Full resolution (JPEG) - On this page / på denna sida - Sidor ...
<< prev. page << föreg. sida << >> nästa sida >> next page >>
Below is the raw OCR text
from the above scanned image.
Do you see an error? Proofread the page now!
Här nedan syns maskintolkade texten från faksimilbilden ovan.
Ser du något fel? Korrekturläs sidan nu!
This page has never been proofread. / Denna sida har aldrig korrekturlästs.
- Fedraheimea
Pris for Fjordnngaaret Kr. 1.10
med Porto og alt. Betaling fyreaat.
Eii Maa aai dei uorske Folket
Lysingar kostar 10 Øre Petitli11a,
og daa etter Maatett for større Vokstavar.
) l
oLaurdag den 14de Dugust1880.
w.«– – - –.-.– –-«—«-«-.-—-»«.-V» - .––—.-»»-»»« —«»-»- Æs-
Utansor Live.
(«Den Spitelskc fraa Aosta« av Grev Xavier de Maistre).
Sudsida av Aosta stend mest livlaus og sy-
nest aldri hava havt mange Jlmarar. Ein ser
dyrkt Jord og Engjer, avgrenst paa eine Sida av
gamle Bolvei«k, soni Romaranne bygde upp ikring
Byen, paa andre Sida av nokre Hagemurar. Denne
einslege Staden kann likevcel draga Framandfolk
til seg. Ved Sida av Byporten ser Eiti Leivin-
gar av ei gamal Borg. Katin me tru ·Segni, so
hev Grev Rette de Chalan i det 15de Aarhundrad
her late Kona si, Prinsesse Maria av Braganza,
soelte ihelz Grnnnen til dette Styggeverk var Aa-
bryskap. — Difor hev Landsfolke gjeve Borgi
Namne Bramafan (0: Hilngerskitiks· Denne Soga
kann Giii tvila paa Sanningi av, men ho gjer
Borg-Røt)serne hugsame for den, som trnr henne,
N»okre Stig lenger bnrte stend eit firkanta Taariiz
det er bygt av Marmor og hallar seg inn motein
gamal Mur. Det vert kalla ReedslesTaarne, av di
Folk lengje trndde, det heldt Skr1)mt til der. Dei
gamle Kjeringarne i Aosta mianest overlag veel
aa ha set ei hyg, kvit Kvinne med ei Lampe i
Haandi gaa ut or Taar11e.
Det er ikriag 15 Aar etter at dette Taarne
vart istandsett etter Paalegg fraa Styre; det
vart og kringsett med eit Gj·erde, daa ein spi-
telsk Mann skulde bu der for paa den Maaten aa
avskiljast fraa Samfunde; bellest skulde han der
faa alt, som kunde gjera Ulukka hans berande
Herlierge Saint-Manrice vart paalagt aa halde
han med det han trengde: hatt vart forshnt med
» nokre Moblar og med Reidskap til Hagebruk. Der
livde han daa i lang Tid med seg sjalv og saag
ingen, so ncer som Presten, som ender og daa kom
for aa treyste hait med Guds Ord, og Maanen,
som kvar Vika forde til han det han trengde fraa
He1·berge. f
Under Alpekrigen i Aare 1797 gjekk ein Dag
ein Hermami, som just var i Byett, av eit Heiide
sramum Hageit aat den spitelske. Porten stod appe,
og han var so m·)sik·en, haii gjekk inn. Der saag
han ein simpelt klædd Mumi, som sat fo fortenkt
og studde seg npp til eit Tre. Einbuen hohrde,
at det kom nokonz han liksom vakna og ropa med
sorgfnllt Mcele, men ntan aa snu seg elder sjaa
seg ikring: «Kven er det, og kva vil dei meg? ·—
«Orsaka» ein framand Mann’«, svara Ofsisere11,
»soin sekk kanskje altfor stor Hiig til aa sjaa den
vene Hageti dykkar, men som- paa ingen Maate vil
vera paagjengen«. «Gakk ikkje fram«, svara
ATaarnbuem »gakk ikkje sram; De er hjiia«ei1111seel
Mana, fengd med spitelslk Sjukdom«. »Kva Ulukke
De no er i«, kom Svare, »so vil eg ikkje gange
burt for det; eg hev aldri rymt burt fraa dei
nlnkkelege; men er det so, at eg er dykk brysam,
so gjeng eg strakft«.«
«Ver daa velkomen«« sae den Sjuke og snndde
seg braadt; »stana, nm De vaagar det, no, De hev
set meg«. Hermannen vart standande eit Bil
reint fjetra av Rædsel ved aa sjaa denne Arv-in-
VMWVA «-»k.w—-—M—»M»W»
gen, som Sjukdommen reint-.hadde vanskapt. So
sae han: »Eg stanar gjerne, nm det kan vera
dykk til nokon Hugnad aa gjestast av ein Maan,
som- berre eit Tilfelle hev ført hit, men som no
er fastholdeii av ein livande Samhug«.
Sjnkingen: Samhug"? . . . Eg hev aldri vekkt
anna hjaa Folk enn Ynk. .
Hermannen: Eg skulde vera sæl, um eg kunde
vera Dt)kk paa nokott Maate til Trohst.
Sj. Det er stort for meg berre aa sjaa
Folk og hoyre Manns Maal, som tykkjest skymeg
Her111. Lat meg daa saa tale eitlite Vil med
Dykk og gjenomfara Bustaden Dykkar.
S. Overs gjerne, um De kann hava nokoit
Moro av det. (Hati loynde Andlite med dei breide
Kantanne av Filtlnva fi, som han drog ned).
Gakk til Solsida; eg dyrkjer der ei Seng med
Blomar, som.De knnde like; De vil sinne sleire,
som er helder sjeldshnte; eg Yhev fengje i Frce til
alle dei Vlomanne, som veks Ypaa Alpenne og hev
freista aa saa dei doble og fagrare«.
H. Sanneleg, her-— er Blomsar, som eg ingen-
stad syrr hev set· « ·
S. Legg Merke til denne vesle Rosebuska.
Det er Rosa ntan Torner, som berre veks paa
dei hoge Alpenne. Men ho tek alt til aa tapa
denne Eigensfapen, og det gjer ho dess snarare,
etter som Ein dyrkjer henne og ho ankar.
H. Ho bnrde vera eit Biliete paa Utakksemd
S.· Um nokon av desse Vlomanne synest
thkvce11e, so oer ikkje rædd for aa taka dei;
De vaagar ikkje noko ved aa bera dei med Dykkz
eg hev saatt dei, eg hev havt Hngnaden med aa
vatne og sjaa til dei; men eg rorer dei aldri.
H. Kvi so?
S. Eg er rædd, dei kunde fengjast, og so
torde eg aldri meir bjoda dei fram»
H. Kven er dei ætla aat?
S. Dei, som fører meg Mat fraa Herbe1«ge,
er ikkje tstedde for aa laga seg Blomekvastar av dei.
Stnndimillom syner og Byborni seg utanfor
Hageporteii min. Eg stig daa strakst npp i
Taarne, daa eg er raedd for aa skikazme hell skada
dei. Eg sei- daa dei staakar framfor Glase og
røver nokre Blomar sraa meg. Naar dei so
gjeng, att, lhfter dei Augo npp mot meg og ropar
smilandet »Farvæl, Spitelskel« — og det er som
ei liti Gleda for meg.
H. De heri visst aa semje ymse Voksterslag
veel her; der ser eg Vinranknr og fleire Slag
Frugttre.
S. Trei er endaa unge; eg hev sett dei
sjolvz like eins denne Vinbnska, som eg hev fengje
til aa kliva endaa yver den gamle Muren der.
Ho er no so stor, at ho hev breidt seg utyver som
eit lite Lauvtakz det er kjæraste Staden min. Stig
Upp denne Steintrappi,eg hev sjvlv bhgt ho. Hald
Dku ved Muren.
H. For ein vndesull« liten Avkrok! det er som-
stapt sor ein tenkjande Ginbite her.
yWMMJVAMM
S. Eg er og gladi det. Herisraa ser eg,
Sletta og Folke, som arbeider paa Aakranne; eg «
ser alt, som gjeng for seg der ute og vert ikkje
sjolv sedd av nokon.
H. Eg undrar meg paa, kor roleg og einsleg
denne Kroken er. Ein er i ein By, og trnr seg-
langt inni Skogen.
S. Einsemdi finst ikkje berre i Skog og paa
Fjell; uscel Maiin er altid aaleine.
H. Kor hev det bore til, at De er komen
hit idenne Avkrolen? Haaret De heime her?
S. Eg er fodd i Fyrstedome Oneglia, ute
ved Havet, og hev berre vore- her i femtan Aar.
De vil vita Soga mi; det er berre ei einaste lang
Ulukka. ·
H. Hev De altid butt soleids einsleg·3
S. Eg misste Foreldri mine daa eg var liten;
dei hev eg aldri tjent. Et Shster hadde eg etter;
ho dohdde for tvo Aar sidan. Eg hev aldri aatt
ein Veir. ·
H. Arme Mannl
S Slike er Guds Begjer.
H. Kva er Namne» nm eg maa sphrjais
S. Aa, Namne mitt er fcelslegt, — eg kal-
lar meg den. Spitelskel Folk der ute kjennerikkje
Ættnamne mit, og helder ikkje det, eg sekk i Daa-
pen;ieg er den spitelske; det er det einaste lamne
eg dets ved Folk-I- Godvilje. Maatte dei til eeveleg
Tid vera-i1knnnige um, kveneg er!
H. Denne Shsteri, De tala nm, vai« ho her
hjaa D1)kk? ·
S. Ho bndde her i fem Aar, i denne Vu-
staden der De ser meg. Ho vai- likso usasl som
eg; ho hjelpte meg og ·bera mine Pinnr, og eg
prevdeaa hjeltie henne. «
H. Meit kva kunde de drive Tidi med i
denne endelanse Einsemd? ,
S. Dei Smaating, slik ein Einbnar kami
stelle med, synest langsame og skiftelanse berre for
Maanen fraa Storheimen, som finn Lakka i vera
med i Samfunds-lide .
. H. Aa, De kjenner ikkje Verdiz meg hevho
aldri gjeve Lykke. Eg gjev meg ofte friviljugt til
Einbnar, og det finst kanhende meirSamsvarmil-
lom Tankanne vaare enn De trnr. ien eg ved-
gjeng, at evig Einbnarskap synest meg skræmeleg3
eg kann mest ikkje forstaa, kor det hev seg.
S. Den, som elskar Sella si, vil der finna
Fred. Kjensla ao Einsemd lettast og ved Arbeid.
Maanen som arbeider, er aldrig heiltnpp usæl; eg
er eit Prov paa det. J den fagre Aarstidi hev
eg nok aa gjera med aa dyrkja Hagett min og
Blomesengi; um Vinteren lagar eg Korger og
Matttit—, eg lagar Klædi mine, kokar kvar Dag
den Maten eg treng, og som eg seer fraa Herberge;
Boiti ntfyller so Resteii av Tidi. Soleids gjeng
Aare, og naar det er ute, sinn eg, at det hev
voret heilt stutt. —
(Meir).
<< prev. page << föreg. sida << >> nästa sida >> next page >>
