Full resolution (JPEG) - On this page / på denna sida - Sidor ...
<< prev. page << föreg. sida << >> nästa sida >> next page >>
Below is the raw OCR text
from the above scanned image.
Do you see an error? Proofread the page now!
Här nedan syns maskintolkade texten från faksimilbilden ovan.
Ser du något fel? Korrekturläs sidan nu!
This page has never been proofread. / Denna sida har aldrig korrekturlästs.
186
3edta·heimen.
20de November 1880.
De skal hava Takk, Gutarz eg heri væl ikkje voret
i alle Maatar som eg skulde, eg held; men me
skal hjelpast ant, so skal me sjaa, utn detikkje skal
gaa betre! -—
So hvhrde eg, det kom til Forhoyr. Stakkars
Lohtnanten no, teukte eg; skulde det bem den Ve-
geti lell! Meti so vart eg so forundra: det var
ikkje han, det var eg, som skulde vera Syndaren,
og eg kunde ikkje skhna, kvci galet eg hadde gjort.
Og di meir eg hoyrde og saag. di meir sorbinad
vart eg. Eg var ein Uppviglar, ein Anstaltmakar
ei vond Aand, ein falsk Proset, og hadde fyrst
forsokt meg i mitt eiget Kompani, men daa det
ikkje gjekk der, so hadde eg provt megi eitannat;
syrr hadde det voret Fred og Ro og alt godt paa
Moeii« men no, daa eg vat« koinen, so hadde den
gode Aand kvorvet burt. Eg var eit syrgjelegt
»Tidens Tegn."’ Eg fekk strenge Formaningarum
aa lata av fraa den Vegen eg var konten innpaa.
Eg forstod ikkje det Slag av alt dette. Men paa
eikor Vis laut eg væl hava sorbrotet meg,
teukte eg.
Med Loytnanten var det ein annan Ting,
ettersom eg fekk hayta Eiii av Skulelaerararne
- meinte paa det under Forhpyret, at det var raad-
laust annat emi aa mislika ein Loytnlitit, som
tallad og bannadso «Skulde dit ikke euLeit-
nant ha Lov til aa banne sine Soldater?»
vart det svarat.·— Og eg, sont trudde, at det
var stor Synd sliktl Synd baade mot Soldateu
og Heren og Embtettsautoriteten, som vert under-
graven ved slikt, —— Synd mot baade Guds og
Laudsens Log og mot sjvltie den aalmeuue Folke-
skikken! —
Nei, eg hadde nok reint misteket meg i
alt dette.
Det spurde meg under Forhoyret ved Krigs-
retten, um eg ikkje sann Framferdi mi «respekt-
stridig." »Nei, eg kaun ikkje plent skhmt det,"
sagde eg, og spurde, korleids daa det kunde so vera.
Men daa var det berre som dei vartvoude, flaug
upp og sagde, at eg hadde fortent ein »lØre-
fik;» slikt burde eg daa ha lært pact Skuleu,
sagde dei. Og dei raadde meg til aa sansa meg
betre etter.
Ja ja; so fekk eg til aa tenkja etter daa.
Er du so reint forherda, at du ikkje skynar det no
helder daa? teukte eg. Eg gjekk igjenom alt det,
eg hadde hvyrt sagt um meg. Og di meir eg
teukte paa dette, di meir gjekk det upp for meg,
at me gjetk nok ikkje ut sraa dei same Grunnset-
ningarne, eg og dei. Meii eit maa det vera,auten
maa eg vera forunderleg laga, hell so maa dei
vera kallege Folk, teukte eg. Eg totte det var voudt
unt eg skulde fraadoma meg sjalv Vitet, men likso
galet totte eg det var aa aoheidra dei. Eg visste
plent ikkje kva eg skulde tru. So kom eg paa
nokot: Du skal freista aa tenkja deg inn i deirii
Tankegang og so skildra deg fjvlv deretter, og so
sidan skal du framfera ditt eiget St)11, so seer dei
sjolve dømal ——
Ja, so maatte eg daa fyrst hyrja med meg
sjelv og provli aa sjaa meg med deiraAugo Her
visste eg tvo Ting: at eg ette1« deira Meining var
ein Brotsmaun og ein Urostiftar, og at eg —-
etter deit«a Folkeskikk — maatte vera ein Raring,
naar eg hadde voret so leugje Soldat og solikevcel
forbraut meg so sviert mot den milittere Aand
ntan aa vita av det. Dette hadde eg aa ganga
ut ifraa; og so skuldeeg daa prpva etter det og
etter deira Maate aa greida Saki slik ut ·for dei,
at dei kunde forstaa, at «L·ogbrotet« mitt iallfall
ikkje var gjort paa nokot voudt. Men no aasitja
slik aa sjaa seg-Held med andre Folks Augo og skildra
seg sjolii som ein faarleg Vrotsmann — der kom
nokot lvglegt inn i dette; eg koni halvt um halvt
til aa sjaa paa denne »Vrotsmaunen« likesom det
var ein annau, og aa skildre honom paa Lag
som naar ein prøver aa «analysere psychologisk» i
ein Novelle; — nokot slikt hlandad sekj iuu, ogso
vart det derettel·. Men Gru nnen i det eg skreiti
skulde vera denne: Ekj hev stodt havt min eigen
Skikk og voret van til aa gjem slik som eg sjelti
fann det best. Men er eg her komeu uppi eit
Liv, der det gjeld andre Rezjlar emi dei, eg fyrr
kjeuner, so er det greidt, at eg maa finua meg i
aa domast etter dei. Og eg lhtvedkjemiast, at det
er »omtankelost» av meg, at eg ikkje fhrr hev ansat
meir paa, kva« det er for ?)teglar, som gjeld ber.
Men dette kjem av, at eg ets fo og so lagad —
«og so skulde daa denne Skildriiizji av meg sjolv
koma so, som eg daa og etter den Maaten kunde
faa henne til. Men det er greidt — vilde eg
daa segja ——, at no, daa eit hev fengjet meir
Greida paa desse Reglarne vil eg fvlgja den van-
lege Stikken, sid eg ikkje skal koma i Ugreida med
Log og Rett berre for Ingenting og for ei Foriii
Skuld; for det kann daa ikkje nt)tta. Til Slutt
vilde eg leggja fram mitt eiget Standpunkt og
prova aa faa dei til aa forstaa det; — fekk eg
det til, meinte eg, so vilde eg vist an faa dei til
aa skhna, at eg ingen »Vrotsmann» var; men kom
eg med det fyrst, fo vilde dei berre finna det
«respettstridigt." Eg visste i det heile ikkje rett,
kor mhkje eg torde segja. Exj havde voret nte for
det fhrr, at naar eg sagde det eg meinte, so svakad
dei, at det var mot «f)tespekten." Det gjetk rundt
for meg; eg forstod meg itkje paa, kva dei meinte
med deti Respekteti, meir eun ezj skulde vera eit
Barn.
Men eg fekk ikkje Stunder til aa gjera «For-
klaringi» mi ferdig. Eg hadde berke ein Formid-
dag aa gjem paa, og den shrste Parteitiiv St1)kket
mitt gav meg so mykje Hovubrot, at eg ratk ikkje
meir enn det. Og det vart helder ikkje stik, at eg
kunde leggja det fram· Eg hadde ikkje fengjet det
til som eg vilde; sumt av det, eg hadde skriver,
var der Meining i, og sumt ikkje. Nei, teukte eg
daa, eg faw lierre segja det, som eg hev tentt aa
skriva; dette her- seer eg herre brnta til Hjelp for
meg sjolv for Retten, so eg ikkje glohmer ut for
uihkje. Men so daa eg tom for Retten, og dei
saag, at eg hadde Papir, so vilde dei hava det.
Jci ja, teukte eg, dei fa-r vakt faa det daa; —
uokot voudt kan det væl ikkje gjern! ij aa faa
heilt fram det som eg meinte, det gav eg upp.
Ek; forstod meg ikkje paa heile Stellet deira; eg
var rikdd det kunde lite nytta· Dei fetk gjera som
dei vilde sjvltie.
— Men du kanu tru, eg vart fornudra, uo
daa eg fekk sjaa uokot av dette Nablet mitt att i
«:i)iorgeubladet.» For der saag det rart ut. Eg
visste ikkje auteu eg skulde lee hell graata· Hadde
eg endaa fengjet det fullskrivet ——! Men eit
halvgjort Arbeid, eit halvgjort Forsok paa eit
Arbeid, og so dertil lange Utthduingar, — nei,
so rart hev eg aldri set som aa sjaa sovoret paa
Preiit· Jkkje hadde eg tenkt held, at Folk kunde
trn slikt som at eg deri eine Dagen skulde tru aa
hti gjort ei god Gjerning og den andre Dagen
«angre» det «vonde« eg hadde gjort!
No tregar eg- mhkje paa, at eg deii (L83ongen
gjorde som eg gjorde. Det er iktjik so mhkje for meg
sjolvz for eg er ung og sterk og heri eit godt Mod,
so det var ikkje verre enn eg altid kunde standa
ut dei 25 Dagarne. Men eg thkkjer mest Syiid
i Ltnjtnant Aas; han hev daa fengjet deii verste
Straffi ved all deti Skrivittgi, som hev voret um
honom, og so Generaleu an. Og so Respekten
for Offiseraritis, den fasler eg for hev fengjet eit
C o l n m b a .
Korsikansk Forteljing etter Prosper Merimein
(Fra1nhald).
Det at han var her i Lag med Priefekteii
gjorde at Orso kjende han att. Det var Sakforar
Barricini, som kom med dei tvo Sonnerne sine
for aa skaffci Prefekteti Hotie til aa hoyra ein
Ballata. Det vilde ikkje vem lett aa greide ut
det, som leika i Hiigeti aat Orso idenue Stundi,
men aa sjaa Farsfiendetn det sette som eit
Slags Fæle i han, og meir enn nokongong kjende
han Tilhukj for Mistanken, han lenge hadde
stridt imot.
Diia Columba saag den Manuen ho hadde
svore Hat til Dauden, vart ho straksmyrk i Upp-
syni. Ho bleikua, Roysti vart han-I og Versi tvk
til aa liksom dat) burt. . . Men snart tok ho
Ballataen upp att og heldt fram med ny Eldt
»Naar deii sterke Hanken klagar —- sramfor tomme, ande
Reidre,
Stareflokken kringnm flakfar — Og med Hrediugk Sorgi
au ar.
lHer hoprdest ein kvævd Laatt; det var dei
tvo unge, nykotnne Folki, som vcel fann Bilckte
altfor djervt.)
Men snart vaknar banken atter —- ut han sleer dei sterke
Vengjer.
Haii i Blod vil skylja Nebbeul — No aat deg, Carlo Baptista,
Veiret- siste Va-lsar farer; — Nok ao Taarnr hev dei graate.
Eitte ho, den faderlause — greet ’kje hver deg, du sæle.—
Kvifor skulde ho ocel graate«l —- Dii hev sonina mett av
Dagar
Millom alle dine kjære, —- ferdng til aa mota Domm.
Men ho grcrt for arme Fa’reit, — stoteii bakfraa av
dei usle,
Nædde Mordarar, som ikkje — torde Maanen ærleg motel
Men ho sanila rande Blodis — Aa! so ædelt» og tiskhldngtz
Ho hev hellt det hver Byen; —— Som ei Gift det der skal
brenne·
Pietranera sjolv skal stande — Merkt, til Flekkeii burt
er teken,
Flekke11, sett ved Blod uskyldugt ——— teketi burt med Mor-
darblode»
Dcia ho var ferdug med desse Ordi, seig ho
ned paa ein Stol, slog Slore ikritikj Andlite og
hoprdest suhkte Kvinnfolke trengde seg graatande
ikriughen1u-,fleire Menn sette ville Augo paa
Mairen og dei tvo Brvre1111e. Nokre Gamlingar
mulla hogt um, at dei likso godt kunde haldet seg
heime som aa koma her og gjera Skipl. Sonen
aat den daane trengde seg gjenent Hopikn for aa
bedci Mairen koma seg av so snart han kunde:
men denne hadde ikkje venta paa denne Boui.
Hait gjekk aat Di)ri, og Souenue var alt paa
Gata Prefekteu sae nokre Medkjennsleord aat
den unge Piet1«i og fylgde dei mest med same. . .
Orso gjekk burt til Systeri, tok Armen henuar og
før-de ho ut av Salen. »Fylg med dei«, sae unge
,-
Piettti til uokre av Venenne sine. «Sjaa etter at
ingeutiug l)ender!« Eitt tvo tri unge Karar stakk
straks Dolkett i venstre Troyecerme og fhlgde Orso
og Shsteri til Husdyri.
Xlll.
Columba var heiltupp andpusti og mod og
var ikkje god for aa segjaeitOrd. Hovnde studde
ho paa Aksla aat Brotseit og heldt Haandi hans
fast ntillom sine. Endaii Orso i sitt Hjarta slett
itkje takka henne for Slntten av chede hennar,
var han altfor klokkt til aa koma med det ntinste
Lastord Hcin tagde og venta paki Endeti av den
Kramper-idi, ho tottest vera teki av. Dciti vart det
banka paa Deri, og Saveria steig iun heiltupp
forfjamfa og meldte: «Hr. Prsefekten." Daa
rette Columba seg upp, liksom skainfull hver Tie-ik-
leikeii sin; ho heldt seg rak, meddi ho studde seg
paa ein Stol", som Eiti kunde sjaa skalii under
Haiitidi hennar. » »
Preefekten byrja med notre Koardagsord sor
aa orsaka, at han kom paa ei so ulagleg Tid:
han tala nm, kor vondt han havde avFroken Co-
luntb(i, um Faaren ved sterke Uppvsingak; lasta
Stikken med Klagesongar hver Lif, som vart dess-
meir pinsame aa høyre paa, di betre det vart songje;
han leet her hendigt uokre milde Lastord glidainn
um Tanken i dei siste Versi. So skiftahan Tone
og vende seg til Orso. «.6r. della Rebbia, eg skal
.- m-
<< prev. page << föreg. sida << >> nästa sida >> next page >>
