Full resolution (JPEG) - On this page / på denna sida - Sidor ...
<< prev. page << föreg. sida << >> nästa sida >> next page >>
Below is the raw OCR text
from the above scanned image.
Do you see an error? Proofread the page now!
Här nedan syns maskintolkade texten från faksimilbilden ovan.
Ser du något fel? Korrekturläs sidan nu!
This page has never been proofread. / Denna sida har aldrig korrekturlästs.
48
Fedraheimen.
20de Marts 1880.
Det var 15de Gongen, Saki var uppe, og
endaa vart ho debatterat gjenom 3 Thingmote.
Av dei, som talad-imot, gjorde M. Virkeland mest
Jnntrykk. Det er ein stutt, diger Mann med stort
Munnskjeggz han hev eit Mæle som ein Tragedie-
spilar, og han fyredrog Talen sin i denne Saki
so hogtidslegt og tungt og fagert som Reimers, naar
han spilar AandeniShakespeares Hamlet. Men so
kunstfagert det var, og fo godt enn Mannentalad,
hvyrde Ein likevoel som ein Gravsalme gjenom
det. Det var moriturj, det var dei, som skulde
falla, som forsvarad seg fyr ei Cttertid, men ikkje
aatte Von um aa frelsa seg fyr Samtidi; det var
mange Aars og mange Menns sutfulle Motstræv,
som hervart hogtidsleg songetaat Jordi. »Magna
eet veritas et præva1ebitl« V) sagde Virkeland,
men det var forunderlegt, so ulikt som dette Ordet
lyddest i hans Munn mot sidan i Sverdrups. J
Sverdrups Munn var det Tru og Triumf; i Virke-
lands var det ein fallande Manns bønlege
Appel til ei Framtid, han sjølv knapt trudde paa.
Aschehoug var skral og liten i denne Det-at-
ten, Det meste han hadde aa segja var, at han
ikkje trudde paa Debatten. Folk hadde sine Mei-
ningar uppgjorde, fyrr dei«kominniSalen, meinte
han, og daa nyttad det ikkje aa argumentera fyr
dei, ikkje um det var ein Riksraad helder, meinte
han. Det lyddest so syrgjelegt: Gin laut heile
Tidi tenkja paa, at Maanen, nok drog Slutningar
fraa seg sjvlv. For det er altfor visst, at hans
Provfaringar ikkje hev stor Magt der i Salen. —
Av dei, som talad fyr Saki, gjorde Sverdrup«
det fo godt, at han reiv med seg baade Med-og
Motstandarar. Det vart sagt, at Maken til Tale
hev knapt voret halden. Han heldt paa i tvo
Timar’; ,,men det var som tvo Kvarter.«’ Daa
han sluttad med sitt kraftige ,,magna est veritas
et prævalebjtl·« var det so det var vondt aa
halda seg fyr aa ropa Hurra.
Andre,·som talad godt fyr Saki, men vael
langt, var H. Bentsen og Rektor Steen. Wollert
Konow talad godt, og ikkje for langt. Talen hans
var frisk og varm, og han raamad osta godt,
betre enn vanlegt med unge Talarar. T. D.
daa han talad um Regjeringi og Minoritetarne·
Detvar fint lagt, det han her sagde. Hait retf-
nad upp alle dei Minoritetarne, som ei folkeleg
Negjering vilde ha hjelpt, og som denne ikkje
hadde hjelpt; den einaste Minoriteten, som Stangs
Styre hev voret til Hjelp fyr, —- den nemnde
han ikkje. Men lagde sine Ord slik, at just gje-
nom Motsetningi lautTilhvyraren sjalv tenkja dess
sterkare paa den. Det vart reint skjerande ved
denne Motsetningi. M) ijzilve’ Motzfeldt gjorde det
ikkje stort betre her, alt um han med sr vmlkjende Bikkje-
tonn flengde og reiv, so det var reint fælt aasjaa
paa. Ein maatte tykkja heilt upp Synd i,,Stangs
System,« som skulde faa ein so dreveleg Ende-
Saxe hadde eg ventat meir av; men det
var ikkje rart.·· Han stod og heldt Fyredrag som
fyr Seminaristar, og kvart Ord han sagde, hev
voret sagt minnst nittan Gonger fyrr. Han er
visst ein god Seminarstyrar, men Politikus —
,,nei, det er han ikkel« » G-
Wi er sterk, og ho vil vinnal
M·) Dagbladet hev kriticerat Konows Tale, men paa ein
slik Maate, at Ein ikkje fcer den Trui, at Dagblads-
styraren hadde gjort den Talen betre sjølv, alt
um haii er ein ao vaare sremste Talarar· Og heile
den Maaten, Dagbl. her hev faret fram mot Konow
paa, er slik, at heretter kann nok deiLiberale beda
Vaarherre fri seg fyr sine Venner. Dagbl. vil vera
so ser-um-lag »rettvift,« — og so vert det taag-
vist av berre Rettvisa. Maate paa alt!
vortet Ekspeditionssekretcer i Finansdep.,
Dahl i Sunnhordland Lækjar i Dramii·
Kristiauia, den 19de Marts
»St«atsraadsaki« vert avgjort Onsdagen att,
tredje Gongen i same Ordlaget. Det gjekk 93
med og imot var det 20: Schroden Helland,
Aschehoug, Grimsgaard, Virkeland, Lambrechts, Rein-
hardt, Bang, Soelberg, Rasch, Saxe, Landmark, Lar-
sen-Naur, Helliesen, Knudsen, Schiyirm Hirsch, Jens-
sen, Harbitz og Hille.
Alle Landssende gjekk med paa Saki (so nær
som Jenssen fraa Sydre Throndheims Fylke), og
mange Bysende an slog um paa det siste, soleids
Skulemannen Johansen, alle fraa Throndheims
By (so nær som Hirsch), Skulemannen Bonnevie
var desshell so ærleg, at han sagde, at han var
imot Saki fyrr, og han var valt paa det,
men likvoel kunde han ikkje anna no hell pera
med. Alle fraa Bergens By, fraa Stavanger,
Skien, Aalesund o. s. b. — Det var daa mest
Aschehoug og Virkeland, som tala imor. A.
vilde hava Dubbeltkammer, Upploysingsrett fyr
Kongen, og at Riksraadarne skulde kunne veljast
inn i Thinget, skulde det ikkje verta speleg for Lan-
det. B. las upp nokre Nodur av Sverdrup fraa
1851 og 1877 um, at det var nokk Meiningi det
vilde bera til Parlamentarisme. — Saki vart
forsvara allvisstav Bentsen, Konow, Sverdrup og
Steen. —— Dei heldt paa i 3 Møie med henne.
— Dei heve umhandlat denne Saki 14 Vendur
i Thinget, og noscer me daa vona, detvertden siste.
Bureauchef R e i m er s hev
Lækjar
Emb ættesmcmt.
Desse er avløyst i Naade: Vent-sen, Prest
i Øyestad (Gtterløn 2800 Kr.), Rambech, Prest
i Meldalen (2800 Kr.), Ro gstad, Fiit paa Heid-
marki (2800 Kr.), Fleischer, Kapt. i Kristians-
sands Bataljon (2400 Kr·)
Fraa Missionsmarki. Biskop Schreuder skriv,
at det hev komet franske Jesuitar til Koiig Mtesa
i Viktoria Nyansa, der Missionen med god Von
hadde kostat paa so mylje. Dei legg seg saman
med arabiske Handelsmenni og vil umraade Kongen,
so han braadt hev vortet umhugad baade mot Gn-
gelskmennerne og deira Missionsverk.
Logi um Hnndstatt paa Landet, som fall i
1878, er no vedteki i Odelsthinget. Skatten skal ikkje
vera større enn 12 Kr. um Aaret for kvar Hund;
det er koart Herad serskilt, som skal avgjera, um
dei vil hava’n, og kor stor han skal vera, og daa
au, um han skal gjelda heile Bygdi hell berre su-
me Grender. Men Flytlappar og Sæterfolk, som
seetrar i eit annat Herad, og andre som ikkje held·
seg meir hell 2 Maanadar i«Herader, skal sleppa
Skatten.
,,2)Jiorgcnbladet« hev vortet dømt av Kri-
stiania Byret til aa bota 100 Kr. til Rikskassa,
fyrdi det hadde viljat ljuga Æra fraa Storthings-
mann Kapt. Alb. Jacobsen.
NlJc Bøkcr. »Vaar FedrasArv. Fore-
drag ved Folkemotet paa Mælen den 6te Januar
1880« av Skulestyrar Hcegstad. Namsos, O. S-
Pedersens Forlag. Pris 20 Ø. — ,,N0rslc mal-
1asre« av Jvar Høyem, teol. Kandidat· (Denne
Voki utgjer No 4 og5 av »Px«’i bondebarnets bak-
m51«« fyr 1880).
Jarnvcgssllndcrgangen (Tunnelen) gjenem St.
Gotthard er no gjenembroten. Deihevhaldet paa
alt sidan 1872 med 4000 Maan. Men han er
ikkje fingjort og vid nok endaa. Etter Semja skulde
han vera det den 1ste Oktober 1880, men det er
raadlaust aa faa dette ferdugt fyrr 7 Maanadar etter,
og daa maa dei, som hev teket paa seg Arbeidet,
betala ei Mult paa 1,200,000 Frks.
I Amcrika er det ein General, som skal ha-
va funnet upp ein Maate aa faa det til aa
koma Regn, paa naar han vil. Han sender ein Bal-
lon, som er fyllt med Patronar, upp i Skyi, og
fcer so dei til aa springa, daa vil Lufti skakast og
trykkjast ihop, so ho maa sleppa seg ned som Regn-
Endaa hev han ikkje kometlenger lell, hell at han
- Reiknskap.
heve bedet rm Nikspengar for aa prova den nye
Magten sin.
Lshtnaut Petersrtt er av Hagsterett sraadomd
Embcettet sit. Ha,n var sett fast paa 120 Dagar
for Brot mot Herlogi (um Drykk og uheveleg Ant-
ferd). Men han ramde mange Vendur fraa Fan-
gestova paa Akershus, kraup ut gjenom Glaset og
nedetter Muren ned paa Isen, som heiltupp var
eit Vaagestikkje. Retten meinte, det havde seg
ikkje fyr ein Osficer aa romaspaa den Maate, som
ein annan Vrotsmann, det braut ned den somelege
Vyrdnad fyr Standet.
Utlaudtt. Den franske Senat forkastad«den
9de Mars Artikel 7 (Jesuitparagrafen) i Ferrys
Skuleforslag, med-— 148 R. mot129. Yvertalet
var ikkje stort, men større enn det var ventat, at
det skulde verta, sog det kom fram ved det, at fleire
Medlemer ao vinstre Centrum gjekk med Hegre
imot Regjerirgi, anten syrdi dei var rædde, at
Artikelen skulde verta eit Vaavn imot sjolve Reli-
gionen, eller syrdi deifylgde Jules Simon, Hovud-
motstanderen not Artikelen, i hans filosofiske Syn
paa Fridomer. Ved andre Umtalet den 15de
Mars vart Artikel 7 forkastad med 149 R. mot
132; deretter vart Logi elles vedteki med 187 mot
103 R. Regjeringi er ikkje tenkt paa - aa leggja
fratn nokot nytt Utkast til Artikelen; for deiLoger,
som er, inneheld sterkare Vaapn imot Jesuittarne,
enn denne § 7, berre Regjeringi vil bruka deim, og
Freycinet slo iSenatetpaa, atdet skulde verta gjort.
Den’ 16de Mars vart det framlagt i Folkethinget
eit Jnnkast fraa Vinstreflokkarne, som manad Re-
gjeringi til aa segja fraa, kvat Raadgjerder ho et-
lad taka med Avsyn paa dei ikkje-godkjennde Sam-
lag. Depes, Formann fyr ein Vinstrekleyving, or-
dad um, at Vinstre trudde seg aa gjera etter Lan-
det sitt Ynskje, naar det kom fram med denne Fy-
respurnaden, og han bad Regjeringi aa taka app-
att den Kunngjerdi, ho hadde gjevet i Senatet,ty-
delegare, greidare og soleids, at Landet kunde fin-
na seg tryggare. Freycinet sagde, som han fyrr
hadde sagt, at Regjeringi skulde under sitt Andsvar
verksetja dei Loger, som er, og at ho vilde halda
paa sin fulle Handlefridom, stødt reidug til aa gjera
Han sekte um,·at Thinget vilde stydja
Regjeringi sitt Uttal med full Tillit. Deves fyre-
slo ei Dagsordning, som gjekk ut paa, at Thin-
get hev full Tillit til Regjeringi og stolar paa, at
ho vil vera fast til aa gjenomfora Logerne imot
dei ikkje-god«kjennde religiøse Samlag· Hagre fore-
slo simpel Dagsordning men ho vart forkastad
med 372 mot 98 Røyster.
Deves si Dagsordning vert vedteki med 338
mot 147 Røyster. Deretter tok Folkethinget ved
heile Logi um det hpgre Skulestell med dei Av-
brigde, som Senatet hadde gjort.
Ryssaretr Hartmann elder Mayer, som var
mistenkt fyr aa vera Hovudmannen fyr Moskau-
Attentatet, og som var sastsett i Paris, hev den
franske Regjerkngi gjevet fri, syrdi det ikkje var
tilfulls godtgjort, atxhan var skuldig. Han er no
stroken yoer til Gngland. Den ryske Regjeringi
og dei ryske Bladi er ikkje mykje blide-
Den engelske Regjeringi hevteket den Raadi
aa laysa upp det noverande Parlament, som hev
sitet sidan 1874, til Vanske-
Det nye Parlamentet skal komasaman i Mai;
Dei tydske Herlog-Forslaget vart send til
ei Nemnd paa 21 Mann. Denne Nemndi fyresluer
Fredsstyrken fyr Aari 1881—88 sett til 427,274
Mann i Staden fyr til 1 pCt. av Folketalet. —
Forslaget um aa gjera Socialistlogi gjeldende like
til 1886 vart sendt til ei Nemnd paa 14 Maan-
Denne hev med ’10 mot 3 Royster fyresleget, at
ho skal gjelda til 30’ Sept. 1884; og so vil ho
hava inn eit Ordskil um, at det ikkje skalvera log-
legt aa setja fast Riksthingsmenn og Landsthings-
menn, medan Thingi varer-
Nll maa dei, som cnno ikkje hev betalt
fyr 1ste Kvartal, senda Pengar strakst.
Kristiania. Trykt i Ringvolds Boktrykleri.
(Jernbatiegata No 6.)
<< prev. page << föreg. sida << >> nästa sida >> next page >>
