Full resolution (JPEG) - On this page / på denna sida - Sidor ...
<< prev. page << föreg. sida << >> nästa sida >> next page >>
Below is the raw OCR text
from the above scanned image.
Do you see an error? Proofread the page now!
Här nedan syns maskintolkade texten från faksimilbilden ovan.
Ser du något fel? Korrekturläs sidan nu!
This page has never been proofread. / Denna sida har aldrig korrekturlästs.
fyr Folk hellest.
24
Fedraheimen.
7de Februar 1880.
Gg skal nemna ein liten Ting til, som viser,
korsforunderleg ærlegt eit norsft lutherskKyrkjeblad
kann fara aat, naar det hev Hug paa aa faa ein
Motstandar fordømd. J Arstiklarne ,,Kristus og
Antikristus« fortel ,,Luth. Kirket.« ein Stad, at
Fedrah. finn, atHellenbachsZ Varnemordtankar offr.
er den ,,friske Luft« iMotsetning til Censuren, som
er Loka fyr Glaset og Spjeldet fy: Pipa. Kvar
ein, som hev leset ,,Fedrh.« ifjor, vil sjaa,
at dette er ei stygg Ord-Rengjing som so
kann tenkjast. J ,,Censur"stod, at det frie Ord,
den frie Diskussion, Aandsfridomen, var
den ,,friske Luft« i Motsetning til ,,Censuren;«
Hellenbachtankarne oart dvmde fyr aa vera so
»stygge« og ,,foele,.« at det var utrulegt .at dei
kunde koma upp i ei Tid som vaar. Men ,,Lutl).
Kirket.« vil hava ,,Fedrh.« fordømd, altso . .
Mot Kjættarar gjeld ikkje Log og Rett, Skriva
beintfram imot Aandsfridomen vaagar ikkje ,,Luth.
Kirket.«’; men vrengja det til so, at dei som for-
svarar Aandsfridomen vert »antikristne« og »anti-
moralske-O — det hev Sions Vaktmann baade Mod
og Hjarta til aa gjern. —
»Kirketidenden« vil setja eit stort Notabene
ved den Ting, at eg vil hava prestelege Ukvcems-
ord inn under same Regelen som dei borgarlege
hellest. »Se her er noget, som er vael vcerd at
lægge Merke til!« vil det segja.
Ja, det var just det, som var Meiningi. Eg
vil ynskja, at Luth. Kirket. legg vcel Merke til
dette og set eit dugeleg stort Notabene ved det.
Det 8de Bud meiner eg skal gjelda fyr Pre-
starne so vcel som fyr annat Folk. Og likso veel
skal Straffelogi gjelda. Eg trur dessutan ikkje, at
Jesus Kristus talad berre til Lægfolket, daa han
sagde: ,,døme ikkje, at de ikkje.sjølve skal djomast·«
Det kann vera det same, um Presten Blom elder
Presten Klavenes forklarar, at dei Ordi, dei bru-
kar, stend aa lesa i Bibelen. Dei Herrar Blom
og Klavenes hev ikkje Rett til aa misbruka Bibel-
ordi til aa fordvtna Folk utan Grunn. Um eg
vilde kalla Hr. Blom ein Farisæar og ein Øienskalk
—og ei kalkad Grav full av rotne Bein og alt Slags
Ufysa, so kunde eg og bibelfesta mine Ord; men
der-med var eg ikkje ferdug, og Blom hadde all
Grunn til aa saksokja meg, iallfall naar eg ikkje
kunde sannprova det eg sagde. Paa same Maaten
meiner eg, at eg no hadde Rett til aa sakspkja Presten
Blom, dersom eg fann det naudsynlegt, og Hr.
Blom vil hava godt av aa setja Notabene ved det.
Me skal ikkje hava meir av dette prestelege Privi-
legium paa aa kunna lysa sine Motstandarar ut av det
gode Samfund med bibelske Talemaatar og him-
melvende Augo; dei lyt finna seg i aa bvygja
seg inn under dei Logjer, som i so Maate gjeld
Utgjevaren av Fedrh.
Stortbingct. Notek »Sæsongen« til; no vert
Hovudstaden til Hovudstad att; for no er Storthinget
komet.
Det er det ni og tjugande i Radi av deivan-
lege Storthing. Men av alle dei 28, me fyrr hev
havt, er det ikkje mange, som hev havt eitsvoerare
Dagsverk fyr seg enn dette.
Det er Spursmaalet um Riksraadsaki og um
det absolute Beto, som skal avgjerastiAar. Spurs-
maalet er so svært, at Folk mest ivest med aaten-
kja paa det. Vert det avgjort paa rette Maate11,
so vil me dermed hava Von um aa koma inn i«·
ei sunnare og greidare politisk Utvikling enn den,
me no lioer i; men vert det avgjort imot Folke-
viljen, so vil dermed Grunnlaget fyr eit sterktrepu-
blikanskt Parti her i Landet vera lagt. For der-
som Riksraadarne ikkje kjem inn i Thinget, og
dersom det absolute Veto —- mot all Von og Mei-
ning — skulde godkjennaft, so vil det ikkje segja
annat, enn at no hev Kongedomet ikkje lenger
Rom fyr den folkelege Utvikling· Og daa maa
Utviklingi sokja seg nye Vegjer og nye Former-
Men ei so sterk Avgjerd vil voel Kongsmagti
ikkje prvva paa aa mana fram enno. Og Thin-
get vil vera kraftigt og vist. Me vonar det beste.
Av dei valde 114 Thingmenu matte stam,
Maandag Morgonen 110. Fullmagterne vart
framflidde, og det vart nedsett ei Fullmagts-
Nemnd paa 9«"Mann: Steen, Sverdrup, Welde
Enge, Haugland, S. Nielsen, Lindstøl, Lambrechts
og Thommesen, med Roystetal fraa 102 til 60.
Aschehoug fekk berre 54 Røvster. FiillmagtssNemndi
hev drevet hardt paa; ho er no ferdug; det hev
voret ymis Tvil um Hr. Motzfeldt sitt Val, og
Nemndi hev maatt søkt nye Upplysningar. Men
Enden er vorten, at det skal godkjennast. Valet
syr Telemarki er dei alle samde um aa godkjenna
so naer som ein (Lambrechts).
Styret fyr Throudheims Sparebank hev av
Bankens Ynerskot gjevet 20000 Krunur til Bot-
ingsarbeidet paa Domkyrkja, naar det av Rikskassa
vert gjevet 40000, altso Helvti av Nikspengariie.
Aktic-Utbl)tct i Norigs Bank fyr 1879
er sett til 1072 Ja. Det er vel fyr Aktie-Eigararne,
detta, men det er ikkje vel, tykkjer me, at Private
skal eiga Riksbanken.
chjcriugi tenkjer paa aa leggja paa Por-
toen fyrZ«Brev 2 Øyrur. Me kann ikkje tenkja oss,
at Thinget vil vera med paa det; ialle civiliserade
Land er det laag Porto, som er eit av Kul-
turframstigi i vaart Aarhundrad.
Budgrtforslagct, som no er ferdugt, aukar
Udgifterne med : Kr. 1,700,0«00 tilHeren, Kr. 500,000
til Floten, Kr. 900,000 til Jarnvegjerne, Kr. 800,000
til Finantsstyret, Kr. 200,000 til Kyrkjeschret og
Kr. 150,000 til Justitsverket, altso med ialt Kr.
4,250,000. Regjeriiigi sinn fulla som KittelMotz-
felt, at Landet ikkje er i nokor Naad-
,,5J.Jiorgcnbladet« er svært missnvgd med Va-
let paa Fullmagts-Nemnd og mest med, at Tho-
mesen vart innvald, daa »Thomesen ved Distrikts-
forsamlingi roystad paa Bentzen og Bentzen paa
Thomesen«. »Morgenbladet« tek, som Ein ser, til
aa ganga i Barndomen: alle andre. Folk hugsar
fraa Valet, at korkje Bentzen elder Thomesen var
Valmenn·
Nye Blad. Utkomet er og sendt oss: ,,Sa1n-
fundet, et politisk-liberalt Blad;« det kjem ut
iKristiania tvo Gongjer i Vika, vert styrt av
Kaad. G. Lorentzeti og kostar 75 Oyrrir Fjor-
dingaaret umfram Porto· Det er detta Bladet,
som dei hev forhandlat um aa utgjeva i Sam-
talelaget i Kristiania Arbeidarsamfund, og som
,,Kristianiaposten« meintest koma i Vegen fyre. ,,Kri-
stianiaposten," som tok aat til Nyaar, gjeng ut
ein Gang i Vika og er nokot mindre enn hitt;
det kostar 60 Øyrur Fjordingaaret med Porto·
Vaae Bladi teiknar til aa verta gode. ,,Samfun-
det« er sjolvsagt det, som gjev mest Lesnad fyr Peri-
garne· ·
Kristiania Arbeidarsamfnnd og det norske
Folkeavhalds-Selskap arbeider paa eit Løg-
forslag til Odelsthinget utn Stifting av Samlag
til Bryggjing av sott Øl av skattfritt Malt; det
er Hr. Svein Foyn i Tunsberg som hev framsett
Tanken og bedet dei nemnde tvo Samfund taka
seg av Saki. Til Medlemer av Log-Nemndi hev
Arbeidarsamfundet valt Stadsfysikus L. Bidenkap,
Lærar L. Skjegstad og Skomakarmeistar Briiun.
Avhaldsselskapet skal tilsetja 3 Mann; det er
fjsilvsagtz at ein av desse vert Formannen Agent
P. O. Flood, som med Kraft hev teket seg av
denne Saki. Hr. Flood -vil og ha stiftat Brenne-
vinssamlag i Kristiania.
Dcll Ski-Utstilliugi, som Kristiaiiia Skiklubb
heldt her i fyrre Vika,vert rost som godttilfengjen.
Det var ei Ovmengd med Skiformer aa taka i
Augnesyn, og stor Skil var det paa dei ymse For-
mer. Fyrste PremitokHellik G. Koppangen —
Svenne ved Kongsberg — fyr Ski, gjorde etter Myn-’
ster av tvo av dei hævaste Bygdeformer under
Samraad med Sekretoeren i Skiklubben. Dei 6
andre Premier (fyr reiue Bygdeformer) tok L.
Gangftadhoug, Leksviki. Torleio Voje, Tveit-
,strand, Lars Evensen, Sandviki ved Kristiania,
Hans Larsen, Sandviki, Aasmund V. Brekke,
Kvitseid, og Nils Bolstad, Selbu. Det er altso
Leksvik-Skii, som er dei hævaste Bygdeski. Æra
tilkjem, sovidt me veit, likvel ikkje no lenger Leks-
viki;’ den Mannen, som gjer dei beste Ski og kann-
henda og hev gjort Hr. Gangstadhoug sine, bur i
Veran paa ein Plass under Tangstad; han heiter
Gudbrand Tangstad, er ættad fraa Leksviki og er
ein faatvk Mann· Eg trur visst, at Hr. Peter Fi-
nes, Eigaren av Garden Botn ytst ute iVerafjor-
den (ved Grensa millom Fosens og Stjer- og Ver-
dals Futedxime), vil paataka seg aa vera Millom-
mann ved Skikaup hjaa Gudbrand Tangftad»
H.
Paa Folkethcatret i Kaupenhamn spilad dei
,,Leonarda««. Nokre Molbech-karar gjorde Staak
med Pipur, og prvvad seg heile 3 Gongjer, men
dei var i so stort Mindretal, at dei gjorde reint
Fiasko· Fyrestillingi var ein Triums fyr ijrnson
og til Heidr fyr Folketheatret, ser-i-Lag fyr Fru
Holst. Dansk »Dagbladet« skriv likvel, at Fyrestellingi
gjorde berre »lidet Indtryk-C og ,,Nationaltidende«
reknar»Piparar og Klapparar paa Lag jamsterke.
I Bllldkjeldarell byrjar i Dag ei Skildring
fraa Sverig av den vælkjende svenske Forfatterinna
,,Ave««. Eit og annat i denne Skildringi vil falla
iallfnll norske Lesarar framandt; men forvitneleg ogi
ymse Maatar lærerik vil visst dei fleste finna at ho er.
Dcic rikaste Maanen i Rom, Fyrst Tarta-
nia, hev misst 1 Mill. Lire som Kasseraren hans,
Petri, hev teket med seg paa Langferd. Fyrsten
kann likvel bera Tapetz han hev endaa att meir
enn 100 Mill.
Heilc Blseti Littleboraugh ved RochdaleiLan-
eastershire med 10000 Jnnbuarar er seld til ein
«Godseigar i Yorksh ire.
Eilc Engelskmalm, som hev havt Audiens
hjaa Kong Te Bav i Birma, fortel, at det i Pal-
latsgolvet er slegne kvasse uppstandande Spik-
rar med berre so vidt Millomrom, at Ein kann
faa Plass for Foten. Det hev Kongen av Virma
gjort, fyr at Borgararne skal noydast til aa ncerra
seg honom med sekkte Augo.
Uklandet. J Frankrike hev det i dei sid-
ste Tider voret freistat mykje paa aa faa deiskilde
Vinstrefylkingar sovidt samde, at det kunde verta
eit traust Fleirtal av deim i Thingi; men det hev
ikkje viljat ganga· —- Amnestispursmaalet er det
likt til skal verta det verste Meinbnget fyr Frey-
einets Ministerium au. Dette hev enno ikkje sagt
fraa, kvat det vil gjera ved det; men Spursmaa-
let vert meir og meir nærsøkjet og krev alt sterk-
are og sterkare sitt Svar. Det hev voret spurt,
kvat Regjeringi vilde taka til, um no dei landlyste,
som nppeheld seg i Grannlondom, iser i Schwei3,
kom heim i Flokk og Fylgje; ho kunde fulla ikkje
senda deim til Nykaledonim med det same som dei
sidst amnesterade kom heim att. —— Freyeinet er
no fyr Tidi sengbunden av ei Liversott.
Den tydske Regjeringi vil ha Riksherens
Fredsstyrkje aukad — med 26000 Mann, heitest
det, men i Royndi vert det nog med uppimot
100,000 Mann, naar alt kjem ihop· Kostnaden
vert 43 Millionar det fyrste Aaret og sidan 17
Mill. kvart Aar. Kravet er grunnat paa det, at
det fyr Tydskland kann verta Naud paa aa venda
seg mot tvo Fiendar paa ein Gong (Rysslaiid og
Frankrike), og daa hev det for faae Folk, som
Herstyrkjen no er.
tyijxgat
Abc-Bok
ved Audrcas Austlid«
Vestmannalagets Utgave, J. W. Eides Forlag,
kostar 25 Øyror mnb.
4 kaer fritt i Posten . . . . 1 Kr.
12-—— —.. 2,,50Ø.
25 — » - — . . . . . 5 ,,
naar ein sender Pengarne i betalt Brev til
Bokprentar J. W. Eide, Bergen. -«
Fedrahetmen
til Amerika kostar:
send kvar 14de Dag: Kr. 5.44 fyr Aaret;
send kvar Vika:z"— —- « 6·88 = —.
Kristiania. Trykt i Ringvolds Boktrpkkeri.
(Jernbanegata No. 6.)
<< prev. page << föreg. sida << >> nästa sida >> next page >>
