Full resolution (JPEG) - On this page / på denna sida - Sidor ...
<< prev. page << föreg. sida << >> nästa sida >> next page >>
Below is the raw OCR text
from the above scanned image.
Do you see an error? Proofread the page now!
Här nedan syns maskintolkade texten från faksimilbilden ovan.
Ser du något fel? Korrekturläs sidan nu!
This page has never been proofread. / Denna sida har aldrig korrekturlästs.
23de April 1881.
Fedraheimen.
63
med. att tala om senaste ryktet, angå-
ende kronprinsens af Norge och Sverige
giftermålsfunderingar, och fortsåtter
så hår:
”Nyheten tyckes hår ba blifvit med
allmiin(?) tillfredstållelse emottagen. Der-
till har måhånda åfven på ett och an-
nat hål det ryktet bidragit, att ingen
förhöjning 1 anslaget till kronprinsen
skulle begåras i anledning af hans stun-
dande förmålning. Detta vore då en
nyhet, som hår saknade föregångare.
Måhånda ville den omtånksamma enke-
drotting Josephina genom att med varm
hand skånka en million kronor till sin
åldste sonson påminna om, att han för
att ingå förmålning icke skulle kinna
sig beroende af en riksförsamlings fri-
kostighet. Regeringen tog likvål denna
i anspråk, då hon 1877 åt kronprinsen
begårde ett anslag at 72,000 kr., som vål
efter någon motsågelse och derpå begård
votering genom pluralitet i andra kam-
maren beviljades, men först sedan h. exc.
dåvarande statsm. De Geer förklarat, at
drottning Josephina testamenterat belopp
till de yngre prinsarne, men at kronprinsen
deremot fått ingenting. —Dagarne
derefter blef det emellertid bekånt,att upp-
giften var, hvad betråffade kronprinsen,
felaktig. Någon förhöjning i det apanagee
kronprinsen uppbår blir således nu så
mycket mindre behöflig, som den blif-
vande bruden af sin mormoder, gudmo-
der och fostermoder nog blir så vikligt
utrustad, att hennes gemåls hofhållning
icke påkallar några förökade bidrag af
svenska statskassan”.
-— Man vet nu, att ryktena besan-
nats: prinsen år förlofvad och ytterli-
gare anslag har "i uåder” åskats”. —
”Skandinaven” kostar —- for dei,
som ikke er med 1 y,yN. F. $ — Kr.
2.40 um Aaret (i alt).
Skjemtevise
um Vetograuten.
I Landet var det ei undarleg Tid —
Tyri heile Dagar tilende.
Styret og Folket, dei laag 1 Strid.
”Me hev Veto!” sae Stang.
”Nei, de hev ”kje!” sa Johan.
”Sei" Du det?” sa Hr. Stang til Hr. Sverdrup.
Aa heile Regjeringi gjekk paa Raad —
Tri beile Dagar tilende.
”Aa korleids skal me eit Veto faa?”
”Me skal skapa”, sae Stang.
”Men de tapar!” sa Johan.
”Sei" Du det?” sa Hr. Stang til Hr. Sverdrup.
Regjeringi drog seg wuppetter eit Skvæt —
Tri heile Dagar tilende.
Der sat det eit eldgamalt Fakultet.
”Skap eit Veto”, sa ho daa.
”Aa ja nok! lat gaa!”
”Sei? Du det?” sa Hr. Stang til Hr. Sverdrup.
Fakultetet gjorde seg mykje Bry —
Tri heile Dagar tilende.
Men der sto den 17de og lyste mot Sky.
”Er han faarleg?” sagde Ein.
”Nei han tigjer vist som Stein!”
”Sei” du det?” sagde Sverdrup til Selmer.
Aa Torkjell slo Kloi i Grunnlovens Skinn —
Tri heile Dagar til Ende.
So rengde han ut det som fyrr var inn.
”Det er nok”, sa han daa.
”Her er Stoff, skal de sjaa.
Naar me fær det ihop!” sa han Torkjell.
So kokad dei seks ein Vetograut –
Tri heile Dagar tilende.
So Juristeriet tor Fatet flaut.
”Det var tjukt”, sa ein Mann.
”Men ikkje klokt”, sa ein ann”.
”Kom no her”! sagde Torkjell til Thinget.
Og Høgre slo Grauten i Storthingsgolv —
Tri heile Dagar tilende,
So alle Kjeringar i Skinnet skolv. |
”Vardt døm rædd ?” sa ein Slog"
"Nei kvi daa?” spurde Krogh.
”Det var fælt”, tenkte Selmer og Torkjell.
Aa- Tinget drog fram sin Bjørkefut —
Tri heile Dagar tilende.
So sopad det Grauten paa Dyrni ut.
”Ligg no der!” sa Johan.
”Ja ligg der!” sa vaart Land.
”Saag du det —7” sagde Sverdrup til Selmer.
semen
Utgreidingi um Vetoet
(Framhald).
Dei 6 Juristarne gjeng ut ifraa, at
Kongen maa hava absolut Veto i
Grunnlovysspursmaal, fordi Grunnloven
er so mykje vigtigare og heilagare
enn andre Lovar.
Sannt og visst! Men just fordi
Grunnloven er so vigtig og so heilag,
Brevet paa Folkets Fridom, Sjølvstende
og Rett, derfor maa Folket heilt ut
raa for Grunnloven sin sjølv — so
sant som Forfatningi hellest er bygd
paa Folkesuveræniteten.
Og det er den norske. ”Vor Stats-
forfatning hører til dem, der skylde
Folkesuverænitetens Princip sin Tilvæ-
relse”, segjer dei 6 Juristarne S. 19.
Dei 6 Juristarne segjer det!
— ”Men dette Folkesuverænitetens
Princip er i vor Forfatning kun kom-
met til Udtryk gjennem Grundlovens
Tilblivelse”, legg dei til. — Der kjen-
ner me att Kararne.
Det er ikkje faarlegt aa segja, at
Grunnloven er bygd paa Folkesuveræ-
niteten, naar Ein i same Stundi segjer
at den Folkesuveræniteten berre hev
havt Liv og Magt i den eine vesle
Stundi, daa Grunnloven vart sett. men
at Folket sidan for alle Dagar hev
gjevet Sjølveigar-Retten sin burt. Daa
kann tilmed Aschehoug tala um Fol-
kesuveræniteten. For daa vil Folket
vera ein Samson, som er klyppt og
bunden, og som Filistrarne ikkje len-
ger tarv vera rædd; Folket ”hev
voret” saverænt, men brukte Suveræ-
niteten sin berre ein einaste Gong:
daa det gav Suveræniteten sin burt
att !
”Sth. Prp. No. 20” skulde vera ei
vitenskapeleg Utgreiding um Vetoet,
men er etter Form og Innhald ingen
annan Ting enn eit advokatorisk Inn-
legg for Vetoet.
Me tek eit Døme.
Dei 6 lærde paaviser. at den nor-
ske Grunnloven i det heile gjev Kon-
gen meir Magt enn den franske av
1791, som var Mynsteret for den nor-
ske. Og so sluttar dei som so:
Daa den norske Grunnloven i so
mange andre Ting gjev Kongen meir
Magt enn den franske, so er det rime-
legt, at han gjev Kongen absolut Veto
og. Elder som Timberkjøraren sagde
til Gampen sin: dreg du den, so dreg
du den med, og dreg du den, — so er
det rimelegt, at du dreg den med. —
Hadde det voret motsett; hadde den
nerske Grunnloven gjevet Kongen min-
dre Magt enn den franske, so hadde
dei 6 Juristarne sagt som so: daa
vaar Grunnlov hev so mykje færre
”Garantiar” tor Kongemagti enn den
franske, so maa det vera Meiningi, at
vaar Konge ialltall skal hava absolut
Veto i Grunnlovssaker, for hellest vart
han reint magtlaus!
— Kongen skal hava Veto. Og
daa finnst det altid Grunnar. Men
slikt er ikkje Vitenskap; det er Pro-
kuratorkunst.
— Aa ja, eit Døme til:
. Dei 6 Professorarne bryt seg so
smaae, at dei so um Lag skriv av,
det ”Budstikka” hev sagt um $ 80, at
dei Ordi: ”alle de Beslutninger, som
Kongen ikke udtrykkelig antager, an-
ses som af ham forkastede”, — at dei
kan brukast til Forsvar for det absolute
Veto. Slikt vilde Vitenskapsmenn
ikkje gjera. Endaa Professor Brandt,
som hellest er med paa det absolute
Veto, finn, at dette er forgalet, og
han slær heile Argumentet ihel med
den vesle sjølvsagde Merknaden, at
— ”Paragraf 80 selvfølgelig maa for-
staaes under den stadige Forudsætning:
forsaavidt Beslutningen overhoved tiltren-
ger Stadfæstelse, — om hvilket Paragra-
fen Intet siger.” —
Og endeleg eit Døme til: heile Ar-
tikel VI i ”Betænkningi”, — den ema-
ste Artikkelen, som der er nokot i,
men ein Artikkel som gjeng ut paa
aa prova, at fordi. Storthinget ikkje
fyrr hev ”sett Saki paa Odden” og
kravt sin fulle Rett i dette Spursmaa-
let, difor skal Thinget — og Folket —
for æveleg Tid hava tapt sin Rett.
(Meir).
Held Storthinget fram
som det stemner, so gjer Selmers Re-
gjering det og. Paa sin Maate daa,
forstend du.
Det ser ut til ho likar aa lida
Nederlag. Ho er som ein Smaagut,
som rullar Stein utyver eit Bergstup.
Hu! for Gaman det er, naar Steinen
slær seg i Knas og Mjøl. so du berre
ser Røyken etter’n ned i Urdi!
Slik rullar Regjeringi ”Propositio-
nar” inn i Thinget. Dei mel seg sund
i Grus og Mjøl, so ho berre fær sjaa
liksom ein Røyk etter dei; men det sit
ho daa og hev Moro av. Ho hev væl
slikt so gjera. —
Den 21de Juni ifjor vedtok Thin-
get, at tvo Assessorpostar skulde inn-
dragast. I Aar kjem Selmers Regje-
ring og vil, at det same Thinget, dei
same Mennerne skal gjera Av-
gjerdi fraa ifjor um att.
Og det skal Thinget gjera — for
aa gjera Selmers Regjering til Lags.
Den snilde, gode, kloke Regjeringi,
som hev gjort.seg so utifraa mykje
fyre med aa vera Thinget til Viljes,
og som hev slik ein makalaust stor
Tillit utyver Landet! Ein maa gjera
nokot for aa faa hava slikt eit gildt
Styre, – meiner væl Selmers Regje-
ring.
Det er ein utruleg Proposition.
Og so hyggjeleg og fin som han
er i Formi!
Liksom Regjeringi hev gjort Fakul-
tetet til Overdomar yver Storthinget
i Grunnlovssaker, soleids hev ho her
gjort Høgsteretten til Overdomar i —
Høgsterettsspursmaal. Kvar er beste
Domaren i si eigi Sak, meiner væl
Selmers Regjering. Og so set Høg-
steretten seg til og held Preikur for
Storthinget! — er gretten og grinen og
gjev vondt, fordi Thinget hev teket
fraa han desse Postarne!— og segjer
mest endefram, at det er av politiske
.|hev bruka 18 Aar.
Grunnar, dei vil hava mange Åssesso-
rar i Høgsterett; for hellest kunde dei
faa ein Riksrett, som Høgre ikkje
kunde lita paa, og det vilde vera ille!
Og dette legg daa Regjeringi fram
for Thinget. Det skal setja Thinget
i Lag til aa vera ”snild Gut” mot Sel-
mers Regjering, — ”snild Gut?” mot
Selmers Regjering i denne Tid! ;
— Nei, lat oss ikkje øyda burt
meir Blækk paa denne ”Propositionen”.
Thinget vil vita aa greida den som
det greidde ein annan av same Slaget:
Propositionen um ”Repartitionsskatten”.
So fær Regjeringi sitja der upp i
Departementi sine og gama seg med
aa sjaa paa — Røyken.
Fraa Kvitseid.
(Innsendt).
Me hev ein Sakførar her oppe, som
er so merkjeleg, at eg lyt skrive nokle
Ord um honom.
Det er væl ein Sakførars Arbeid,
at han skal hjelpe Folk til aa faa sin
Rett. Difor brukar dei og so lang Tid
til aa studere Lovarne. Men daa skulde
Ein vente, at dei sjølve hadde Retts-
kjensle og Vyrdna for Lovarne, helst
meir enn Folk fiest. Og um den Sak-
føraren, me her hev, fortel dei, at han
Men likevæl synest
han ikkje aa hava so reint stor Vyrdna
for dei Lovarne, han hev arbeidt med
so lengje. Her skal eg fortelja eit
Stykkje um Mannen, som viser det:
Det er Skikk, at kvar Gardmann
her skaffar Ved til Skulen etter Skyldi.
Sakføraren skaffad so lite i nokle Aar,
at tilslutt vart han skullig em stor
”Restans”. Læraren sende eit Kravbrev
til honom og sagde, at han laut betala
Veden, og dersom ikkje det vart gjort,
so maatte Veden kaupas paa hans Rek-
ning. No var dette Breve skrive paa
”Maale”. — Sakføreren sender Breve til-
bakars med den Bemerknino”, at han
ikkje forstod Maale, men men den *An-
merkning” etterpaa, at ”lidt mere Høf-
lighed skadede hellerikke En, der skulde
være Ungdommens Veileder. — Dersom
De forresten ved, hvad dette er!” — No
er det ikkje godt aa forstaa for vanlegt
Folk, hoss han kunde sjaa noko uhøf-
legt i eit Brev, som han ikkje forstod
Maale av; men dJurist-Augo er no ikkje
som andre Åugo, dei, maatru. Og Sak-
føraren betala ingen Ved til Skulen.
So skreiv Skulekommissionen til ’n
um Veden. Han svara daa det, at han var
skullig bare noko lite Ved, og at heile
Vedereida i Krinsen var ”i den" største
Forvirring”. — Men Læraren og Skule-
kommissionen visste, at det nok ikkje
var onnor ”Forvirring” med Skuleveden
i Krinsen enn den, som Sakføraren sjølv
skapa, og so vart Veden kaupt inn paa
honoms Rekning. — Og det er ikkje
fyrste Venda det hev hendt, at dei hev
kaupt Ved for denne Sakføraren.
Det er rart, at den som ikkje sjav
er støare i Loven, tek seg til aa for-
klara Lovarne for andre.
væl ikkje so annt med aa skaffe andre
Rett, at han ikkje fær Stunder til aa
gjera Rett for sjave seg, veit eg?
BH. As
Fraa Lofoten.
Det er ikkje mange, som kann min-
nast slikt ver og føre — elder rettare
uver og uføre — som det me Lofotin-
garne hev havt i vinter. Det gjeng
på livet laust, enten so ein er på land
elder på sjø. På land — der riv uve-
ret husi ned, so dei knuser ibuararne,
og på sjøen, der — ja, ”det hender
Han hev daa —
<< prev. page << föreg. sida << >> nästa sida >> next page >>
