Full resolution (JPEG) - On this page / på denna sida - Sidor ...
<< prev. page << föreg. sida << >> nästa sida >> next page >>
Below is the raw OCR text
from the above scanned image.
Do you see an error? Proofread the page now!
Här nedan syns maskintolkade texten från faksimilbilden ovan.
Ser du något fel? Korrekturläs sidan nu!
This page has never been proofread. / Denna sida har aldrig korrekturlästs.
292
«Fedraheimen.
13de Deeember 1879..
are hell dei, som liggiszOr som dessex Det er
nødvendigt at Forargelser skulle komme, men ve
den, ved hvem Forargelsen kommer. Hvo som sor-
arger en as disse Smaa, som tro paa mig, ham
var detbedre osv., —o dei som ligg i 6te Bon; den
Stengjen foer vel standa. Tenkjer nokon, at ’n, æ
so goe Kare, at ’n ce komen upp-ive Alt detti, so
hev ’n blivi hoste karvoren.«
Detl dansk-norskc Bokavlen er vonom rikare·
iAar. Bjxirnson hev skrivet tvo Spelstykkje,
,,Leonarda« og »Det nye System,« umsram ei
Forteljing, »Kaptein Mansana·« Jbsen hev skri-
vet »Et Dukkehjem,« Spelstykkje, Jonas Lie ei
Forteljing, ,,Adam Schrader,« Kristoser Janson
eit Spelstykkje »En Kvindeskjæbne» og G. A. Dahl
likeins eit Spelstykkje, ,,Cva.« Det er altso utgje-
vet paa ein Gong ikkje mindre enn 5 dramatiske
Verk, skrivne syr Theatret av norske Skaldar. Alle
hoyrer dei til det nye realistiske Diktslag, og likjest
kvarandre so mykje, at det er lett aa sjaa, at det
er plennt dei same Tankar som ligg og bryt hjaa
alle vaare Skaldar, og at dei ser Loysingi av dei
mange Vandemaal i Samsundslivet i eit og same
Stemne. Alle dei nye Verk er byggde paa dei
same Grnnntankar, det same Livssyii, og Emnet er
og mest det same i 4 av dei 5 Spelstykkji. Det
er ikkje lenger Meining i aa· skilja millom t. D.
Bjarnson og Jbsen paa den Maaten, som hev voret
so aalmenneleg syrr, det vil iallsall vera litiTroyst
syr det gamle Samfunds Menn aa kalla Jbsen
»vaar Skald« i Motsetning til Bjornson, naar deii
syrste tek likso hardt paa det gamle Systemet som
den siste. Men naar det gamle Samfundet ikkje
lenger hev Skaldar, det Samfund, som hev voret
byggt paa Skaldskap og altid hev havt si meste Næring
av Skaldskap og Æsthetik, som fyrst og sremst hev
lagt seg etter aa styrkja Autoriteten og stydja
det gamle kjende Systemet, so ser det illt ut
syr baade Samfundet og det System, som
til dessa hev haldet Samfundet uppe« For
Skaldarne er dei, som gjeng i Brodden syr Utvik-
lingi paa alle Leider. Det nyttar ikkje aa dylja,
at me kjem meir og meir inn i ei ny Tid med
nye Tankarum Samsnndssorim Borgarrett, Husliv
og dilikt. »Det nye System« viser Veg paa
Rikslives Vidder, »Leonarda »Et Dukkel)jem,«
o. fl. paa dei Raaderom, som tilhoyrer Huslivet
og Selskapslivet»
Umfram desse Boker er mange andre og
utkomne no innimot Jol, so det er nog aa velja
millom. Me lyt serfkiltnemna 2 norske kaei-
av Kristofer Janson: »Austanfyre Sol og vestan-
syre Maane", Spelstykkje, og ,,Smaastykke.« J
desse siste er det mykje godt: Forteljingarne er,
som alt det Janson skriv, livlege og formfagre;
snme av deim er rett kvike, andre aalvorlege, alle
leseverdige. Um Eventyr-i vaare inneheld To, som
fer-i-Lag høver syr dramatifk Framstelling, er me
ikkje rett støde paa, men det er visst, at Eiii
les ,,Austanfyre Sol« ete. med Hugnad; det hev
ikkje berre me gjort —— me les alt, som vert skri-
vet paa Norfk med Gleda —, men me hev hoyrt
mange segja det same, jamvel slike, som ikkje lsegg
nokor Vegt paa Maalformi og gled seg likso mykje
i god Dansk som i god Norsk. H. »-
Tollnemudi hev no sluttat med Meterne syr
det fyrste. Arbeidet viste seg aa vera saa stort,
at det ikkje er, Raad til aa verta ferdug til detta
Storthinget. Det hev voretankat yver, at Største-
parten av Nemndi er Gmbcettssolk; det er helder
ikkje mindre enn 5 Embcettsmenn i Nemndi.
Profesfor i Theologi h. v. Jakob Fredrik
Dietrichsoii er daaen. Han var sodd 4de· Januar
1806 i Arendal, vart Student 1823, tok Gmbcetts-
eksamen med beste Karakter 1827, vart 1832 kon-
stituerad Lektor og 1839 Professor i Theologi, tok
Avskil 1870. Han heldt mest Fyrelesningar yver
Exegese og Kyrkjesoga og var avhaldeii av alle.
Han hev berre fkrivet nokre faa Stykkje um Kyrkje-
soga, men hev hellest brukatFritidi si med at hjelpa
til ved den nye Bibel-Umskristi.
J»Svcrig hev 268 Mann fraa ymse Stader
skipat eit Samlag, som vil arbeida syr eit Vrigde
i Tolllogi, so dei vigtigaste innanlandske Nærings-
vegarne foer den Vernd, deitreng. 7 av Samlags-
mennerne er Riksdagsmenn·
Hgyem er alt serdug med det gamle Testa-
mente, og til Jul kjein syrste Arket av det nye
(Jesu Fødsel og Barndom)." Det er Guten, soms
scer Arbeidet sraa Haandi, den Høyem, og dersom
han no berre seer Studning nok, vil heile den
store Bibelsoga snart vera serdug. Boki er endaa
aa faa fraa fyrst av, og Aargangen kostar Kr.
2.20, so det vert billeg Bot. Hev du ikkje tingat
fyrr, bør du tinga no til Jol, og daa er det best
du sender fyr 2 Aargangar med same (Kr 4.40)
so er Boki betalt, og so sæt du heile det gamle
Testamente og fyrste Stykket av det nye til Jole-
Lesnad.
Eitl 1111g»Normakm, Ditlev Reusch fraa
Bergen, 21 Aar gamal, Lærling ved den polytekni-
ske Skulen i Dresden, hev uppsnnnet eit greidt
og lettvinnt Apparat til aa royna Styrken av Traad
og Garntrevlar. Dr. Hartig, Professor ved Skulen,
heldt den Zdje Novbr. eit Fyredrag um detta Ap-
paratet og upplyste, at ein Professor i Riga syr
nokre Aar sidan hadde arbeidt med eit slikt Appa-
rat, men som var for samansett til aa kunna bru-
kast, og athan sjolv (D1-· H.) haddelagat eit Appa-
rar av same Slag, men som helder ikkje dugde.
Ved Reusch sitt Apvarat var derimot Uppgaava
loyst paa ein Maate, som ikkje gav nokot att aa ynskja·
Apparatet vart syrevist i Vitensfapsfelskapet »Jsis«
i Dresdem og Uppsinnaren sekk ogso der Ros-
Apparatet kostar 250 Rm·, og Hr. Reusch hev alt
selt fleire Stykkje av det, til 2 Spinneverk, Pro-
sesfor Richard i Karlsruhe, Professor Exner i
Wien o. sl.»
Godt Knap. Fyr Nykvarns Papirmassesa-
brik ved Linköping i Sverig, tilhoyrande Katt-
kursbiii deira Asp, Berger 83 Co, og kaupt av deim
syr 700,000 Kr., vart det ved Auktioni syrre
Vika gjevet 90000 Kr-
Svcnsk Himdtlstidcildeskrim Dei forrekiiar
seg i Gøteborg, naar dei vonar aa faa taka til
Jnntekt Pengar paa Vergslagsbanens Aktie-
kupongerx vaare Livdagar vertikkje retnad hogre enn
70 elder 80 Aar.
Mekakctbaneu vert vonleg opnad syr Vare-
forsla yver Nyaaret«
J Svcrig hev Stateii yverteket nokre Privat-
Jarnvegjer, og det vert vonleg Spursmaal uiii
fleire, daa dei private Jarnvegjer loner seg klent.
J Danmark tilhoyrer dei sjælandske Forn-
vegjer eit privat Selskap, og det er no paa Tale,
at Staten skal kaupa ogso deim fyr 4 pCts Nik-Z-
obligationar og 20 Aars Jnnfriing.
Eilt sprile Mamx Joses Thoiiison fyre-
slcSr i Timber T1’krde"s Journnl aa leggja eilt hyl-
gjesormig Jarnveg fraa Lapplaiid til isfri Hamn
i det sudlege Sverig —- med berre ei Skinna.
Pcia ein slik Jarnveg skal Tyiigdi vera Driv-
kraft: cDoget foer slik Fart nedyver Bakkarne, at
det kann ganga npp Stigningarne. Med ein slik
Jarnveg, som sæt smaae Dristsuigifter, vil ei ny
Tid av Nikdom og Lukka dagast fyr Sverig, segjer
Hr. Thomson.
Missionsbisp Schrcltder skriv i Missionsbladet,
at han vil gifta seg med Froyken Vedeler. Haii bed
Missionsveninnur og Missionsvenner stydja detta
Sambandet med deira Velvilje og Bøn. Vigsla
skulde haldast paa Eutumeni 20de Nonbr. av Mis-
sionsprest Karl Titlestad.
Korlcids dei byggjcr i Kristiania kann ein
skyna av desse Tal. Den 1ste Ja11. 1858 var
Byggjegrnnnen 6100 Maal, som dette Aaret vart
aukad med 3950, altsaa i det heile 10,050 Maal-
J 1878 vart tillagt 6770, so Grunneniio er 16820
Maal. 30,000 Maal utomByen er og Bygnings-
logi underlagd. Til Byggjing vart i 1875 til-
sagt 313 Htls;i1876: 197, i 1877: 225, i 1878:
220, til 1ste Oktober 1879: 217· J 1875 vart
nggjelogi gjort mykje strengare, og daa skundad
Folk seg aa byggja. — Naar det no bur ei 40
— 60 Menneskjur i kvartHus,kann ein lettskyna,
korleids Kristiania veks»
J Zwikkml sprang ei Mina nyst» Av 150
Manii vart 88 drepne. Dei laag i heile Rader·
8 av deim vilde hjelpa dei andre, men vart
kvævde.
J. N. Madvig hev sendt det akademiske Kol-
legiuni eit Taktebrev syr dess Lukkynskjing paa.
Halvhundradaarsdagen syr hans Verksemd som Pro-
fessor ved Universitetet i Kanpenhamn· Det gled
honom aa sjaa hans Arbeid uppsatat etter dess
Stemne, og han er rørd yver aa sjaa detta sett i
Samband med den Uppgaava, som vaar Tid ftel-
ler til dei nordiske Folk, segjer Professoren-
Utlandet. Brissons Fyrespurnad til det
franske Riksraadet kom sram i Folkethingetden
4de December, Det han klandrad Regjeringimest
fyr, var, at ho hadde gjort sor lite til aa reinska
Embcettsmannskapet og sevleg Domarstandet syr
Folk, som hatad og arbeidde imot Republiken. Ho
var ustyjd og for veik, og det kunde koma til aa
hemna seg ved ·Bali næste Aar. Gjorde ikkje
Regjeringi eit helt Umkast i si· Framserd, var
det saarlegt, at Thinget ikkje kunde gjeva henne
ei rein Tillitsavroysting. Waddington takkad
fyr, athanhadde fenget Tilfore til aa tala,og for-
svarad Regjeringi imot Skuldingarne syr Veik-·
skap og Ustoda. Ordskistet gjekk stillt av, naar
ein tek ifraa, at Cassagnae nyttad eit Tilsvre
til aa gjeva Regjeriiigi og Republiken ei Avreidsla,
og Saki sekk den Utgangen, at Thinget tok ved eit
Uttal, som lydde so: ,,Etter at Thinget hev hayrt
Riksraadet, er det visst paa, at Regjeringi er fast
meint paa aa gjera Republiken vyrd og ærad, og
i Lit til, at ho vil med Kraft skeida ut deirikssaar-
lege Embættsmenner, gjeng Thinget yver til Dagsord-
ingi.« Med dette Uttalet sagde Waddington seg aa
vera «nøgd, endaa det som »Tillitsvotum« er nokot
tunnvoret· 221 roystad fyr og 97 imot dette
Uttalet. Av dei 97 var 90 Hogremeniier, dei andre
av ytste Vinstre. Ein stor Hop av Vinstre let vera
aa røysta· « "
Den engelske Regjeringi hev no ogso kastat
Hovudmannen syr den irske Rørsla, Parnell, i
Fengsel, endaa han er Medlem av Underhuset.
Han hev paa eit Folkemote talat vel sritt um Aat-
ferdi aa Regjeringi imot dei tri Førararne, som
ho syrr hev sett fast. sDesse tri er elles no sleppte
lause imot- Borgon. .
sll o Eng a r;
- Jenteskole i Selljord.
Under Ledelse af min Hustric og mig holdes Folke-
hoiskole for voksne Jenter i Selljord fra 5te Januar i
tre Maaneder; Skolen staar ikke i nogen Forbindelse med
den sammesteds holdte Gntteskole. Der undervises i Hi-
storie, mundtligt og skristligt Modersmaal, Regning, Jord-
beskrivelse, Syning og andet kvindeligt Haandarbeide
Betalingeii er 8 Kr. Maaneden for hele Skoletiden, 10
Kr. Maaneden for·kortere Ophold. Husrumsmed eller uden
Kost kan faaes for rimelig Pris, naar man itide melder
sig til Jorund Telnes, Selljord· —
V. Ullmanu.
,,Soga kkaa Sjtilclar og Skattam«
veci Andreas Austlid e1· aa- faa hjaa meg. til-P bilrete
av ,,Sdøtta i Kisiugum« koster ho 50 Øyr111· Uion bileete
40 Øy1sur 374 a1-k st01·. Send i posten kjem doe attaat
i port0: «
Paa 1 bok 10 øy1s.
,, 5 bøker 20 øry. men so fæl- ein 10 JZ Tabet.
» 10 » 35 » » · n » 15 B »
a1t mot kontant. Icommisioneerer fæ1« 10 56 rabett«
Adr. Gausda1.
lvar Ild-kasted-
,,Mocjei·lijemmet«,
et umauedsskrift fois ungdommen, kan bestilles paa,
nærmeste postanstalt og koster for hele aaret blot
Kr. 1.10 — postporto iberegnet, der betales ved mocls
tagelsen af No. 1. Bestillingsbreve, der gaar frit, naais
de ere mærkede som ,,A.vissag,« bedes straks ind.—
sendte til undertegnede. Paa 6 eksplr· faaes et frit-.
Johamies J. Nettelatiil.
Vi-kø1- isHardangek, pr. Berg·en.
.
Indvalce
trie Aargangeii av ,,Svein Urcedd.«
Nokre Eksemplar er enno aa faa i Ringvolds Boktrykkeri
Jernbanegata 6, ved Eidsvollsstationen Kostar heftat 2
Krunur.
Trykt i Ringvolds Boktrykkeri.
(Jernbanegata No. 6).
Kristianim
<< prev. page << föreg. sida << >> nästa sida >> next page >>
