Full resolution (JPEG) - On this page / på denna sida - Sidor ...
<< prev. page << föreg. sida << >> nästa sida >> next page >>
Below is the raw OCR text
from the above scanned image.
Do you see an error? Proofread the page now!
Här nedan syns maskintolkade texten från faksimilbilden ovan.
Ser du något fel? Korrekturläs sidan nu!
This page has never been proofread. / Denna sida har aldrig korrekturlästs.
mange Vikur.
«s- —«kkss— sk-
Zdie Jttli 1880·
3edeictjetmea.
1·07
Vil Livius Smitt halda ein Tale til um
»Formerne« og kor vigtige dei er i Politikketi?
Der er ingen Ting »vigtigt« iPolitikken for
desse Bakstrævar-Jurisiarne —- utaii Magti og
Mate11.
Resteti av det som stend i Dokument No. 88
kann Eiit lesa seg til i Storthingstidende, og der
kamr Eiii lesa Svaret paa det. Doknment No.
88 ligg no sredeleg og sov iStorthingsprotokollen
jamsides med Motzseldts Forslag, og kjem aldri til
aa gjera nokon Mann korkje vondt elder godt meir.
Fred yver det og yver alle dei Daudel
Dei fleste ao Statsraadariie vaare er gloymde
for lengje sidan. Men Bachke vil minnaft enno i
For hatt hev fenget Folket til aa læ.
Og det, soni Folket lær aat, det snakkar der um ei
Stund. Statsraad Bachke hev vnnnet eit Namn
paa sit Fiaskol
«s)tigst«ettcn, dens Saminenscetning og
forfatningsmressige Myndighed", heiter
eit litetSkrift»som er utkomet tKommislion hjaa
Ald. Cammermeyerx Pris 30 Øre.) Det inne-
l)eld: 1) dei §§ iGrunnlogi, som handlar nm "
Riksretten (§ 86 og 87), 2) Logi av 18de Sept.
ile (Reglementet for Niksretten), Z) Logi av
7de Juli 1828 («Straffel)estemmelser for Stats-
raadets og Høiesterets Medlemmer for Embedsfor-
dr1)delser, samt soi« Storthingets og Rigsrettens
Medlemmer for de Forbrydelser, de, som saadanne
maatte begaa"), og 4) Forklaringar um "Rigsret-
tens Sammetning og Myndighed m. v.« Her farr
me mill. a. den Forklaring nm ."8Jiiksretten·s Kom-
petenee", som Reajeringi sjolv gav i 1845, etter
at Riksretsdom var fallen i Saki mot Nik-Stand
Vogt, — og den Forklaring er god. — ·
Det er eit litet innhaldsrikt Heste, som kjent
foært væl med i denne Tid. Me lærer her fyrst
og fremst, at det er reint meiningslanst, naar
Folk — serleg Hogrefolk — trur, at Rigsretten
stal tunna dømt i eit Spnrsmaal som det, nm
Kongen hev absolut Veto eller ikke; Riksretten
hev ingen Ting med slikt, og kann — etter
Logi — ikkje eingang nttala seg um eit sovore
Sparsniaal« Det einaste,§)iiksretten hev aa gjera,
det er aa idoma Straff — eller frifinna for
Straff — dei Menn, som av Odelsthinget er
sokte for "Embedsforbrydelser."
Me fær etter dette ei endaa vissare Meining
um, at Riksretten knapt kjeni til aa faa nokot
med Niksraadssaki eller Vetospursmaalet aa gjem.
Vetospnrsmaalet kann ikkje dragaft inn for
Nitsrettem Riksretten vilde maatta avvisa det;
for Niksretten hev Jnkje med aa gjera »autentiske
Logfortolkingar". Dessutait hev Storthinget sjolv
dømt iden Saki· Og Storthinget kann doma
der; "aa gjeva autentiske Logfortolkingar tilkjem
aaleine deri loggjevande Magti sjolv", skreiv Negje-
ringii1845. Det absolnte Veto er altso domt og
fordømt fyrrz her trengst ingen ny Dom i
den Saki.
Det, som Regjering skulde verta sokt fore,
maatte altso vera det, at ho hev negta aa taka
Grunnlogi nm Riksraada rne inn i «Lovtidende".
· Men for det fyrfte er dette ein Gjerning, som
UFAEU Vekktling hev. Grunnlog-Aogjerder er like
g1—eldande, anten dei kjeni inn i Logtidende elder
Eij Ak Regjeringi negtad dette, var berre eit
magtlaust og meiningslaust Spark, som ho gjorde
seg sjolv til Laatt med, men som ikkje skadde
SStCtenY ·Og for det andre maa me hugsa, at
Ncglsrmgi ikkje fekk nokot Paalegg um aa
kUU·gjera Logi, men berre ei "Anmodning";
·Thmget vis-ste. at Avgjerdi av 9de Juni var Log
i alle Tilfelle. Hadde Negjeringi negtat aa
lyda» naar ho fekk Paalegg, so hadde det ooret
eit Forbro t, og daa kunde dei sokt henne; men
at ho negtar aa etterkoma ei "Anmodning" ·-
naa, det er uhesligt» det er npolitiskt, det er dumt;
men Forbrot er det ikkje, og Einsaksokjer ikkje
ein Mann, fordi um haii ber seg aat som eiii
Tosk. — ·
Nei; deiHerrar kann vist vera rolege. Thin-
get veit andre Raader til aa faa dei 11 i Re-
gjeringi til aa baygja seg for Log og Lands
Rett, og Thinget vil bruka desse Raaderiie so
rolegt og stødt, at "Morgenl)ladet" skal koma til
aa berre staa og gapa« Det er ingen lenger, som
hev vondt av Stangs Regjering i denne Sak. Ho
hev sjolokoyrt seg fast, og ho seer sjolv taka
Fylgderite.
— Men det ufysne erfat Regjeringi vil
havaRiksrett Ho vil verta sokt for »Embeds-
forbrydelser". Ho veit, at ho·hev saret galet,
gjort imat Folkeviljen, ført Kongemagti uti Ufora,
sthrt slik, at ho hev inkje onnor Bergingsraad,
enn um ho kunde paa juridist Veg klora til seg
einDomum,atho fekk«forTiltale fri at være«;
og so vil ho berga seg paa slik Vis. Det er
ein Prokuratorpolitikk so smaa, so jammerleg, at
Folket snart lyt skjemmast av Regjeringi si.
Me kjentier Koardagsfolk, som klarar seg
fram Paa·«den Maateii, at dei — gjer mangt, som
dei ikkje burde gjera, men passar paa aa stella
seg slik, at Ingen nettupp kann «taka« dei for
det elder faa dei "dømde" for deira Gjerningais.
Men at slik Moral skulde herska i Politikken
vaar . . . .
JohanSverdrup er, etter »Fædrel.", den fyrste
Republikanaren iNoregs Thing Hait sagde i
1858, at han "ansaa den republikanske Forfatning
som den beste for et mere fremskredet Samfund!’
Dette er hellest ikkje det«same som det, Jaabcek
og Thomesen sagde paa Thitiget i Aar, so her
nyttar det ikkje "Fædrel.» aa gjera Kunster.
Men flirande er det, naar "Fcedrel.» fortel.
oss, at "Sverdrups republikanske Tilbøieligheder
har visselig paa Grund af hans store Magt været
en medvirkende Grund til at Sanktion (paa Sniks-
i·aadssaki) er bleven negtet.» Altsa: Fordi Sner-
dkllp et Fristatsmann og hev Magt, der-
for torde ikkje»Riksraadarne· koma inn i Thinget.
Og derfor skulde Landet lida; derfor skulde me
halda fram med ein Riksskikk, som Stang sjølv
hev kallat "grundfordærvelig«!
"Fædrel." hev hellest —— naar det talar nm
republikanske Thingmentt —- eit fromt Snkk til
Veljararite um, at dei maa «betænke dette, at det
er deres Pligt ikke at vælge en Stedfortræder,
som af Hjertet er selve Forfatningens Modstander.«
Etiit den, som kunde faa kasta Sverdrnp, Jaabæk,
Thomesen o. fl. paa Grunnlag av, at dei var
Fristatsmennl
Me kann hellest fortelja Fædrelaiidet den Tiiig,
at etter det som Regjeringi no hev gjort, so er
der fleire Fristatsmenn i Norigs Storting. Og
me kan fortelja Fædrelandet den Tingen med, at
etter det som Regjeringi i Aar hev gjort, so vil
-Veljarfleirtalet vera-mindre rædde for dei »For-
fatningsfiendar«, som trur paa Fristaten, enn for
dci Forfatningsfieiidar, som vil gjeva Kongen ab-
solut Beto. Det nyttar ikkje lenger for nnge
prestelege Hogrepoetar aa skriva Nimbrev »til sit
Folk«« i »Mgbl.«; det nyttar ikkje eingong aa senda
Sertryk av desse Versi rundt til Lærararne i
Landet (slikt er ikkje »Agitation« vcel?); Veljararne
veit det dei veit: at dei ikkje vil hava
Meiin paa Thinget, som gjev Kongen
absolut Beto. Dei vil ikkje det!
»Fcedrel.« bør læse Debatteii i den Saki. Der
vil det sjaa, at dei norfke Vonderne er faste i
Trni si her. Dei hev aldri visst av nokot ab-
solut Beto, og dei lærer aldri den Leksa held —-
nm dei fær henne paa Vers —— elder paa Prosa,
det vil kvitta so nokonlnnde eit.
Eitt Flolk Knksar fraa Akershus, derimilloin
Vaktmeister Selboe, som ikkje· likar aa vera ein
kastad og magtlaus Maan, hev skipat eit politiskt
Samlag, som kallar seg «SJtovemberforeningen".
Det kallar seg so, fordi det vil gloyiiia den 17de
Mai og berre minnast den 4de Nooember. ·
Millom alle dei Uheppur. som «November-
foreningen« alt no hev havt, skulde det og koma
til, at «Morgenbladet» hers nm Dagen knesette og
velsignat Samlaget. Verre Daudedom kunne ei
«Gardlirnlkarforeiring» aldri saa.
,,Novemberforeningen« vil verja »Forfatnin-
gens Grundvold««. Det er Morgenbladets »gamle
Bondeparti«, som vaknar npp att. yDet er dei
store Gardarne og dei store Pengarne, som vil
verja seg mot det «besiddelseslose Demo-
krati«. «Bondestanden« hev den »dominerende
Magt’« iSainfnndet og maa endeleg ikkje vera
med paa aa gjera Rett mot andre Samfundsklas-
snr ved t.D. aa ntvida Roysteretten. Det er heile
denne gamle rotne Rovarpolitikke11, som me kje11-
ner so godt fraa Morgenbladskanten Det er ,,J11-
telligensens« Politik· «Riv til deg alt, du kann
faa; holdt fast paa Magti: bri) deg aldrig nm
Retteti !« Det er den egoistiske Stands-Poli-·
tikken i si raaaste, nfysnaste Form.
Stakkars ,,S)"ioven·iberforening’«!
»·Vi nære dog ingen overdrevne Forventninger
til de oieblikkelige Resultater af Forenin-
gens Virksomhed i den nærmeste Fremtid«,
snkkar Mrgbl. Det kann so vera, det. Bonden
kann vera »dnm« nok, kanskje; men haii gjeng daa
iktje med Ring i Nasen enno. Og Meister Seldoe,
Chr. Friele og den Slengen» det er no ikkje av
Bondenss Folk.
Dei »oieblikkelige Resultater« i den ,,nærmefte
Fremtid« vart nok magre, dei, stakkars »Morgen-
blad«. Me skal ikkjespyrja etter, nm det er sannt,
at ,,Novemberforeningen««s Jdeer og Gritndsætitin-
get-«(?)« er dei same, som »hadde Majoritet iThin-
get alt til Aaret 1868««; men det maa me segja,
at det er fælande ille for Novemberforeningi, at
Aaret 1868 — er framfaret.
Det er desværre slnt no med dei Dagar, daa
det gjekk an aa skrnva Tidi femtan Strik tilbake.
Det nyttar ikke eingong aa segja sont Josva: Sol,
statt ftillt yver Gibeon, stans, Maane, i Ajalons
Dall Hev « iovemherforeningen« ikkje annat aa
bjoda paa enn det, som hndde Majoritet «fyre
1868«. so er «Novemberforeningen« — for
seint fødd· —
Bjornstjernc Bjornson heve no nyss gjeve ut
ein »rettet og eget Udgave« ao sine »Digte og
Sange«. Gotheborgs Handels— 0011 Sjeifa1·ts—
Tidning skriver ut av Boki desse tvo Versi:
Valg.
Jeg velger mig April!
J deii det gamle faller,
i den det ny faar fæstkkz
det oolder lidt rabalder» —
dog feed er ej det bedste,
men at man- noget vil.
Jegr vælger mig April,
fordi den stormer, fejer,
fordi deit smiler, smelter-,
fordi den æoner eier,
fordi den krwfter oaelter, —-
i den blir somren til-
Og so skriv det same Vladet vidare: ,,J detta
vesle friske Kvadet heve Skalden Bjornstjerne
Biornson teikna eit Vilcete baade av seg og av
det norske Folket no fyr Tidi f
Etter svcere Stridstider som vara i Hundrad
<< prev. page << föreg. sida << >> nästa sida >> next page >>
