Full resolution (JPEG) - On this page / på denna sida - Sidor ...
<< prev. page << föreg. sida << >> nästa sida >> next page >>
Below is the raw OCR text
from the above scanned image.
Do you see an error? Proofread the page now!
Här nedan syns maskintolkade texten från faksimilbilden ovan.
Ser du något fel? Korrekturläs sidan nu!
This page has never been proofread. / Denna sida har aldrig korrekturlästs.
4de November 1882:
Fedraheimen
175
som er heilagt (ban fell paa Kne). — (Lady Te-
azle kjem inn att) (avsides). For Pokker, Lady
Teazle her! (met til Maria) nei det maa du
ikkje — det skal du ikkje — um eg
heve den største Agt og Æra for Lady
Teazle — —
Maria. Lady Teazle!
Jos. Surf. So vilde Sir Peter faa
Misstanke —
Lady Teazle (som kjem fram). Kvat
er det? Tek du henne for meg? Barn,
dei venta paa deg i det andre Romet
(Maria gjeng ut. Bg bed; kvat er daa dette?
Jos. Surf. Aa, det var den største
Uheppa, som kunde hende. Maria heve
paa eit eller annat Vis fengjet Mis-
tanke um dei Kjenslor, eg heve fyr
deg, og trugade med, at ho vilde ymta
um det til Sir Peter, og eg var i Ferd
med aa faa henne ifraa dei Tankarne,
daa du kom.
Lady Teazle. dJaso? Men daa
hadde du valt eit underlegt Vis, —
brukar du soleids paa Kne aa faa
yvertalt Folk?
Jos. Surf. Aa, ho er som eit Barn.
Og eg tenkte, at det skader ikkje aa
gjera væl mykje av di. — Men Lady
Teazle, naar vil du koma og segja
meg di Meining um Boksamlingi mi,
som du heve lovat?
Lady Teazle. Nei, eg byrjar
tru, at det vore uklogt, og du veit,
at eg tillæt deg ikkje som Elskar meir,
enn det kann ganga fyre seg etter
god Skikk og Bruk.
Jos. Surf. Ja visseleg, eg vil vera
berre ein platonisk Husven, som kvar
ei gift Kona heve Rett til aa hava.
Lady Teazle. Visseleg maa ein
retta seg etter Skik og Bruk. Men
eg heve enno att noko av mine Meinin-
gar ifraa Landet, at um Sir Peter med
sit vonde Lynne kann plaga meg mykjet,
so skal daa ikkje det faa meg til aa — —
Jos. Surf. Det er den einaste
Attergjeld, som stend i di Magt. —
Væl — eg gjev dine gode Grunnset-
ningar fuldt Lovord.
Lady Teazle. Du ber deg aat
som ein usæl Smeikar. — Men dei
saknar oss — det er best me ganga inn.
Jos. Surf. Ja, men det er best,
at me ikkje ganga saman.
Lady Teazle. Væl. Men du tarv
ikkje venta, for Maria kjem ikkje for
aa høyra meir paa di Røda, det skal
eg lova for wmo gjeng).
Jos. Surf. Det var rett ei Knipa,
som mine Krokvegjer heve ført meg
inni. Eg vilde fyst vinna Lady Te-
azle og faa henne paa mi Sida, so at
ho ikkje set Maria upp imot meg. Og
no er eg komen til — eg -veit ikkje
korleids — til aa hålda av henne
sjølv. Eg byrjar aa ynskja, at eg
ikkje hadde strævat so mykjet etter aa
vinne eit gott Ry; for det heve drege
meg inn i so mange vanskelege Til-
høve, so eg ottast for, at eg sist paa
kann faa Skam av det. (Meir.)
Fraa Kyrkjesoga.
(Av 0. PV.)
(Framhald.)
Polykarp saag, korleids Kristen-
domen voks, .korleids det vesle Sæde-
kornet meir og meir vart til det store
Treet, som Frelsaren hadde spaatt um.
Judarne vilde gjera Kristi frie Brur
til ein Træl under Moselogi, Heidnin-
garne hædde henne og sette Visdomen
sin upp imot henne, Sedløysa var tidt
fæl millom dei kristne og, so dei fall
ifraa og var mangein Gong verre med
henne enn Heidningarne, Styremagti
rette ut dei lange Armadne sine fyr aa
taka henne, men det nauvad henne
inkje, ho stod lika ung og framhugad
i Verdi. Polykarp var snaudt hugad
paa, at Kyrkja skulde ljota kjempa
mot Styremagti, allvisst var det Visi
hans aa beda til sin Herre, at ho
maatte faa arbeida i Fred. Men rædd
var han aldri. Endaa Romarkeisararne
laut sanna, at dei kristne var gode
Borgarar og bra Menneskjur, so skynad
dei smaatt um Senn, at Kristi Ande
var sterk, og at den var av eit annat
Slag enn Romaranden, so den eine
laut vika.
hadde gjort av med Petrus og Paulus
0. m. £.,, men undér Keisar Trajan,
som ellest var ein bra Mann i mange
Stykke, sagde dei kloke romerske Stats-
menn lika ut til dei kristne: ”de heve
ingen Rett til aa vera til” (non licet
ésse vos). Og so var Kampen klaar
og greid. Polykary fekk Vitjing av
den namngjetne Ignatius, daa han var
paa Vegen til Rom, der han skulde
dømast av Trajan til aa verta kastad
fyr dei ville Dyri. Dei tvo Hyrdin-
garne hadde visst mykje aa tala um.
Polykarp keve lovat aa hjelpa Menig-
heiti i Antiokia, naar den andre var
avfaren. Det kann me sjaa av det
Brevet, som Ignatius seinare skreiv til
Smyrna, for der bed han Polykarp
taka seg av Antiokia-Menigheiti.
Trajan hadde øsjevet Paabod um,
at dei kristne skulde drepast, og det
vart so fælt, at Keisaren sjølv vart
rædd. Ein Landshovding, heitte Pli-
nius, skreiv til honom, at dei kristne
var svært bra Folk. Og han kunde
ikkje segja annat paa dei, enn at dei
ikkje vilde ofra til Gudarne. So snart
det imad fyre Dagen, var dei ute og
lovad sin Kristus som Gud, og ellest
heldt dei seg ifraa det, som styggt
var. Fin skulde venta, at Trajan hadde
latet dei kristne voret i Fred etter
detta, men han brigda Paabodet berre
soleids, at Embættesmennerne ikkje
skulde leita etter dei, kom dei i Hen-
derne aat Styremagti, so skulde dei
straffast. Detta Paabodet gjorde daa
so mykje, at Jaget etter dei kristne
stilnad nokot,
«Paa dei Tider var det ofta store
Ulukkur baade med Jordskjelte og
Pest. Heidningarne skuldad det paa
dei kristne, og so gjorde dei Uppstyr,
drog dei kristne fram fyr Domstolarne
og nøydde Domararne til aå døma dei,
elder Heidningarne gjorde av med dei
utan aa spyrja Embættesmennerne.
Fleire Keisarar forbaud slik Aatferd.
Antonius Pius (138—161) lydde etter
Kjæremaali fraa dei kristne og skreiv
eit Brev til Asia, og der sagde han,
at ingen skulde gjera dei kristne For-
fang, utan dei hadde forbrotet seg mot
Logi. Men under denne Keisaren vart
Polykarp Blodvitne (155 elder 156).
Fyr heve dei fleste meint, at detta
hende ein 10 Aar seinare under Mar-
kus Aurelius, men den Meiningi heve
Det var Raaskapen, som
baade Ensebius og andre Vitnemaal
imot seg.
Der var mykje Uppstyr i Smyrna,
og Heidningarne bar seg aat, som dei
var reint fraa seg. Dei kristne vart
piskade, so Blodet silad, og til Innvol-
arne stakk ut, dei maatte liggja paa
kvasse Skjeljar og Broddar, og pinad
vart dei paa alle Maatar. Etter alle
Pinslurne vart dei kastade fyr Løvur og
Tigarar. Den edle Germanikus skal
hava vunnit ein fager Seir yver den
medfødde Fæla fyr Dauden. Domar-
arne freistad aa telja honom til Rettes,
minnte um hans Ungdom og bad ho-
nom spara sitt unge Liv. Det munad
inkje, han vilde ikkje avsegja si Tru,
og han ferrad endaa til dei ville Dyri
til aa fri honom fraa den gudlause
Verdi, so snart som mogelegt. Enden
hans gjorde stor Verknad: Folkehopen
stod reint klunsad og saag med Un-
dring paa det hugfaste Ungmennet og
den Krafti dei kristne aatte. ”Burt!”
skreik dei braadt, ”burt med dei gud-
lause! Lat no Polykarp koma!” Daa
vart det fælt Staak paa Torgi: Poly-
karp var Hyrdingen fyr desse, han
laut dei faa Tak paa. Endaa han var
moti 100 Aar gamall, so var han sunn
og sterk, og han let seg ikkje skræma.
Inkje vilde han røma fraa si Menig-
heit, da ho var i Naudi. Han visste,
kvat Ignatius, Venen hans, hadde skre-
vet: ”eg er Guds Korn, og Løvetonni
er Kverni, som eg skal malast paa fyr
aa verta til fint Braud.” Polykarp
vilde vera i Staden, men Venerne hans
nidbad honom, at han skulde spara
seg. So flutte han ut paa Landet og
budde hjaa nokre Vener der. Dag og
Nott gjorde han ikkje annat enn bad
til Herren fyr alle Menigheiterne i
heile Verdi, at han maatte gjeva dei
Fred — ”det var so-ei gomol Vis hjaa
honom.” Tri Dagar fyrr han vart
teken, nettupp som han laag og bad
um Notti, blundad han paa og hadde
ei Syn. Hovudgjerdi hans var ein
Logje. Han vaknad av Syni og tydde
henne strakst fyr dei, som var til
Stadad. Han øygnad Framtidi og
sagde til Venerne, at det fall til ho-
nom aa enda Livet sitt paa Baalet
fyr Kristi Skuld. — Men Spæjararne
gav seg ikkje, fyrr dei fekk spurt
honom upp. Endaa ein Gong skal han
hava lydt Brøderne og flutt til ein
annan Stad. Forfylgjararne var snart
etter honom der og, og dei fekk Tak
paa tvo Gutar, som aatte heime der.
Den eine gav dei so mykje Juling, at
dei fekk ut or honom, kvar Polykarp
heldt seg. (Meir.)
Kristiania, den 3die Novbr.
Statskup-Grunnloven. Etter Grunn-
loven av l7de Mai, som Kristiania-Vel-’
jararne no hev forsvarat so aalvorlegt,
var det ”Kongen” (2: Kongen med si
andsvarlege Regjering) og Storthinget,
som var Statsmagterne. No skal det
vera slutt med det. I den nye Stats-
kup-Grunnloven, som Morgenbladet hev
komet fram med etter Valet, hev Bla-
det gjort Kongen og Regjeringi til tvo
serskilde Statsmagter, og so hev det,
istadenfor Storthinget, innsett ”Hovud-
den uangribelig.”
staden” til Statsmagt, — ”Hovudsta-
den”, det vil, som me fyrr. hev set,
segja det same som Morgenbladet.
Naar ”Konge, Regjering og Hoved-
stad staar sammen i urokkelig Enighed,”
segjer Bladet, so er ? Stillingen t Grun-
D. v.s.: so kann det
andre Landet vera kor det vil.
Norigs Land og Folk skal faa Lov:
til aa betala Skatt og Toll no som fyrr,
og kvart Mannfolk skal faa Lov til aa
”tena Kongen” som i gamle Dagar; men.
vil Folket hava eit Ord med i Lands-
styringi, — so’ skal det hava so: mange
Takk. Kongen, Regjeringi og Kristian
Friele ”staar sammen i wrokkelig Fnig-
hed,” og daa hev ingen annan nokot aa
segja.
Dette er altso Grunndragi i den nye
Statskup-Grunnloven. Og du kann vera
stød paa, at Regjeringi vil halda seg
til den, so lengje ho kann. AE
Du ”lille, men klippefaste Klippe-
folk, som aldrig tog mod Stryk og
Syolk” .-. : kor mykje vil du hava for
Fridomen din, naar denne nye Grunn-
loven gjeng igjenom?
«Norge burde være stolt af sit Kri-
stiania,” segjer Kristian Friele.
Ja; Norge burde det! Kit Land burde
kunna vera stolt . . . burde kunna vera
stolt . . . av Hovudstaden sin! Men
naar gamle Norig ikkje er stolt av ”sitt
Kristiania”, — so hev væl det sine
Grunnar, Hr. Kristian Friele!
— Ein av dei Ting, som maa til,
for at eit fritt Folk
”stolt” av Hovudstaden sin, er, — at
Hovudstaden sjølv er litt stolt! Men: ein
Hovudstad, som. med bøygd Nakke kys-
ser Selmers Truntale-Ris og læt seg vil-
skal kunna vera
jelaust rida av ein Mann som Kristian
Gottfried Friedrich Friele . . . noksagt!
Asehehoug er ve Soga. Det gjekk
so stillt og pent. I mange lange Aar
hev han voret Førar for Unionsakt- og
Veto-Partiet, og han hev slitet og Stræ-
vat og gravet og fortolkat og funnet
upp den eine, Bakstrævarformelen etter
den andre; men no er han gjengen, og
Folk hev knapt lagt Merke til det.
Morgenbladet maatte for Skams Skuld
draga ein liten Sukk, daa han gjekk;
men det leet han med det same høyra,
at han ikkje hadde kunnat ”seire i De-
batten”, og ingen bad han um aa taka
imot Val paa nytt. Han gjekk, og
vart ikkje saknat, ikkje eingong av sine
eigne. ,
”Nedgangens og Forfaldets Tider!”
— Annarleids gjekk det visst til, daa
Høgre misste sin Anton Martin Schwei-
gaard!
Dei prøvde med Kongen; det nyttad
Jikkje stort; — no kjem Bispen.
Bisp Grimelund, Bispen i Trondhjem.
Han hev skrivet eit ”Hyrdebrev” mot
Presten Wexelsen, fordi denne skreiv
under Vinstre-Valbrevet til Veljararne
iNørdre Trondheims Amt. I dette
Hyrdebrevet jamrar Bispen sterkt yver
”det politiske Parti-Uvæsen, som har
udviklet sig i vort Land 1 det sidste
Tiaar;” ”man kan ikke tage en Avis i
Haanden,” segjer han, ”uden at støde
paa en Strøm af forbitrede Anklager og
Beskyldninger, Ordforvrængninger og
Sigtelser for Løgn, saavelsom andre For-
<< prev. page << föreg. sida << >> nästa sida >> next page >>
