Full resolution (JPEG) - On this page / på denna sida - Sidor ...
<< prev. page << föreg. sida << >> nästa sida >> next page >>
Below is the raw OCR text
from the above scanned image.
Do you see an error? Proofread the page now!
Här nedan syns maskintolkade texten från faksimilbilden ovan.
Ser du något fel? Korrekturläs sidan nu!
This page has never been proofread. / Denna sida har aldrig korrekturlästs.
56
Fedraheimen·
3die April 1880.
Det er den verste Upolitikk som er, dette: aa
slaa stort paa, og so ikkje til Slutt kunna sara sin
Vilje igjenom. J Politikken gjeld det meir enn i
nokot annat: aa aldri lova meir enn Ein kann
halda. Lat oss veksa ifraa Frasen og Knaldpoli-
tikkenl Lat oss endeleg eingong lcera dette, at
Politikken ikkje er Ord, men Politikk ’ er det: aa
hava ein Vilje, og aa spra denne Viljen
fram!
Dersom 1880 Aars Storthing ikkje gjer sin
Skyldnad her, so vil det vera historiskt fordømt-
Riksraadsaki vil vera tapt. Det vil segja:
Rikslivet vaart vil halda paa med dette aa vera
ei ceveleg Traakking paa same Flekken, ein ceveleg
Strid med aeVeleg Mistillit millom Statsmagterne«
Gnaal og Kav og vondt Blod, men aldri den
jamne og sumie Utvikling, som i Sanning kann
fora eit Folk fram-
« Verre enn det: Det absolute Veto vil vera
godkjennt. Dermed vil Eidsvollsverket i sin innste
Tanke vera sprengt. Grunnlogi hpyrer daa inkje
lenger Folket til; Folket er ikkje lenger ,,suveraent,«
ikkje lenger sitt eiget; Folkefridomen vert ein Ta-
lemaate. · i
Det vil ganga med alle store Resormer som
det no gjeng med Riksraadsaki. Folket vil arbeida
iMannkZaldrar paa aa sora Sakerne fram; so vil
heile Strceoet vera spillt, so snart ei kontorstork-
nad Regjering finn fyr godt aa segja sitt ,,vil
ikkje." Den Ting aa arbeida gjenom loglegeFov
mer fyr tidhovande Resormer vil koma til aa sy-
nast vonlaus. ,,Folkeviljen" vert ein Frase, og
Thinget seer gode Tider til aa sitja aa dryfta sine
kjære — Pensjonar·
Verre enn alt: Thinget vil, naar det sviker
i eitslikt Aalvors Tak, tapa Folkets Tillit og der-
med si politiske Magt. Dei, som er imot ,,Folke-
veldet«, vil kjenna seg trygge etter den Dag-
,,Storthingetgjøyr, men det bit ikkje,« vildei segja.
Og dei vil finna det fcelande morosamt aa sjaa
paa desse gilde Lovurne utansyr Thing-Garden,
desse Løvurne, som ligg der so inderleg rolegt —
Og løv· ,
Tingen er den: me stend ved eit Skifte-
Heile Fridomsarbeidet etter 1830 hev no ført ut
i denne eine Odden:
maalet. Her gjeld det. Kven veit, kor han skal
taka fat, dersom det glepp her? Den gamle libe-
rale Fylkingen vil sprengjast· Ein Flokk vil tapa
Modet og siga yver i Hogre elder i Ingenting;
ein annan vil prøva aa finna eit nytt Utgangs-
punkt i Fristatstanken. Men Utviklingsgangen vil
vera broten. Og Folket vil segja: dette hende i
1880. —
x
Wsp—
nom so seint paa Aaret. Det er ei Segn um ein
Sendemann fraa Neapel, som sagde ved ein, som
skulde sara til Jtalia og spurde, um han hadde ei
Helsning han vilde senda: ,,ja,« helsa til Soli, som
eg inkje hev set, sidan eg kom her". J London
brenner dei 100 Millionar Centner Kol um Aaret,
so det er inkje aa undrast paa, um det er liksom
graavoret i Lufti, og et Husi er fcelt tilrpykte. Ei
Skjorta held seg inkje rein meir enn ein Dag, naar
det er godtVeer, og ein halv, naar der er Skodda,
og ein lyt tvaa seg fleire Gonger um Dagen, skal
ein sjaa ut som ein»Gentleman«· Men merkelegt
er det, at det er helsesamt aa bu i slik Luft. Der
er inkje so mange store Byar, som er helsesamare
aa liva i enn London. (Meir.)
Riksraadsaki med Vetospurs- ·
Storthinget vil ikkje og kann ikkje taka eit
slikt Ansvar. Det er sett av Forsatningi og av
Folket til »aa verna og verja Norigs Fridom, og
det vil so gjern. Me kann i modlause Stunder
tvila nm sume av desse Menn, som er komne her
inn fraa sitt Kvardags Stroev fyr aa repræsentera
,,Folkeviljen;«k’ men royner det paa syr Aalvor, —
dei vil visa seg aa vera Nordmenn. For det var
alle Dagar norkakikkx taka det maklegt, so lengje
det gjekk an, men spenna i av all Magt, dersom
det syrst skulde vera Aalvor. —-
Av Regjeringi ventar ikkje Folket so stort-
Det hev vant seg av med det. Men av Stor-
thinget krev det sin Rett. Det kann segjast i full
prosaisk Sanning, at Folket ventar, at Thinget
skal fora denne Saki fram." Slik Spening som
det no er utyver Landet hev det sjeldan voret·
Det nyttar ikkje aa negta det: her er Aalvor i
Lufti. Og den ,,Tigjing,« som er ,,komi paa Fol-
ket", er talande. Jlle fyr dei, som ikkje hoyrer den!
28de Frbrllar var nettupp 100-aarsdagen
etter, at den Ifyrste offentlege Boksamling i Kristi-
ania vart skipad. Soga um denne Samlingi er
sorvitneleg, avdi den ho syner, kvat fyr eit ,,Kul-
turstandpunkt« me hev stadet paa til dei seinaste
Tider. — Skaparen av Boksamlingivar CarlDeich-
mann, Son aat den namngjetsne Biskop Deich-
mann. Daa Faeren vart avsett i Unaade 1731,
og do Aaret etter, kom den store Bokfamlingi,
han hadde aatt, under Auktionsliamarem Sonen
kaupte daa venteleg ein god Part av dei kostsame
Boker, som sidan vart Grunnlaget i hans store
Samling. Hait livde mest i Porsgrtind, daa han
aatte Part i fleire Jarnverk derumkring. Likevel
brukte han si meste Tid til boklege Syslur og hev
skrivet ned·mykjet, som seinare hev voret nyttugt
som Emne fyr Soga fraa· hans Tid. Boksam-
lingi aukad han gjenom heile sit Liv og let etter
seg ikring 6000 Bøker. Desse gav han alle til
Kristiania By, fyr at dei ikkje skulde spreidast, og
attaat 2000 RdL til Auking seinare. Boksamlingi
vart opnad 1785, og Kristianiasolket totte i Fyr-
stunne det var salt so gildt. Men Byen vilde
snart ikkje lata ein Skilling til, og Romet var
utrulegt uhovandc. Største Luten av kaertte laag
nedpatkad i Kassur og vart dregne att og fram
fraa Latinskulen til Mangels-og Thomsegarden.
Byen vart kjeid av slikt Ovstell som ei offenleg
Boksamling og baud Universitetet det heile. — J
1846 vart ho likvel atter opnad, men Styret var
løglegt og ingen kunde bruka Samlingi, utan Handver-
karar og Skulegutar, daa ikkje nokot skikkelegtnytt
vart kaupt, og Bokerne var fo avreidde, at dei
mest ikkje var takande i. So laag det paa Legd
atter nokre Aar, men hamnad endeleg i Studen-
tarsamfundet, der det no nyt ei vel fortent Kvila.
Nokot meir er gjort fyr det i dei siste Aari, men
mykje stend att. — J Trondheim hev den Vak-
samlingi, som og vart grunnlagd i 1780, vokset til
50,000 Bøker.
Storthillgct kom ihop· atte etter Paaske um
Onsdagen. Dei hev fenget Svar fraa Kongeirum
at dei skal saa halda paa solenge, til dei vert
serduge.
Dcu tyskc Rrgjcriilg i Slesvig hev utvisat
13 Mann av Landet, berre for det dei var —
danske Borgarar, men endaa var dei foddeiSlesvig.
Nihilistiie og Socialisme hev voret gamalt
kjennde i Kina. J det 11te Aarhundrad hadde
Socialistarne reint Magti. All Eigendoni vart
fraateken Einskildmanneti og lagt til Staten, alt
Jordgods, alle Fabrikar, alle Handelslag. Staten
sette alle til kvar sitt Arbeid, og Jngen fekk hava
meir enn det, han fortente· Men det gjekk ille;
mest alle Folk lagde seg uni aa stela fraa Staten,
og det vart som ein heil Krig millom Staten og
Folket: det var raadlaust aa halda det uppez um
15 Aar kom alt igjen i det gamle Lag.
Pkius Oskar held seg no i Paris, men han
vil vera ukjennd; so ·kallar haii seg berre Greive
av Gripsholm.
J Kristiania Arbeidarsamsnnd hev Skole-
styrar P. Voss boret fram den Tanken, at paa
den øvste Stiget ved Folkeskulen i Kristiania,
Betalingsklassen,.maa det kunna byggjast ein Mi-
delskule paa stuttTid, 3 Aar hell so. Og det var
visst ein rett-tenkt Tanke; daa vilde Ein ikkje so
mykje verta stengt fraa vidare Utviklmg, um Ein
gjekk paa denne Skolen, hell daa vilde ikkje den
verta berre ein Skule for ,,dei simple« so mykje.
Det varttalatbaade att og fram um det og Enden
vart, at dei skulde velja ut ei Nemnd til aa grunda
paa det
Prof. erdenskjijld vert motteken med Fest
og Fagnad, kor han kjem. J Paris, segjer eit
fransk Blad, er det ingen Franskmann, som hev
fenget slik Æremun· J London skal det vera tort
Lag fyr honom, der Prinsen av Wales skal vera
Fyremann· I Kaupenhamn skal Studentarne mota
honoin paa Bryggja. Den norske Marine vil au
hava iveg Sendemenn for aa ,,komplimentera«’
honom.
Utllcmllt. Kaad. Fay til Fnllmegtig i Ma-
rine- og Post-Depart. Kap. J. Riddervold
til Prest i Ullensvang i Hardanger. Pers. Kap.
Hofsgaard til fast Kap. i Ullensaker. Kund.
Daae til pers. Kap. i Gildeskaal Trums Stift.
Kand Berg til pers. Kap. i Aasnes i Øysterda-
len. Kapt. Heierdabl til Postministar i Aren-
dalen·
Mjosi heo dei haldet for det største Vatnet i
Norig. Meii etter som dei no nyleg hev mælt,
synest prsvatnet i Hatsjelldalen aa faa Rangen·
Dette er. 7 Mil langt og 2,5 Mil breidt, og heile
Flata er 13 Rute-Mil, og det naar ikkje Mjosi
fullt.
Paa Aardalsfjordcn i Setesdalen drukknad
det 4 Menniske Palmesundag. Dei kom koyrande
fraa Kyrkja, daa brast Jsen under Sledarne.
Storshmjaten Kapi. Weka i London vaagad
med Ein, at han skulde fymja 60 Timar utan aa
kvila; det gjorde han au iKvalfiskdammen, og daa
han hadde avsnmt, var han endaa ikkje trøytt.
Der Keisutpritlsen fall ned iSululandet hev
Droning Viktoria latet reisa ein Steinkross til
Minne um det. —— Moder til Prinsen, Evgenie,
er no au paa Vegen dit. ho vil sjaa der Sonen fall.
J- England hev dei laga eit Slag Kanonar,
som dei kann taka sund og klyvja paa Hesteryggen.
Naar dei skal brnka dei, skruvar dei berre Stykki
ihop og smvygjer so ein Jarnring utanum.
Junloysing av gamal Mynt. Me minner
Folksum, at fyre den 30te Juni 1880 maa
det lvysast inn: Heile og halve Dalarstykkje, Ott-
stykke og Tolvskilingar og so alle Triskilingar, som
vartstempla i Aari 1868———1873. Paa Landet er
det Futen, som skal lpysa dei ind.
ztl y sin g a r.
Hoiskolclmrsuo i chjord.
Fra 23de Mai til 27de Juni holder vi et
Hoisiolekursus i Seljord sor Lærere og Lærerinder
samt andre noget mere viderekomne» Der vil dag-
lig blive holdt et til to Foredrag a·f os hver; de,
som ønsker det, kan faa Veiledning i at skrive norsk
Landsmaal, og Koinderne i Syning. »Grundloven,
Formandskcibss og Fattigloven vil blive gjennem-
gaaet, og Ordskifte oftere holdt, Logr kan faaes
dels paa Skolen, dels paa Gaardene omkring; bel
Kost faaes for 30 Kr., Middagsmad for 15 Kr.
Undervisningen betales med 8 Kr. Man melder
sig til V. Ullmann, Adr. Seljord-
O. Arvcscn. V Ullmann.
Hermed stansar Bladct til dei, som
ikije hev betalt 1ste Kvartal.
Kristiania. Trykt i Ningvolds Boktrykkeri.
(Jernbanegata No 6.)
<< prev. page << föreg. sida << >> nästa sida >> next page >>
