Full resolution (JPEG) - On this page / på denna sida - Sidor ...
<< prev. page << föreg. sida << >> nästa sida >> next page >>
Below is the raw OCR text
from the above scanned image.
Do you see an error? Proofread the page now!
Här nedan syns maskintolkade texten från faksimilbilden ovan.
Ser du något fel? Korrekturläs sidan nu!
This page has never been proofread. / Denna sida har aldrig korrekturlästs.
Maa-»- M·AOWF- -
Love Lsiooemlscxk 1d80.
Jedraheiutem
187
hardt Hogg ri—d alt Mit-; for det hev semlat seg
mykje Uvilje mot dei ved det. Og det var iktje
det, eg vilde. Ezi tentte helder ozs skulde hjelpa
til aa sona det, som var siiiidbrotet, eg, og hjelpa
fraiii eir lietre Forhold.
Men Mistaket mitr var, at eg ikkjeagtad rett
paa, korleids Osfisemrne og det heile Militceret i
Grnnnen var lagad. Eg tok det for «uorskt,« for
endesram For seint fett eg sjaa, at ein »uorsk«
Meiate og ein «militeor» Maate hvver ikkje plent
ihop. Den »militiere Aanden,« so som den hev
utvitlad sng her, og so vidt eg forstend den, er
nokot reiiit serstilt og formerkjelegt, som eg vist
aldri kjem heilt inni. Men eg vil freistaaastella
meg tlokare ein annan Gong. —
Eg tann itkje hava nokot aa segja paa Domen
min ——-— det er gteidt, at eg kunde ikkje oenta aa
verta dvmd etter mine eigne Meiningar; eg maatte
sinua meg i aa domast etter deirii Krav. Og etter
all det oonde, som eg nnm hava gjort, kunde eg
veel ikkje venta mindre. Eitt annan Titixs er det,
at eg gjerna kunde tniskje aa fmi meir Grunn i
heile dette militcere Stellet enneg hev; for Strtifsi
trur eg ikkje hev gjort meg stort klokare. Eiti
annau Ting er det au, at eg kunde hnsij aa
sorstaa dette, at det, eg gjorde der paa Mer i
Sumar, skulde oera so stor ei Synd! ——
Eg hoo ierlegt prvvt aa setja meg inn i det;
mett «— Shnsmaatarne er so ulike.
»Tiderne er vonde.«
Grundtvig sortel um Mester Ole Vind, som
pkkilitd
"om de vinde Skind,
hvori sig Daarer soooe ind,
om Mænd i Kongers Gaarde.
»Jo der’s’ — saa faldt hans hvasse Ord —
’«Der skal man Christne finde-;
ja, christen Folk om Drikkebord
med Kunde-, Krtis og Kvinde,
og saa Gtids Ord i Hvldekrog
hvor bundet hardt i Svendebog,
det ligger som en Fange.
For Felix vel Saiikt Vovel kom
at stande mange Gange;
men hed det: Khdskhed, Lov og Doiii,
saa blev vor Felix bange,
laa hed det: gaa du kun dit Skud!
Jeg har saa travlt, du skal faa Bud,
naar jeg faar bedre Standen
Ja vist, Guds Ord skal nok faa Bud,
naar hofligt det vil virke, ·
og skrege ind det sjette Bud-« viv.
Denne Preika kom attsor Kristian den fjorde;
han leet itkje Mester Ole Viitd tiltala for Maje-
stretsbrot, men han gjorde han til Hofpt«est!
Holberg let Llrlequiii i «De Ushnlige« tridje
Akt sette Seeiiik segja: «Din indtil Dødeit sor-
bundne ringe Madik, Kaalorm og Ol denborger.«
Holberg vart ikkjek tiltalt shr Majestietsbrot han
helder.
J 1840 stod det i Korsaren, som Goldschmidt
gav ut tvar Laurdag, so nær som naar Reierseii
var i lllag (for Reierseti var ,.imp1·imatur«,
maatas eiii Katekisation, som var paa Lag slik
teg minnest det ikkje ordgrauts:
»Læreren: Hvad vil det sige, at Gud er al-
mægtig?
En Gut: Hiiti tan gjotse alt hvad han vil.
Ett anden Gut: Men da er jo Kongen ogsaa
almægtig
Lakrerem
ringen.
Eti Gut: Gud er almægtig det vil sige,
han kan alt hvad han vil,men han vil ikkun, hvad
der er ret og godt.
Læreren: Ja, der ser du, det er Forskjelleri."
Dette Stykke greidde seg fraii Censuren, og
Goldschmidt vart ikkje tiltalt for Majesteetshrot,
endaa han segjer, nm just iktje endefram, at Kort-
gen ikkje vil det, som er rett og godt.
Wilheliii. oon Braun hev skrivet eit stogt
Dikt, som aldri skulde voret prentat, nm slebn-
kadnesar, og han segjer der, at «reda»n folkets
ktirlek var blefveu hans belgnnjng." Dette er
beintsram aa gjem Nar av det svenske . Konge-
Snak, hvad staar der i Forkla-
huset, men so vidt eg veit, tiart han ikkje tiltalt. ·
Kvat hev Lolierg sagt, som var so faarlegt?
»E—n vis Mand frir nok sine.»
Haegstad hev i eit privat Lag sagt, l) at
med Ervefylgse kann ein saa ein Jdiot til Konge.
tDet er daa visst og sant. J- Slutten av fyrre
Aarhundrad hadde halve Verdi galne Kongc1r,
Rusliitid Keiser Paul, England Georg den tridje,
Norig og Danmark Krisstian den 7dik og Sverik
Gustao den fjorde!); 2) at Kongen skulde halda
seg fraa Politik og berre jaga, opiia Jarnveger
og slikt (liksomiEngland, og som Grunnlogi vaar
vil og); 3) at det meste av Kongens Lvit gjeng
ut or Landet. iDetta er og sant, og er ikkje no-
kot Klageinaal mot Koligett.)
Svretisen hev skriver nm det einoeldige Kon-
gedome, um alt det Blod og meir slikt, som det
hev paa sit Samvit. Haii er no sett under Til-
tale. Tek daa vaar Kottge detta til s eg? Osktir
den andre likar ikkje Blod og vil ikkje haoa Livs-
straff dessmeir, so det Sorenseit segjer kanu slett
itkje hovii paa honom.
»Frit tor hati tænke og frit tør han tale,
frit tør han virke til Norikses Held««»
steud det um Nordmannen i Eliationalsvngen vaar.
Det er vakte Ord,’ men det ser smaatt ut med
Fridomen no, naar ein ikkje tamt vera trhgg ieit
Venelag desstneir« Det vert Tider som under
Keiser Tider. «Bergens Tidende» hev Rett, naar
ho segjer, at korir lht no agta seg, endaci i prioat
Lag, for paa denne Magten kann ein aldri vera
trygg, korkje i Rusland elder paa Ram-Hos Der -
er no ikkje eit enropæisk Land so ncer som Rus-
land, der den personlege Fridonceii er so liteit
som her. Metc personleg Fridom er nokot, som
Sliordmennerne altid hev havt, endaa um dei hev
misst Æm og Namn og Sjvlostende, og detta er
det einaste som alle Nordmennerne sorstend.
Det politiske Barometret stend laakt no; det
stod paa Storiii, daa Statsraadsaki vart uegtad
Sanktiou. Det stod paa Jordskjelv, daa Selmer
oart utnemnd til Statsministev Men no stend
det endaa laagare. Det stend paa Fabrikmerket
»Barometret stend paa Petersen."
Verst vert det,umden snilde, retttenkte Idea-
listeu Hcegstad skulde koma under Tiltale. Hcin
hev vist aldri snakkat vvndt um nokon Mana,
korkje nm Kotikseti elder um andre. Me. vonar,
at Styr-lagt vil gjeoa Amtmanneu og Skrivaren
ei dugeleki Skrape for Brmt sitt. Gjer ho ikkje
det, ser det mhrkt ut. Dikii eine vil itkje tru paa
deri andre lenger; ein kjeiii til aa gauga 1unkring,
ljksom med Mulebaud og tore ikkje snakka, men
tentja vil ein so mhkje meir. Et kjvvande Pest-
lust vil leggja seg ut over-By og Bogo, og Folk
vil spyrja um Grunnen og Svaret ligg feelt so
mor. Og daa vil Folk i tusenvis ganga over-til
kltepublikken
kliepnblikanismen hev havt stor Framgang paci
det sidste. Ingen negtar leuger for det. Hadde
dem fram ei Mengd med oeulege Ord til thk
frcm dei engelske Kjenninganne dvkkar; Miss Nevill
sender tusund Helsningar aat Frøken Colomba
Eg hev eit Vrett sraii henne til thk."
»Eit Brev frcm Miss Nevill?« ropit Orso.
«Eg hev det dessverre ikkje paci meg; men
De stal saa det um sem Minuttar. Fctr hennar
hev vore klen. Me var raedde ei Stund, at det
var dei fcele Febranne oaare. Men som veel er,
er han alt koitt det. De vil kunne dvme sjolv,
sor De vil snart s saa han her tenkjer eg."
«Miss Nein maa hii vore full ao Uro?"
«Som Lukkct var, kjende ho ikkje Faaren fhrr
han varhoee Hr. della Rebbii1, Miss Nevill hev
tala mvkje um thk og Svster Dykkar» Orso
bnkta·se.g. »Ho hev mhkje Venskap for Dykk baae.
Yndetull som ho er og lettlioa som ho ser ut, eig
ho eit sramifaa Vit og klaar Domekraft»
«Det er ei vmkelans Kvinne,« sa Orso.
» «De·t er mest paa hennar Bort at eg tjent her.
Yngen tseuner dette enn ig ei oiss leidvoriGreide,
som eg itkje gjerne vilde vera not)dd til aa minna
Dtskk um. Daii Hr. Barrieini endaa er Maire i
Ptetranera, ogeg Prafekt i dette Departemente,
ta1«veg ikkje segja, tva eg meiner um ein viss
Mistanke, sont nokre ukloke Folk —· um eg er rett
tilsagd —— hev lagt i Dolk; eg veitlikeveel, at ein
sltk Tanke hev De vist sraa thk med all den
Hamm-, som Ein kan vente av ein Mann i den
Stilling og med det Huglynde som De hev-«
»Columba,» sa Orso og rvrde seg nroleg paa
Stolerr, «du er soeert troyttt· Du skulde gaa
og leggje deg.« ·
Columba riste paa Hooilde. Ho leetst vera
roleg som oanleg og feste dei breimandeAugo sine
paa Præfekteit.
«Hr. Varrieini«, heldt Priesekteti fram, «skulde
gjerne miskje, at dette Slags Fiendskap sluttit . . . .
det vil segjii dette uviksse Tilstand ,som er imillom
Dolk . . . Eg sor min Part skulde og vera segjen
med aa sjaa, at De- kom til aa forstaa kvaran-
dre . . .’ ·
«Min Herre,» fall Orso tun, noko ustvdi
Maalet, «eg hev aldri skulda Saksorar Barricini
for Morde. paii Far min; men han hev gjort ei
Gjerd, som alltid vil hindre meg fraa aa haoa
noko Samband med han. Han hev skrive eit
Trngsticctals-Breti iNamne aat ein viss Rovar. . . .
imiusto hev hatt lovnleth lagt dette over paa Far.
Endeleg hev dette Brette rimelegvis umveges oorte
Orsitki til Morde«
Prefektett tenkte ettei· litegrand «At Fiir
Drikkar med sitt livlege Huglvnde kunde lm trutt,
at det, han sae, var sanut, naar han giw Parti-
cini Skuldi, — det kann orsakast: men De hev
ikkje lenger Lov til aa vera so blind. Tenk daa
paii, at Barrieini ikkje hadde det Grand Nytte av
aa sorsalska dette Breve . . . Eg vil ikkje tala til
thk um Huglhnde hans . . .- De kjenner han
ifkje . . . De hev Fordomar mot han . . . . men
De gjeng daa ittjtk nt israa, at ein Mann som
kjenner Logenue . . .«
«Men» min Herre,» sa Orso og rette seg upp,
«gl,ohm ikkje, at naar de segjer meg, at dette Breve
ikkjis er eitVet·k av Varricini, so segjer De, at det
er For 1nins. Hans Ætee, min Her«re er mi."
«Jngen er meire fulloiss enn eg um Oberst
dellaRebbias Ære . . .me.n . . .llpphavsmannen
aat dette Btseve er no sunnen.«
«Kven er det?» ropii Colomba og steig fram
mot Prefekteti.
»Eiu Usling, styldig i fleire Brotx . ..
Vrot som De Korsikanarar aldri tilgsev; ein Tjuv
ein viss Tomaso Bianchi, som no sit i Fengsle i
Bastici; han hev gjenge ved, at han er Skriviiren
ao dette useele Breve."
«Eg kjenner ikkje denne SJJianneiUl sa Orso.
".tiva kunde han vilja med slikt eit Brev ?’,
«Det er ein Mann her fraa Grendi.» saCo-
luml)a, «Bror aat ei11 gamal Myllar hjaci oss-
Det er ein Fart og ein Ljugar, som ikkje er
truande."
«De skal l)vore," heldt Presekten fram» »kva
Bate han hadde av det. Mollaren, som Syster
kakar talar nm — han heitte Theodore, trur eg
— hadde leigt ei Mylle av Fcir Dykkar iden
Bekken, som Hr. Varriciui treetta med Obersten
um. Pait sin oanlege hvgtenkte Maate tok Far
Dytkar mest ingen Vinst ao Mvlla. No; Tomaso·
heo tenkt, at nm H1«. Barrieini setk Bekkesn, vilde
<< prev. page << föreg. sida << >> nästa sida >> next page >>
