Full resolution (JPEG) - On this page / på denna sida - Sidor ...
<< prev. page << föreg. sida << >> nästa sida >> next page >>
Below is the raw OCR text
from the above scanned image.
Do you see an error? Proofread the page now!
Här nedan syns maskintolkade texten från faksimilbilden ovan.
Ser du något fel? Korrekturläs sidan nu!
This page has never been proofread. / Denna sida har aldrig korrekturlästs.
190
Jedraheimeu.
27de November 1880.
lareu, sont «vandrede omkring paa Landet og præ-
kede Radikalisme for Bonderne og paa jakobinsk
Maner holdt Taler- ved Krogssiotten for det
snvetcene Folk;" men gjenom honom skulde det
norske og radikale Herket i det heile pgtgdast og
domast av intelligente Pipeblaasarar og sinsin
kliaa"st·ap.
Det nye «Kristiania Teater« skulde vigjast
med eit nytt norskt·Spelstykkje; Andre-as Mnnch
sende inn »Kong Sverres Ungdom," Wergelcind
sende «Campbellerne» Baiie desse Stykkje var
lite tessz korkje Munch elderWergeland var Dra-
tuatikarar· Men Stykktit hans Munch vart god-
teket. Det vart daa nppsert den 4dik Oktobe1«
1837 til Opning av Tegtret· Men Wergelands
«Campbellerne7 vart og snnnet aa vera fo godt,
at det burde uppforast, nm no just ikkje somsyrste
Stykket, og dett 24de Jamtar 1838 kom det og
upp. Fyrste Gongen vart det nokso godt motteket,
ctter det »Morgenbladet," sont den Gongen var
liberalt og altso kunde segjit Sanningi endaa um
ein Mann som Henri kWergeland, sortalde. Men
»den Constitutionelle« sagde nokot annat. »Den
bedre Del» av Teateraalmugen hadde ikkje likat
seg den Kvelden. Sttykket var altfor jammerleg
laakt; det var ei Landsskani, at det hadde vortet
uppfort· Og det sine Bladet tom endaa med ei
Jnnsmeygjing um, at Mennernei Teatersthret
hadde teket npp Stykket berre av di dei var rasdde
Wergeland og hans »hadske Skribleri.« Oxi daa
so Stykket andre Gougen kom upp, den 28de
Jauuar, hadde lKlilken vaspnat sezj med Piptir og
samlat seg i Teatret for aa gjera Skandale« Fo-
rararne sor denne sine Flokkcti, som no skulde
upp og verja «Smaken," «Daningen« og «Folke-
Æra» (!!) var Lektot« «ju1sis Schweigaard og —
Fredrik Stang·
Til Prolog elder «Fortale» aat Stykket hadde
Wergeland skrivet eit fagert Dikt »Den forste
tijaitg." Jiuzen vitng Mann kunde pipa aat eit
slikt Dsikt; men det var det same; det var iktje
Diktet, men Mannetn dei Fine vilde til Livs,
og disor gav dei seg til aa tnta og blaasa, so
snart Prologen var framsagd. Dcia dei andre
hvyrde dette, tok dei til aa llappa» —— og so gjekk
Stykket heile Tidi under Pipitixz og lKlapping og
eit Lnrve Leven, so det var med harde Naudi dei
kunde spela det til Endes. Etter «Slltorgenbladet»
var det millom 20 og 4() som peip, etter »den
Const.» var det ti(). Dei var altso i alle Tilsksll
Colnmb·a.
Korsitaust Forteljing etter Prosper titter-intets-
(Framhald).
Prefekten hadde reist seg for aa gaa. f
«Var det ikk·je fo se.int,» sae han, «vilde eg
foreslaa at De gjekk med for aa hente Breve sraa
Miss Nevill . . . . Med det same kunde De daa
segja Barricini det som De nyst sa meg — og
dermed skal alt vera endt.«
»Aldri vil Orso della Nebbia stige inn yver
Dorstokken hjaa eitc Barricinil« ropa Colnmba
eldssiillt. -
«Fr·okni er «tintinajo»«’s i Ætti, ser det nt
for,« sa Presekten spottaude.
«Hr. Prefektl" sae Colnmba fast, «Te vert
narra. De kjenner ikkje Sakforaren. Det er den
lnraste, laakaste Mannen i Verdi. Eg naubed
Dykk at De itkje seer Orso til aa gjera ein(sijer-
ning, som vil slaa han med Skam."
«Columbal« sa Orso; »du er for uppost; du
sæt bruke Vite." s
«Orsol Lrsol For den Østia, ezs gav Drikk- !
Eg bed Dytk vent, heyr meg. Det er Blod mil-
lom Dykk og Barrieinianue·; du skal ikkje gaa
til dei!«
«) Bjellesauden, som fører Flokkeii.
i hillindretalet Men dei peip likegodt. Jkkje
eingong daa Stykket var slutt og Dukett fallen
kunde dei halda ypp. J ein heil halv Titiie dreiv
dei paci med Ulevenet sitt. Deri stygggste Raa-
slapen braut upp hjaa dei; ein av dei stod endaa
med ein lang Barnetrompet og tutad· like inn i
Oyrat paa gamle Prestett Wergeland, Fru aat
Diktareu, so han og skulde faa lida sor Sonens
Synder-, og den, som gjorde dette sagte Stykket,
var ——— Fredrik Stang. Tilsltrtt vart Fleirtalet
i Teittr«et so nppargat. at dei ikkje saag seg onnor
Raad enn aa hiva ut desse «sine» Gutarne. No
vart det eit Hundehus. Dei «Fine» satiParkettet
leugst stamme; »Folket" bat i Parter-re; men uo
brant det seg fram hver Bolkcit« og Benker og
dreiv heile Jutelligens-Hertet paa Porteii med
tnrre Nevan So er sagt, at mange av dei fine
Herrarne sekk so mykje Jitliitg deri Kveldeit, som
dei tnnde bera, og andre snnoygde seg linrtgjenom
Bakhol og Avgatur og rymde heim.
Men den, som sidan forsvarad dei «Fine»
sor det dei deri Kvelden hadde gjort, var — Fredrik
Stang. Han skreiv i "den Cons .« og sagde, at
dei Fine var den «bedre Del» av Publikkum, dei
»upplyste", «Knltnrsolket,» og altso hadde dei Rett
til aa fara aat som dei vilde. Dei «sine" hadde
Rett til aci verii raae,«naar det galdt dei Jnnfedde;
for dei Jnnfvdde er Barbarar og rettlause; dei er
liksom iktje Folk. Det er paa Lag som naar
Smaaby-Vorgarar elder Handelsbetjentar kjetit ut
paa Bondebygdiz dei trur dei kann skapaseg pletit
som dei vil. Mot slik «(ö)·arpe«-«Fntelligens3 er det
tidt ikkje onnor Raad enn· aa ——— stengjaHuset·
Naar Eitt les unc Campbellarslaget, so kjettt
Eitt reint av seg sjolv til aa minnast Flagmetet.
Der sekk me og sjaa Kristiania-Jntelligensen i
hans sanne Ham. Naar Eiit saag desse Kararue,
som dei stod der og vaglad seg upp paa Benkjer
og Stolar og skreit, giaamande paa Motstandaren
med olme Augo litsom Stutar elder Hanar,strek-
kjande paa Halsen, raude itkammen som Kalkmmr,
ylande mot kvart eerlegt Ord, — so forstod Eiii,
at dette var den ««I·5·ntelligensen,» som fremad-Hen-
rik Wergeland Den Gongen var Nacehatet stet-
fare enn no. Men enno er det det, som ligg
under som den sterkaste Magti i »Politikken« deira.
Helder enn aa vera norske og blanda seg med den
innfodde Barbarismein vil dei inn under eit
an nat Land og svkja »SJEra« under laante Fargar.
Dei fleste av desse Grosserarar og »Hanseatar»
gjev i Grunuen Politiktketi eiit god Dag; den
einaste Polititken deira er den. at dei vil ikkje
vitii aoBouderue Difor· er dei av all Magt
imot Vinstre som held med Bønderne; disorhatar
dei .Jaabæk, Sverdrnp, Bjø"riisoii; disor battid dei
av all -si Sjæl Henrik Wergelcitid. (Meir.i
Jvar Morteusoin
Eg hev aldri voret so sornndrad som dcii
Gongen daa eg las- Jvctr« Mortensous «Forllaring»
i «2Viorgenbladet» Ekj skulde daa kjenna den Gnten
notot so mer; men dette han der skreiv, var so
reint nliktsalt det, eg hellest visste nm han, at ig
vilde ikkje skritia eit Ord um det, syrr egfekk vita
nm han verkeleg sjolv vedkjende seg det. Alle hans
Venner syntest det same. Dei stod reint som
handsallne og saag paa kvarandre, —— forstod ikkje
det Grand. Hadde Jvar Mortenson fengjet ei ny
Sjæl med det same han fekk ei nhKnsteTZ Hadde
Eksiseit og den militcere Aand skapctt Guten
reint um?
No, etter det han hev skrivet i "Fedrh.» sist, kjen-
nev eg han att. Han er den same som han hev
voret: npraktisk, godtruen, stundom taukelaus,i
praktiske Spnrsmaal likestel og uvvrden, fnll av
underlege og stundom reiut bakvende Paafund.
Dkkt er veel nokot Natur, men det meste er Ung-
dom. Skulde noton hoyra eit slitt Paafund som
aa setja seg til aa skildra seg sjolv etter andre
Folks Synsmaatar, naar det just galdt aa skildra
seg sjolv som Eiii var, elder rettai«e sagt; naar
det berre galdt aa setja fram so greidt og endesram
som mogleg det, Eitc hadde gjort, og Grunnarne
til at Eiti hadde gjort.det? ———» Meri det liknar
Jtiiir Mortenson aa sinna paa slikt.
Det er den unge Studenten, som aldri fyrr
hev voret nte i slikt Aalvo«e, ——— som hev teket all
Ting i Livet mest som Lisik og »som det kntide
bova;" no kjem han nti nokot, som ikkje leet seg
taka paa den Maaten « Han vert reint fortryllt«
·Han hev aldri tenkt seg inn i slike Tilfelle; han
veit itkje det Graad uin, forleidsz han skal greida
seg gjeuom sovoretz det er alt nokot reint nytt,
framandt og nrimelegt· So gjettzz han og grnblar
pcm dette, til han ittjts veit korij nt elder inu,
og so finu han nt eiii Maate aci gjera det paa,
som er —— pletit den batvendaste av alle.
»iaar Jvcir Mortenson tek Pennen og skal
»Systerl«
»Nei, Brorl De skal ikkje; hell og fer eg sraa
dette lHuse, og De ser megaldriatt. . .
Medynk med meg!»
Ozz ho lae sig paii Kne.
«Eg tykkjer St)1td i Frokeic Columba, at tio
tæt seg so lite segja. Eg er viss paa, Di! vil
yvervitne ho." Han opna Dyri og stana, liksom
ventande, at Orso vilde sylgje.
«Cfg kann ikkje gange sraa ho no,» sa Orsol
»i morgo, nm . . .«
«Eg reiser tidleg intorgo."
»Jmindsto. Vror,» ropa Columba med sat-tan-
lagde Hender, «vent til imorgo tidleg. Lat - meg
sjaa igjenom Brevi hans Fiir endaa einGong . ..
Dit kann ikkje negte meg det!«
— »Vasll Du tann sjaa dei igjenom itveld;
men so seer du spara meg for dette stygge Hcite
ditt paa ei Stuitd . . . . Eg bed tusund Gonger
orsaka, Hr. Prefett . . . Eg kjenner meg so lite
i Lcig . . . Det er betre, det drygjer til imorgo."
»Notti kjem med Raad," sa Prefekten og gjekk.
«eg vonar, at imorgo skal all Tvihug vera burte."
«Saveria,« ropa Columba, "tak Ltjgti og fylxs
M. Presetten· Hcm vil sende eit Brev med deg
attende aat Bror 1nin."
Ho lae nokre Ord til, som berre Saoeria
hvyrde
«Columba.« sae Orso, daa Prefetten var gjem-
Orsol hav -
skriva« so vil det altid blanda seg Leik og Dikting
gen, «dn hev gjort meg mykje leidt; vil du daa
aldri taka Vit til deg i denne Sali?"
«Du hev gjeve meg Frist til imorgo,« svara
ho. «Det er lite Tid, men eg hev endaaVon·«
Ho treiv eiit Nytlehonk oxi gjekk upp i eit
Rom ovanpaa·
XlV.
Saverict vart lenge ·burte, og Oi—so var so
utaaleg som hati kunde bli, daa ho endeleg kom
med eit Brei) i Haandi og sylgd av den litle Thi-
lina, som reiv seg i Ango, daa ho hadde vorte
vekkt fraa den fyrste Svevnen.
«No Barn,» sa O1·so, »kva vil du her paa
denne Tid?» » · ·
«Frokni hev spurt etter meg", svara »Chiltna·
«K’va F— vil ho deg?» tenkte Orso; men
sknnda seg so aa rive upo Breve sraa Miss Lydia.
Mea han las det,gjekabilinanpp tilSysterhankT
«Far hev vore litt tlen» min Herre,« skreiv
Miss Nevill, ’·’og han er hellest og so lat til ·aa
skrive. at eg er nvvdd til aa verii Skrcvar for
han. Eiii Dcig veit De, han foor og bleytte seg
ut paa Fotene istadenfor aa beundre Landskape
med oss, og det trengst ikkje meir til fotsa Em
Feberett paa Nakketi her pati denne fagre Øy1Dykkar.
Eg synest at eg ser det Andlit, De sett npp: De
leitar oisst alt etter Dolken; men eg vonar, De
ikkje hev nokon slik no leugerz Altso, Fat· min
Me- –
<< prev. page << föreg. sida << >> nästa sida >> next page >>
