Full resolution (JPEG) - On this page / på denna sida - Sidor ...
<< prev. page << föreg. sida << >> nästa sida >> next page >>
Below is the raw OCR text
from the above scanned image.
Do you see an error? Proofread the page now!
Här nedan syns maskintolkade texten från faksimilbilden ovan.
Ser du något fel? Korrekturläs sidan nu!
This page has never been proofread. / Denna sida har aldrig korrekturlästs.
58
chraheimen.
10de April 1880.
Grauten, —— paa den Maaten kunde det henda!
Det kunde henda! Kven veit? Kannhenda
hender det ikkje! Men .— . . ja, so stryk me oss
med Labben kring Nosi og segjer som so, at ———
,,aa ja, so brende me oss ikkje heldert«
Det vett sagt, at tne enno hev»Statsmenn,« »
som tek det paa denne Maaten, og som trur, at
slikt er Politikk. Ja politisk Klokskapl Vinje
spottad i si Tid blodigt hver vaare norske Stor-
thingsdiplomatar »paa Reoeklør«’; — desse, som
Ein no høyrer gjete, maa plent vera av same Ætti·
Og — Skam aa segja det, men —- denne
· Kattepolitikken er paa sin Maate ,,national.« ,,Den
som ikkje sæt verma seg, han ·brenner seg ikkje
helder«, er eit ,,kavnorskt" Ordtokje. Me vil ikkje
bremia oss, og so gjeng me helder og fryg. Me
kunde verma oss og sleppa aa brenna oss fyrdet;
men det var ikkje so visst. Lat oss so helder
frjosa, for so veit me, kvat me hev. Me kunde
frjosa ihel, det er so; men pytt, Ein doyr ikkje
meir enn ein Gong kor som er. —
Det er dette, som mill. A. er Grunntanken i
all denne »norske Moroliteten««, som her stend slikt
Ord av. Peer Gynt syndar ikkje, fordi han er
for lat til det. Han hev Hug paa mangt;’ han
gjeng og rengjer med Augo etter det som Katten etter
Grauten; men lat det vera. Lat Verme11 vera.
So brenner Ein seg daa ikkje helder.
Det er Katte-Moral. Glder det er som Reven
og Rognberi.· Rognberi heng høgt, og so er Reoen
moralsk. Det er Moral, som stend! Og nokot
so paa Lag er det og med denne norske ,,Diplo-
matikken.«
Det er den reine Motsetning til all sann Di-
plomatikk. -Katten, som leet Grauten vera, syrdi
han kanskje kunde brenna seg, er eit Naut og in-
gen Diplomat. Han er vcel verd, at han ingen
Graut sæt-. Og ingen misunner Stakkaren den
kalde Traysti, at— ,,so brende han seg ikkje helder.«
Aa vera Diplomat er ikkje dette. Vera Diplo-
mat er aa hava sine Krokar ute paa alle Kantar»
so Ein veit — ikkje berre at Ein hev Hug paa
Grauten, men veit, kvat Maate ein skal faa Gran-
ten paa, og veit, at paa den og den Maaten maa
Ein saa Grauten. Det er Diplomatikkl Det nyt-
tar ikkje aa gaa og luska rundt ikring og tenkja:
kann henda!· kann henda! — det er Styvingskap,
det, og ikkje Diplomatikk, og det kann tilmed ein
Katt hitta paa. Men det gjeld — det gjeld
aa hava sine Krokar ute· Og det gjeld aa vita:
desse Krokarne er slik lagde, at so sannt ikkje den
Vonde er reint laas, so maa eg no faa Grautenl
— Og det, som gjer Diplomaten heilt·upp til Di-
plomat, ja til Statsmann, — det er det aa vita,
kvat han skal gjera, endaa i det Tilfellet, at den
Vonde er reint laus. —
Det er Diplomatikk!
Katten um Grautfatet er ingen Diplomatz
han er eit Nautl Reoen under Rognen er in-
gen moralsk Mann; han er eit Narr. Dei norske
Diplomater og dei norske Moralistar — burde
ikkje likjast korkje den eine elder den andre.
Meii det kann Ein i desse Dagar koma til
aa segja um sume av ,,Diplomatarne« vaare,
at dei likjest paa Katten um Grauten. Og det
hev eg hoyrt sagt. Og dersom sumt hender, som
eg ikkje trur ——: ved Jupiter! det vil eg tru.
Og daa vil eg og Chr. Friele koma godt til
Lags um den Tingen. For Chr. Friele hev altid
trutt, at sume av ,,Diplomatarne« vaare var —-
,,Kncehøner.« Me andre lær aat det. Me tenkjer
Hr. Chr. Friele vil faa oeveleg historisk Urett.
Me tenkjer Diplomatarne vaare vil visa seg aa
vera sanne Diplomatar, og sanne Nordmenn,
ikkje »Kncehøner,« og ikkje Kattar kring den varme
Grauten! — ·
—— Og det skal no visa seg.
Sume spaar, at Chr. Friele fcer Rett. Eg
vil vaaga meg til aa spaa, at Chr. Friele fcer
Urett, no som han altid hev havt. Eg spaar, at
Thingmennerne og serleg Thingbonderne vaare er
komne ut hver ReoeklmStandpunktet elder det po-
litiske Kattestandpunkt. Eg vil ikkje spaa det fyr
alle; det kann henda, at det enno finst politiske
Kattar «i Storthinget vaart; men fyr Thinget i det
heile vil eg spaa det. Eg vaagat 2 Flaskiir Cham-
pagne paa det; for eg hev ikkje Raad til meir.
Men dersom Chr. Friele vinn —- vinn Chr. Friele
no, etter so mange Aars gagnlaus Strid, og
reint imot alle Voner, —— soskal han spandera 10
Flaskttr Champagne paa meg og mine Venner, og
daa skal me alle drikka ei Skaal syr Chr. Friele,
som — trass i alt — likevael var den største-iilte-
litikkeren, Landet aatte! 711.
Eit og annat fraa ei Englandssch.
(Framhald.)
London.
Morgonen etter eg var komen gjekk eg ut,
kveikte Snadda mi, og tenkte det var vel inkje
verre aa sinna fram der enn upp i Jotunheimen.
Det var inkje verre helder. Eg fann sram til
Banken aaleine, tenkte med Grysjing paa alle dei
Pengarne, som der finst, men sidan laut eg spyrja
meg fram, og det var ingi Sal, for det var inkje
gliset millom kvar Gong eg fann ein Politimann.
Eg hadde høyrt, at eg aldri skulde spyrja nokon
annan, for Folk vilde tru eg var ein Lume-T—jov,
um eg gjorde det, men Politimennerne var dei
beste Venerne ein Reisande hadde. Detta var sant
og, dei var snilde og beinsame. Langt um lenge
fann eg fram til 11 Savage Gardens, Tower Hill
E. G. Der bpdde det ein Engelskmann, som skulde
rettleida meg,’ og der lagde eg ned deiPengarne,
eg inkje hadde Bruk fyr, og daa vart eg mykje mo-
tigare. Denne Engelsmannen snakkad Norsk, rei-
deleg god Norsk: »Di ser den Pipa, som ryker
der,« sagde han, der nede var Jnngangen til To-
wer. Eg takkad og tenkte, daa eg gjekk: det er
vel inkje stort verre syr ein Engelsmann aa lcera
seg Norsk enn Dansk·
Towcr.
Naar ein vil sjaa Tower, lyt ein syrst inni
,,Billet-Kontoret« og kaupa Billet, kostar innpaa ei
Kruna (tvo Gonger iVika gjeng ein sritt, men
daa er det so mykje Folk, at det er vandt ein scer
sjaa nokot). So lyt ein kaupa seg ei Handbok
(Guide), kostar V2 Kr., og naar rett var, skulde
ein lesa den fyrst; men det haddeinkje eg Tid til.
Naar 12 Mann hev kaupt Billet, fcer dei ein Fø-
rar, Beef—eat61s, Bif-Etar (eig. butXetier, som pas-
sar upp ved Kongens Bord elder butXet), og so
der det stad. Daa er det godt, um einkann halda
seg tett inn til Forareti og kann godt Engelsk, for
elles vert ein lutt. Skravli gjeng paa han som
ei Peparkvern, og han syner fram alt og legg vael
ut, men det gjeng fort og ,,sorretningsmcessigt««, og
han flyg sraa det eine til det andre, so alle tolv
kann umogeleg fylgja med. Foraren skundar seg
aa gjera seg fort ferdig, han hev ei Leksa, han
Peingskrinc i Svartcgongun.
(Hallvard Vergh.)
J Tveitaskoge vestanfor Storaan, tett synna
Øylo, ae dce eit Hol dei kalle Svartegonga. Orde
gjekk, atte dae skulde standa eitPeingskrin der; men
ingjen terde vaage se ette di, taadi dae laag ein
ulagle stor Orm paa di. Doe va visstDrakiii dæ,
so spent so dette; men han hadde Ørmeham paa
se. Endele va dce ein Husmann unde Tveit, so
hadde raakt te fonne ein sorsnodig Veg, so gjekk
or Svartegongun o neaat Storaan. Han tvelte
daa for, at Drakin hadde dena Vegen, nær han
vilde sta ha se Barn, før sleke Beist kunne kjivera
utta Drikke heirsle lengji. Husmatin to daa Byrsa
si o la se paa Skulk tett neve Aane. Jau, daa
han hadde legji der ei glupe Ri, kom Trølle; men
i di sama dce toygde se te uti Storaane, klembde
han te di igjono Skallin, so dce daua innai ei liti
Ti. Due va so stort, at dce hadde skura Borken
taa Trjono o reve upp Smaastein o Jord, so dae
va mest so ei liti Gjil, der doe hadde hatt Vegen
sin. Aane vsjrt Bloblanda soover Kviifoynadn o
so longt ein kinna øygne· Manii gjekk daa uppi
Svartegonga ) fann Skrine; dce va drabbende
mett mce gamla Mynte. Han laga se daa te fara
te Bern (o: Bergen) før o faa vesla dei. Dei
saago han te han va komin eit Stykkje vestum
Tveitabrune. Sia ha han alder meir vore korkji
sedd ell spord·
Dce ak gjednast ner, dae gjeng trevale otvorr-
moskint moe dei, so bli eigandis hylde Peing.
J Liagardo ae dce ein Haug, kallast Haga-
haugen. Du æ vael kji kjendt der, du; men han
ligg tett ve Rysna, eit Snertand n’·easør Dal-
Der stende dce ogso eit Peingskrin. — Dce va
eigong ei liti Gjente, so skulde ganga ette Briske-
logbrisk sere Moer seno· Denti ho komburtiHau-
gen, vart ho vare ei fin maala Kjiste, " nesett moe
Næver, o i Laase sto dce ein umogele store Mas-
singlhkkjil Ho hadde take o vilja læst upp Skrine,
vesle Kjebba, men dæmæso rann dce i Hagen hen-
nar, at Moer hennar hadde sagt hen’ fere mce di,
at ho alder skulde koma aat di, so hoyrde heno
te —— slepte so hona Lykkjile o tasla heimatt. Daa
bo va komi innatt, sa ho ifraa ve Folke sitt· Faer
hennar nøytte se burti Haugen skarpast han kunna,
— ——–—-A, Is- - , ,-—,
hev lærtutanbokes, som han ramsar upp, og han veit
ingenting annat enn det han segjer, so det kann
inkje nytta aa spyrja. Soleids gjeng det daa i
fleire Timar, og ein foer ein Glimt av 1000 mer-
kelege Ting, og baketter hev ein berre fenget eit
laust Jnntrykk
Det var med undarlege Tankar eg gjekk inn
i denne minnerike Festningi, gomol, ærverdig, sterk,
allting so fint og teint og ypparleg stellt. Ho er
det merkelegaste av alle historiske Stelle iGngland;
dei myrke Murarne veit aa sortelja mange Sogur
um Slaasting, Loynmord, Pinebenker, endelaus
Jammer i myrke usyslege Fangehus, og Glitter
og Stas.
Segni sortel, at det var Julius Ccesar, som
bygde Torvet-, men so gomol er ho inkje, endaa
det er rimelegt, at der var Festningsverk der alt
iden romerske Tidi. Viljam Landvinnaren var
den syrste, som tok paa aa byggja; han bygde den
,,kvite Vorgi« (The Whits Tower) elder »Tho
Keep««, dei kallar, til aa strax-ma London-Folket,
um det skulde finna paa aa setja upp. Denne Ki-
pen er paa Storleiken paa Lag som Kipen i Do-
ver Castle, og hev mindre Taarn i kvart Hyrna.
<< prev. page << föreg. sida << >> nästa sida >> next page >>
