Full resolution (JPEG) - On this page / på denna sida - Sidor ...
<< prev. page << föreg. sida << >> nästa sida >> next page >>
Below is the raw OCR text
from the above scanned image.
Do you see an error? Proofread the page now!
Här nedan syns maskintolkade texten från faksimilbilden ovan.
Ser du något fel? Korrekturläs sidan nu!
This page has never been proofread. / Denna sida har aldrig korrekturlästs.
88
Fedraheimen.
29de Mai 1880·
den unge, vene guten fhr aa koma iKrigen, hadde
dishr gjevet han nokot inn, fo han skulde verta
sjuk Faradagen, men gjort formhkje av det-—Daa
Aslak kom aust, leid det nok mot Slutien paa Kri-
gen; han var i Kast med Svensken berre ein Gong.
Nokre Nordmenn skulde ein Gong hver ei Elv,
og Aslak var med dei fhste. Dei visste, at Sven-
» sken var tpaa den andre Sida, men trudde ikkje han
( var fo nære. Der var ikkje mange hverkomne,fhrr
han kom hrande paa dei. Dei tok daa alle dei
Praainar og Baatar, som var paa Svenskesida, og
skundad seg attende. Svensken kom snart etter;
der var nokre Utlour; dei rauk han paa og reiv
ned, lagde seg Flaatur og paa dei stakad han seg
hver. Daa var det komne nokre fleire Nordmenn
til, og fo tok dei til aa skjota. Svenskarne var
mange fleire og Nordmennerne fekk Order til aa re-
tirera. Dei skulde op nokre Bakkar. ,,Ofiseradne
ropte, me laut skunda; dar oa slegje »Retrcet;«
men me hadde Hug te bia, te Svenfkjen kom paa
godt Skotmaal; me vilde gjerna faa sjaa han vel
og; me hadde kje set ’an fhrr· So sprang medaa
attende Stykkje um Stykkje aa so la me oss ner
aa skaut.««
Der var ein friviljug med: han hadde voret
so sus paa det, han hadde skotet burt Ladteinen
sin. So kom han tilhan Aslak og bad um hans;
men ,,nei men! eg trong paa Ladteidn min sjøl eg«·
Der vart kje mange raaka av Kulurne; Sideman-
nen hass Aslak fekk ei gjenom den hoge Huva si.
,,Svensken fkaut fyr høgthan«. ,,Skaut De, Aslak,
nokon daa ?«’ ,,C·g veit inkje eg; eg sikta aa fkaut,
da’ besta eg konne; men eg veit kje, kor da for
av, eg«.
Aslak hadde svært Hug til aa freista aajaga
Svensken attende; ,,men me var kje samstelte, aa
so vart da’ ,kje ’taa.«
Svensken fhlgde inkje langt; Nordmennerne
drog seg attende hver ei liti Hei, kom fo nedi ein
Dal; der var so mhkje Krigssolk samlat, at Aslak
hadde aldri set fo mhkje Folk paa ein Stad, og
inkje kom han til aa sjaa det helder, ,,fhrr paa
Domedag«, meinte han-
Alt dette Krigsfolket laag daa der ei Tid og
ingen Tiiig gjorde, og rett som det var fekk dei
Order til aa reisa heim. Korleids det gjekk med
Landet fekk dei inkje vita det Graad um.
Aslak hadde ikkje nokon Hug til aa fortelja
um Krigen; han totte der var gjort svært litet, fo
lang Veg dei hadde reist. Men kom han til aa
sortelja, glohmde han aldri han, som for sprang
og vilde laana Ladteinen, med’ Svenskekulurne hlte
hver dei. ,
Aslak var gamaldags iBunad og Levevis,
A
og andre Kjohregreidiir kom til fraa hmse Kantar;
dei ijihrde fo tett inn paa kvarandre, at eg totte
det kunne aldri ganga væl. Fleire og fleire kom
til, og det fløkte seg meir ’og meir ihop. ,,No
ber det vel til aa slaast med Svipurne og aa fira
ut ein lang Kjest,« tenkte eg. Endaa var det ein
og annan, som hadde Rom til aa leda seg litet-
vetta· So kjoyrde vaar Omnibus nokre Steg len-
ger fram, og dei tuo, som matte oss, trengde seg
litet lenger fram, ein paa kvar Sida av oss, og
no hadde dei dreget Knuten fo fast til, som det
var Raad til, no stod det reint stillt alt ihop fraa
den eine Sida av Gata til den andre. Gndaa fo
hogt eg sat, kunne eg ingenstad sygja den minste
Flekken av Gata, det var reint heilstrengt med
Ake-Doningar alle Stader. Jngen mcelte Ordet,
det var ei agande Ro, og det var reint merkelegt
aa sjaa so mhkje Folk og hohra fo litest Staak-
Endaa stillare vart det med det, at Gata var
steinsett med nokot Slag, fo det inkje durad, naar
dei kjøhrde. Ein Politimann peikad med Handii’
der kom det Liv i Miiga, og ein Kabb kom ut.
Politimannen peikad eingong til, og ein Omnibus
lunkad stad. No lohste oet seg upp liksom av seg
sjeld, og Gata var fri att.
cettekjcer og heiinkjær. Det er visft mangein Dag,
sidan han hev voret lenger heiman enn til Khrkja.
Han hadde inkje Born, men ein Fosterfon, som han
helt svært av; det var ei Gjevilla, denna vetl’-
Aslaken, og han var ikkje fhrr vaksem fhrr han
strauk til Amerika. Det var tungt fhr Gamlingen·
Daa han fhlgde vetl’-Aslak heiman, stak han den
eine Femdalarsetelen etter den andre til han; —
reide Penger var hellest inkje det, han fyrst toktil,
naar han vilde gjeve nokot burt· Naar ein sidan
kom paa Snakk med han um han oetle Aslak,oart
den gamle altid nokotustod i Maalet, og det kunde
nok henda, at Augo hans vart vaate og. Brev og
Portrcet brhdde han seg ikkje stort um; daa Guten
reiste, var det fhr Aslak, som um han fhlgde honom
til Gravi. Vetl’-Aslak tok Krigstenesta hjaa Vord-
Staterne og var med i mange Slag; i dei 2 har-
oaste var han i fhste Lina, men flapp uskadd fraa
det. Aslak heldt paa den gamle Klædebunaden; til
Kvardags gjekk han altid med Knebrok, »uppskoro«
Troha og Sphtehua; til heilagt kunde han nok ha
Langbuksa og blank Hatt. Nøhs-omn (Peis) hadde
han i lengsto; det var den siste iStordalen. Daa
Kona hans tok til aa verta gamal og sjukleg, laut
han faa seg Malm-Omn; men Steinarne av Sit-sys-
omnen la han upp utmed Stoveveggjen, venteleg
til aa ha aa taka til, um han inkje skulde lika
Malm-Omneii. Han vilde vel helder inkje skilja
seg radt med dei Steinarne som hadde vermt han
fo mang ein god Gong.
Eit langt Sverd hekk paa Veggen hver Sengji,
urørt, fvart av Sot; men vart der Ufriskje iFjelle
og Karmennerne skulde avstad jaga Bjorn, so laut
Sverdet ned av Knaggen; detvar det, Aslakhadde
til Verja paa Bj»ørnejag·
Aslak hadde go Helfa heile si Tid, men paa
det sidste setk han flik Skjelte og vart soært matt-
laus. Gndaa vilde han ikkje slutta med sitt van-
lege Arbeid; han var med i Slaattarne, og uml
det var bratt og sthgt aa gaa, bar han siHohbhrd
heim som dei andre; det var inij altid so store
Fengja, han tok, men Bhrd laut han hava. Han
totte, han laut arbeida, so lengje han var god til.
Men kvil deg no, Aslak, du hev arbeidt trutt
fhr deg. Jngjen Mann hev du Mein gjort; men
mange hev du voret til Bate; det Lov skal du ha-
va ao alle. t.
Kristiania Arbeidarsamfuud. Siste Smin-
dag var det Val paa 6 Medlemer av Styret. 3
av deim, som hadde stadet i detta fhrr, bad seg
fri: Bakar Kristensen, Bokpreiitar Jørgensen, Redak-
tør Vullum. J Staden deira vart valde: Sko-
makar O. Bruun med 202 Røhfter, Fakrikarbeidar
O.K·jelsen, og Skeeddar C. Engelftad (179 N.).
Uopattvalde vart Saksorar Dietrichs (312), Faa-
tokforstanoar A. Jo hns s on (225) og Maskinist M.
Larsen (213 R.)· Dei andre 6, som stendi
Styret fraa Valet i November enno eit halvt Aar
er: Fabrikantarne F. Otto og C. A. Larfen, Sekre-
tæt A. Hølaas, Vokbindar C. L. Jacobsett, Tim-
bermann K. Heiberg og Maalar A. Andresen. Til
Suppleanrar valdest: Olbrhggjar E. Ringiiaes (121),
Arbejdarform. O Larsen(1l7), Skraddar O. Halvor-
sen, Cigerlaggar P. Larsen, Rorhandlar E. Sunde og
Sadlmakar Vardrum· Valet var reint Vinstreval, og
,,Morgenbladet,’« som ikkje lagde tvo Pinnar i
Kross shr aa faa eit annat Resultat fhrre Valet,
kastar seg no hver baade dei gamle og dei nhe
Styremedlemerne verre enn den bengalske Tigeren,
ja Bladet græt jamvel Krokodilletaarar paa Arbei-
dararne sine Vegnar, fhrdi Skrwddar Ole Halvor-
sen, som i Samband med Saksorar Tvethe og
Maalar C. Nielsen dreiv framfus Agitation motdei
Valde, ikkje kom inn i Styret. Det kann vera
hardt fhr ei gomol Skrukka som ,,Morgenbladet«
aa sjaa, at den eine Samfundssthtta fell etter den
andre, og me skhnar godt, at slikt piner Bladet,
men naar det talar um, at Styret i Arbeidarsam-
sundet ,,raser motKapitalen’«, tullar detvisftiØrska,
og naar det segjer, at Samfundssthretl)evtilAug-
nemed aa framkalla Split og Uvilje millom Arbei-
darar og Arbeidsherrar, og at det upposer Arbei-
dararne til aa sjaa paa Arbeidsgjevararne som sine
politiske og sociale Motstandarar, som dei skal lig-
gja i Krig med, talar Bladet paa ein Maate, som
.vandt kann forfoarast· Det fame gjeld ,,Fcedre-
landet"; det slo her uni Dagen paa, at nokre
missnogde Teglverksarbeidarar upp i Akersokni,
som gjorde Staak, kastad inn Vindaugo og slo
sund Bord og Stolar m. m., hadde lært aa fara
slik aat i ,,Samtalelaget i Arbeidarsamfundet·«
Me skal segja ,,T«5cedrelandet« ein Ting: den Arbeidar,
som gjeng inn i eit Samtalelag, der Meining
vert utbhtt mot Meining under parlamentarisk
Form, gjerikkje Staak; dishr trur me helder ikkje,
at nokot Medlem av det Samtalelag, som den bak-
ftrcevande Sakforar Toethe hev-fengjet istand upp
aa Kampen — som ligg ncer innaat den Staden,
der Teglverksarbeidararne gjorde Uppsthr, — var
med i detta. Detta til ,,Fædrelandet,«’ som enno hev
att aa leera seg den Kunsti aa bruka høvelege Ord.
Slike Gnellrebikkjur som ,,3.Diorgenbladet,« ,,Fæ-
drelandet« og Konsorter er ein Pest fhr Sam-
fundslivet, og det maa i Rohndi vera hardt
aa koma ut fhr eit slikt Kobbel. Gin scer gjera
sitt beste til aa jaga deim inn i det Gjoymslet att,
der dei hev heime. Skreiv dei med godt Samvit,
skulde me endaa ikkje segja fo mhkje um, at dei
tok imisst, men fo sannt dei skriv motbetre Vitande,
er det liten Grund til aa vise deim Vægd· Og
baade Kr. Friele og B A. Aubert v eit elder burde
iminnsto vita, at Styret fhr Arbeidarsamfundet aldri,
korkje under ,,Eilert Sundt og deim, som saman
med honom stiftad det gamle Arbeidarsamfund««,
elder det Styret, som no er,« og som Med-
lemerne vil hava, hev sett Arbeidararne upp mot
Kapitaleii elder sett nokot Slags Uppsthr i Verk,
medan dei fjscilve og Konforter fekk Flagg-Uppsthret
i Stand; me hugsar, at Hr. Friele upplyste, at
Berner buddeiZdje Høgdi, vonleg fyr at »Pøbelen«
skulde finna dei rette Vindaugo aa kasta inn.
Dei talar um, at upplhste Folk, som til dessa
anten hev voret med i Samfunds-Mon elder studt
det paa annan Magte, no »ufeilbarligt efterhaanden
vil trætte sig tilbage.« Me skal til detta fegja, at
det ikkje finnst den Mann i Byen, som hev studt
Arbeidarsamfundet med meir enn 4 Krunur um
Aaret, og av Menn som hev gjevet ein slik over-
lag svær Sum — Aarspengarne er ellest 2 Kr. —
hev det aldri voret meir enn eit Tjaug; Stadfæ-
den hev soleids voret hogst 20 )( 2 == 40 Kru-
nar, og bland deim hev aldri voret Redaktoren av
»Morgenbladet,« Cand. jur. Kr. Friele, elder Redak-
toren av ,,Fcedrelandet,« Cand mag. V. A. Aubert.
Uin no Bikkjegnellret skulde fora til, at Samfundet
misste Halvvarten av denne Studnaden, var Ska-
den slett ikkje so overlag stor.
Ei Dame i Bcrgcti, 66 Aar gl., skriv i eit
privat Brev til Soneii sin her i Byen: ,,Her
ottast dei fyr, at Storthinget vantar Mod til aa
kundgjera Grunnlog-Raadgjerdi i Riksraadfaki, og
daa meiner dei, at Vinstre hev tapat syr all Fram-
tid. At det maa vera ei hard Tid fhr deg aa
liva i, kann eg godt fkhna, naar eg, gamle Kona,
vert neroos og uroleg ved aa tenkja paa og hohra
Tale um Stellingi· Gjev fo sannt det snart kom
ei Avgjerd og det til Gagn og Æra fhr Norigl«
Embsetts-Utncmuingar: Universitetsstipendi-
at Aksel Blhtt til Professor i Botanik fraa 1ste
Juli, ein hcev Plantekjennar, som liksom hev ervt
Dugleiken etter Far sin; han hev utgjevet Far’ens
Planteverk »F’10raNorvegioa« og derattaat gjort
mange Upptekter og Rohnslur fjølv. Ei Bok, han
skreiv paa Engelsk hitt Aaret, um Jnnvandring av
Plantur, fekk han stor Ros fyr, jamvel av ingen
mindre enn Charles Darwin; ——Sokneprest i ohstre
Slidre E. R. Bing til Sokneprest i Laardal,
Prest i Krokstad N. J. Blix til Provst i vore
Borgeshfla.
Danne. Stiftamtmand i Kristiania A. Man-
theh, Riksraad fraa 1856 til 1874, 69 Aar gomall.
Handelsborgar G. K ent, Grosserar Joak. Eb b e ll.
og Spitelskelcekjar S. P. M. H o egh
Glohin no ikkje aa senda Bladpeng-
arne for 2dre Kvartal i rett Tid!
Kristiania. Trykt i Ringvolds Bottrykkeri·
(Jernbanegata No. 6.)
<< prev. page << föreg. sida << >> nästa sida >> next page >>
