Full resolution (JPEG) - On this page / på denna sida - Sidor ...
<< prev. page << föreg. sida << >> nästa sida >> next page >>
Below is the raw OCR text
from the above scanned image.
Do you see an error? Proofread the page now!
Här nedan syns maskintolkade texten från faksimilbilden ovan.
Ser du något fel? Korrekturläs sidan nu!
This page has never been proofread. / Denna sida har aldrig korrekturlästs.
158
Jedraheimen.
2deti Oktober 1880«
hev fenget pali Skulen. Men slik Økonottii, aa
halda billege og litet kunnande Folk, er inkje av
det gode; det er slikt ein tallar passiv Økonotiii,
det oil segja, aa faa Budgettet til aa gjeva Yder-
skot paa deri Maaten, at eitI kniper pact Skillingcn,
naar ein kan sleppa til. Men dette er deri reine
Fatigmanns-Økonomi og duger intje fhr Forret-
ning«3-Folk, sosramt det inkje kjem nokot annat til
den aktive Øsonomi, som gjeng ut paa aa faa
Vort-stor ved aa tena meir. Denne legg llmtanke
i Arbeidet, insorer betre Maskinnr og brukar klo-
kare og betre lærde Arbeidsfolk og vil reikna ut
korleids han skal faa selt Varnrne sine til rette
Tid og paa rette Staden. Slik eitt Forretniiigs-
mann vil seint elder tidleg vinmt paa den, som
inkje kan annat enn spara og knipa og fila pint
Skilliiigeii, og me tek alt til aa merka det og.
Det er inkje lenger so let aa faa sett Klippfisken
og anrfiskem som me lagar til, kann eg tenkja,
paa same Visi som paa Harald Haarfagers Tid,
og snart kjeiri vel den Tid, daci andre Folk kan-
per npp vaar Fisk og lagar til slik Mat, som dei
vil eta i 11tlandet, og daa kjem me kan henda til
aa kaupa vaar eigen Fisk att. Sameleids er det
Faare fy1« det kjetii til aa ganga med Sildi vaar
og ;’) andre Folk bhggjer no store Eim-Skip ( og Segl-
skip) av Jarn, og me held endaa paa med dei
gamle Segl-Skipi av Tre, allvisst paa Anstlandet.
Men pcili denne Maaten kjem det inkje til aa drhgjci
lenge, fyrr me. som fhr nokre Alir sidan hadde so
stor Handelsflaate, at me var Nommer tri, kjem
langt ned. (So heri det alt ajenget med den ita-
lienske Hattdelsfllmtens Det vil hjelper litet daa,
at me kniper paa Arbeidsloni fvr dei, som hyggjer
Sknturne, og set ned .Ht)r(i shr Matrosarne, so
me kann sigla billegt; det vert berre større og større
Armodsdomen paa den Maatem og vaare 8000
Flkig og dei «50,l)00 Mand om Bord, som litet
Norge i siir Bøn rnndt Jorr", vert daa berre ei
gamal Segjande-Segn. Alt no tet engelske og
jamrcel danske og svenske Eitti-Skip§)iotttlirlie fraa
os, og me kann inkje fragtavaare eignelltoandra-
rar til Lilmerika dessmeir«
So gjeng det, naar passiv Okonomi og litet
Upplvsning og Trongsyn og gamal Vane skal oera
dei Magter, som raader shr Framstiget
(Meir.)
sp) Paa Vestlandet hev dei no fenget npp Angnrne fhr
detta.
Fraa Kristiania.
(Brev til »Fedrah".)
Kristiania 29de Sept-
Fot« tvo Dachr sidan vart det meldt for vist «-
at Statsminister Stang hadde sokt nm Adskil.
Det var knapt mange, som kjende Sorxj hver det.
Daa Kongen strakst etter kom til Byen — deri
27de, Kl. lllx2 —, vart han helsad med Hnrrarop,
ein Ti11g, som no sjeldan hender; og kven veit,
um ikkje snme av dei, som skreik, gjorde dette av
Gleda hver Ministerskiftetti
Dei trur, at Kongen ikkje vil negta den gamle
Mannen Avskil no. Stang hev koyrt baade seg
sj0111 og Kongemagti so ifast, at lKongen vist vil
finna det gagnlegt aa «skifta Hestar". Soiir
Stangs Ettermann nentner dei fyrst og fremst
Professor Aschehaug Det er greidt, at det vert
ikkje nokot Sthtemskiftes det kjem til aa gaa no-
kotsoncer i same Duren som fhrr, so me kjem berre
«sraa Eldeti og i Oska." Det hev desntan i sei-
nare Tid voret Asehehaug, som i Grnnnen hev
voret Statsminister« Det, som Aschehang hev
lært, paa Universitetet og i Thingsalen» det hev
Regjeringi etter sit beste Vit protit aa liva etter·
Aschehang hev voret Moses, Stcitikj hev berre voret
Aron Det er naturlegt, at den Mannen, som
hev ««JJiagti,« seer Ansvaret og. Statin hadde vist
aldri vortet saa galen som han hev voret, dersom
han ikkje hadde havt Aschehang til aa setja segupp.
Uniframt Aschehaug veit «9Jigle«« aa nennm
Statsraadarne Helliesett og Sel mer som ":)lspi-
rantar» elder Sokjarar til Statsministerposten.
Helliesen, sordi han eri den »eldste« av Statsraa-
darne, Selmer, fordi han vil vera godsleg nok til
aa taka deri l-lriasposten, dersom ingen annan vil.
Det kunde vera Moro, um nokonao desse Herrarne
skulde naa npp til Riksens hogste politifke Post.
Det vilde daa visa seg endaa sterkare enn fyrr, at
etter det Svstemet, som no herskar» skal Norich
Regjering ikkje verii Regjeritlg, men berre Toppeii .
av Emblettksstigen Eiti norsk Minister skal ikkje
vera Statsmann· Hati skal berre veraein lhdig
Denne Og lhdige Tenarar finn Eiit nok av no
millom Embeetksmennerne« Aschehartxs og Stang hev
leert dei upp. Aa verta Statsraad vertaltso berre
eit vanlegt Embeettsavansement· Eiii Mann, som
hev voret Skriviir i so og so mange Aar, vert
Frit; ein Mann, soiti hev voret Fut i so oks so
mange Aar, vert Amtmann; hev han voret Ami-
mann i nokre Aar og vist seg som einlvdig Tenar
so vert han Etatsraad; hev han voret Statsraad
eit Bil, so vert han Statsininisten Det gjeitg
som Hle i ei Kloka Det er det same, um
iannen hev Vit paa Politikk elder ikkje; er han
berre ei11 «veltent Emlnrttsmann« og gamall nok,
so kan han oerta Statsntinister, so snart sont den
Posteti vert ledig. Ozj i den Posteii sit han daa,
til han vert so gamall, at han ikkje kann meir; for
Statsininisterposten er det seitaste Embaette i Lan-
det. Det er «Ancienneteten«, som raar.
Politiskt vert det slik Stats. kkertikkje Asche-
hang Statsminifter i Namnet, so vert det likevcel
han, som stend attum. Oxs so seer me deri same
shrgjelige Stride11, som me hev havt. Hogrebladi
fortel oss det Gong paa Gong »Kongen kan n ikkje
gjeva etter." Leg Mertje til det; »Kongcn«
»Morgenbladet« segjer med reine Ord, at det
ikkje kann vera Tante nm nokot ".i?ompromiss"-
elder Forsoningsministerium. Den, som skal verta
Statsminister no, maa heilt nt gjera seg til eit
med deri Politikken, som Stang hev fort. thje
nokot Vak- nm Forsonmg elder Samarheichl Krig,
Krizz palt Kniven.
Stortinget vert altso sranileides nohd til
aa halda fram med sin Politikk, utan Stans og
utan Anslag J- denne Strideti maa det koma
til ei Greida um, kven det er, som i dette Landet
hev det siste Ordet. Vilikkje?)iegjeringsnmgti vita
av Forsoning, so seer ho sjolii taka Ansvar-et og
Fhlgderne Landet ventar, at Thinget gjer si
Plikt.
Strng Regjering heri i den seinste Tidi gjort
tvo gode Si·l)kkje, som vil oera ei «vcerdigAvslnt-
ning« av Sogli hennar.
For det syrste det, at ho gjett til Universite-
tet for aa sphrja etter, um ho hadde det ahsolute
Beto. Folk hev no tetet til aa faa eiNjosn nm,
kor dette hev seg, og naar dn henter det, vil dn
vakl knapt vita, anten dn skalgraata elder la-.
Det hev syr voret ein Professor, som iktje
hev trntt paa det absolnte Beto; Mannen heiter
Fr. Brandt. Men no skal denne Mannen ha skift
Meining Kor sliktgjengtil, kannJUgen forstaa;
men sannt skal det vera. M. Brandt skal no
trn paa det absolnte Veto likso vael som Aschehaug
og Anliert
No veit liltsosliegjeringn at hokann faa alle
Colnmba.
Korsikaiisk Forteljilixs eiter Prosper Merimee.
Vlll.
Der er altid noko hogtidelegt ved aa skiljast,
etidmt um det berre er for ei stutt Tid. Orso og
Shster hans skulde fara tidleg nm Morgonen, og
Ot«so hadde alt tekje Farver-l med Miss Lt)dia;
for han hadde ikkje Von nm, at ho for han-3
Skuld vilde gjera noko Undantak iLatmanns-
vananne sine. Dei hadde sagt kvarandre Farvasl
kaldt og aalvorlegt. Etter den Samtala, dei hadde
havt ved Havstrondi, hadde Miss Lydia vore rædd,
at ho hadde synt ein altfor varm Samhug
med Orso, og Orso paa si Sider minntest altfor
vcel dei spottande Ordi og — meir enn alt —
den lette Toticii, ho hadde brnkt. Eitt Gong hadde
han trutt, han saag Merke til ei spirandeKjensla
av Kjærleik hjem den unge Englenderinna; no var
hiin modlans etter all Skjemten hennar, og sae til
seg sjolv, at for henne var han nok berre ein
vanleg Kjenning, som snart vilde vera glohmd
Storleg fornndra vart han difor um Morgonen,
daa han sat og drakk Kasse med Obersteti« og saag
Miss Lydia stige imi, i Fylgje med Colnmlsa
Ho hadde stae npp Klokka 5, og for ei Englender-
inne, for Miss Nevil meir enn alle, var dette eit
so stort Tiltak, at han nok kunde verct litt kaut
ved det.
»Det var leidt, De skulde nroast so tidleg»
sagde Orso. »Det er oael Shster mi, som hev
vekkt Dt)kk, tvertimot mitt Ord og Paalegg, og
De vil vasl snart hnskje oss dit der Peparengror·
Kann hende ynskjer De alt, at eg var hengd?«
«Nei«, sa Miss Lttdilt laagt og paa italienskt,
tydeleg for at ikkje Lliersteti skulde skmm det.
»Men igaar var De tykkjen, fordi eg dreiv litt
Skjemt, og eg vilde ikkje-, De skulde fara avstad
med eit leidt Minne nm eiti Ferdakammerat
For frele Folk de er, Korsikanarari Farver daa-
pcm snarleg Attersyn, vosnar eg". Ho gav han
Haandi.
Orso kunde herre svara med ein Stikk. Co-
lnmba kom lmrttil hansog drog han med seg
burtaat eit Vindanga, synte han noko, ho heldt
under Mezzaroen og snakka ei Stund laagt
med han.
»Syster mi«, sae Lrso til Miss Nevil, »vil
gjeva Dykk ei underleg Gaade, Frøken; men me
Korsikatmrar hei) ikkje stort aa ajeva utan
Venskapen vaar . .. som aldrisloknar« Columha
segjer,at De hev set paa denne Dolketi. Det er eit
Ervesthkkje i Ætti. Kann hende hev det eingong
hengje iBelte aat ein av desse Korporalanne,
sont eg hets aa takke for Kjenskape med Dt)kk.
Colnmba held Dolkeit so gjeev, at ho hev spnrt
meg um Lov til aa gjeva Dt)kk han, og ig — eg
veit ikkje um eg skal svara ja; for eg er rwdd
De derre vilde gjerci Narr av oss«.
Dolkeii er framifraa", sae Miss- Ltsdia,"1itetr
det er eit LEttevaapem eg tann ikkje taka imot han»·
«Det er ikkje Dolketi hans Far", sae Co-
lnmba livlegt. »Ein av.(§)"odfedrannehennar Mor
fekk hitti av Kong DheodoreM Vilde Frokni taka
imot han, gjorde ho oss ei stor Gleda»«
»Dolken aat ein Konge vil Dl« ikkje vanvl»)rde,
Miss Lydia", sa Lrso.
For ein Samlar er Leivingar etter Kong
Theodor uendeleg mhkje meir verde enn nm det
var etter den megtigaste Herskareir Fristingi var
sterk, og Miss .»t)dia tenkte seg alt, torgjild denne
Dolkeit vilde vera aa hava liggjande paa eit Bord
i Stova hennar paa St. Jmnes-plassen. «Men«,
sae ho og·tok Dolkeii, tovrande, liksom Ei11, som
nok gjerne vil taka incot ein Ting, men ikkje r«ett
veit nm det gjeng an, « "men, kjære Frøken Co-
lumba» — ho vende seg til Colnmba med fin fa-
graste Smil — »eg kann ikkje .. . eg vaagar ikkje
aa lata ank fara avstad vaapenlan·5«.
«Bror min er med meg", sae Columba l)1)rgt,
«og me her) den gode Byrsa, som Flir Dykkar gav
oss-. Dit heri veel ladt med Kale, Bror12«
Miss Nevil gjdvmde Tolken, og Colnmba
kravde ein Sou lSkillings i Betaling, daa det var
faarlegt aa gjevci lmrt Stikke- elder Siden-vaa-
pen til Venenne
«) Baroti Theodor von Nenhof (fraa Westfale11), Koiige
paa Korsika fraa 173l3—38.
<< prev. page << föreg. sida << >> nästa sida >> next page >>
