlaust Folk.
(Framhald fraa No. 3.)
Det var langt israa det, at dei gamle Mord-
mennerne totte nokot fælt gildt um Danskarne, og
endaa mindre totte dei Danskarne oari nokon
Maate av eit gjævare Slag. Men endaa kallad
dei tidom det gamle Maalet fyr ,,dansk Tunga",
iStaden fyr ,,Norrøna« (det vil segja Norsk).
Dei sagde, at Olav Tryggvason talade den danske
Tunga. . No kann det gjerne vera, at dei med
Dansk her meiner det same som Norsk, Svensk og
Dansk under eitt, men endaa er det nokot under-
legt i det. Det er liksom me inkje scer sreda vaart
gamle Maal som norsk Eigedom, dessmeir. Hadde
Fedrarne vaare visst, kor myket Magt det ligg paa
eit Namn, hadde dei knapt brukat Namnet ,,dansk
Tunga·« Daa Norig vart eit Lydrike, kom Ram-
net »Norrøna« snart i «Gløymeboki, og det gamle
Maalet vaart vart kallat ,,Jslands « elder »Old-
nordis««, og so heiter det den·Dag idag alle Sta-
der, so nær som her i Norig; me kallar det Ga-
mall-Norsk, sorstend seg, men det munar inkje stort
kvat Namnlausingen segjer, han som er so mykje
klokare enn andre, at han veit, at eit Namn er
ein Smaating. .
Nordmennerne heo stødt havt liter Sans fyr
aa halda paa Namnet. J 1808 var Kjærleiken
til Fedralandet meir uppe enn han hadde voret
paa mest 100 Aar, og Tanken paa Sjolvstende
var sterk. Nordmennerne hadde sleget Soensken i
fleire Slag, og General Armselt fekk Bod um, at
han skulde draga seg ut or Nar-ig. Detta vart
daa fortalt i ,,Vudstikken« No. 26, og so stend det:
«Norge aander sriere, dets Helte, som saa hæder-
ligen hævde Fædrelandet-3 Frihed, Uafhængighed-
og vor gode Sag, nyde deres Jdrætters«Løn.
Udgiveren iler at bekjendtgjore denne vigtige Ti-
dende, og i Morgen ville vi Alle, Medborgere,—ile
til Templet og takke ham den · "
Almcegtige Hærenes»»stzerre—s—k—— —«—s-—— -———- ––——-—
For Danmarks Seier og Ære,
og med taknemmelige Hjerter anraabe ham frem-
deles om at hævde os disse, og bevare Kongen og
Fædrelandet.«
Kvat er det fyr eit Fedraland ,,Budstikken«
meiner, er det Norig elder Danmark? Ein skulde
tru, at det, er Danmark, for det var Danmarks
,,Seier og Ære«, at Nordmennerne vann ved To-
vertld og paa Blaamyra, og det er »disse« (o:
Danmarks Seier og Ære), som me skalheda den all-
megtige um aa ,,hævde««. Noreg er etter dettainkje
eit Fedraland, men eit ,,geograsisk Begreb« berre·
Det er just den same Tanken, naar norske
Bonder i 1878 helsar paa Krunprinsen sin som
svensk Krunprins.
Ja so er det; me er fodde med Sadel paa
Ryggen, og so finst det nok dei, som vil rida.
Ein Sjomann sortalde meg her ein Dagen,
at han hadde addresserat eit Brev ,,til den svensk-
norske Konsulen« i N. Kvifyr set du inkje norsk-
svensk, sagde eg. »Nei, me tore inkje.«
Og endaa skal Nordmennerne saa hoyra Bond-
ord, syr di dei er so prippne til aa halda paa sitt!
Nei, me er nok inkje prippne, dessverre1), men
Folk sorargast, naar dei ender og daa ser Namn-
lausingen vil laast fara aat liksom andre-
Ja det er inkje stor Vyrdnaden me kann venta
oss. »Kvat Landsmann er De«, spyrr· ein Frans-
mann.
»Nordmann.«
1) Baade i· »Dagbladet« og i »Fedraheimen« ser eg
tidt det stend svensk-norfk i Smaa-Notisarne. Eg
trur det var betre, at Bladi vaare hadde nokot meir
Tilsyn med slikt, som snikjer seg umkring i Myrkret
og gneg paa Roterne av Fridoms-Treet.
»Nordmennerne stend under den svenske Kongen,
veit eg?«’
,,Nei, me er eit sjolvstendigt Folk, sambundet
med Sverik under ein Konge.«
Fransmannen lær godslegt, og so spyrr han:
«Kvat Maalfdre talar De i NorigZ«
»Dansk·« -
»So, Nordmennerne er eit ,,sjølvstendigt« Folk
under den svenske Kongen og talar Dansk.«
Det er alt det Utlendingen veit um oss. Og det
er litet, er det, og kleint er det litle, dei veit.
Kjem du til Utlandet, vil du tidt skjemmast som
ein Hund, fyr di du hoyrer til eit namnlaust Folk,
og mangein Nordmann kunne vera sreistad til aa
gjeva seg ut syr Svensk og Dansk (inkje i Sjobyar,
forstend seg), for daa slepp dei fyr meir Yverhøy-
p»·x»i·ngz»·»IOet er jst som med —Ygristgrne her »he«im«e,
·naar««dei kjem paa Bondebygdi, og Fjellbonden«
spy,rr kvat dei driv paa,— so svarar dei tidt »Prest-
lcera,« syr det er nokot Fjellbonden veit kvat er.
Men segjer du, at du.studerar Mineralogi elder
Filologi, so lyt han spyrja etter kvat det er, og
held deg inkje syr aasvera nokot til Kar.
Er du heime all di Tid og sit »paa di Tuva
trygg,« so kann det vera det same syr deg, um du
hoyrer til eit namnkjent Folk elder inkje. Men
kjem du ut, skal du sjaa nokot annat. Du ser in-
kje slik Medhug og Godvilje, som du tykkjest hava
Rett til aa venta. Soleids er det med kvar ein-
skild Mann, og soleids kann det verta med heile
Folket. Kjem det danske Folket i Naad, vil Folke-
meiningi i Europa stydja det vesle Danmark med
sitt store Aandsliv og sin ,,selvbevidste«i Nationalitet.
Kjem det svenske Folket i Naad, vil mange tykkja
det er ei Skam aalata Gustav Adolf og Karl den
Tolvte sitt Folk ganga under. Men koen skulde
vilja bera upp Handi til aa hjelpa eit namnlaust
Folk ?
Det er vel knapt nokot Folk, som hev betalt
dyrare Lærepengar syr si politiske Tykkjelgysa enn
vaart. Daci Noreg vart eit Lydrike under Dan-
mark, og Mesormationen vart innsord, let Kongen
Kloster- og Bispegodset tilfalIa den danske Riks-
kassa, og Danskarne tok Gull og Sylv og rovade
sraa Kyrkjur ag Kloster og forde det til Danmark.
Fraa Domkyrkja’ i Throndheim sorde dei burt alt
det, som sanst av Eignaluter, paa 2 Skip. Det
eine sokk ved Agdenes, og Sjorovarar tok det andre-
Danskarne snoydde so reint av, at mange Stader
vantade dei sidan Kyrkje-Kar til Sakramenti, og
Kyrkjurne vart i—mange Bygder so sorfallne, at
Aalmugen høyrd«e inkje Gudstenesta so langt Aaret
var, og kunne inkje fag doypt Borni sine. Myket
av det Godset, som den danske Rikskassa sekk no,
-
<< prev. page << föreg. sida << >> nästa sida >> next page >>
