Af orge. samd med Grundtvig i dette, at lyset ikkje berre skulde vere for dei lærde. „Nei. himlen under flere godt, og lys er liim lens gåve." Dette var og Wergelands meining. Og han kom ikkje berre fram med dette i sine dikt. 1 heile sit yrke var det ikkje noko, som Wergeland lagde so stort arbeid paa som oplysning. Og det kunde fulla trengast i den tid. Det er ingen som har sunge varmare og sterkare om grunnlova og fridomsverket i 1814 enn Wergeland. Han var og den første, som begynde arbeidet for aa setje deri norske bonde og arbeidar i stand til aa bruke den magt grunnlova, hadde gjeve dei. - Dei hadde ikkje so stor del i flet arbeid, som vart gjort paa Eidsvoll vinteren og vaaren 1814. Det, var folk med som ikkje eingong kunde skrive namnet sit. Dei likaste millom bønderne var dei, som var vakte av Hauge og venene hans. Men elles var det vei lite folk utover bygdene forstod av det som gjekk for seg. og kva fridoms tank ane i grunnlova førde med seg. Det var verd&ishiatorinke tankar, som med henne kom inn over dei norske bygder. Kor skulde den norske aal nm gen faatt forstaainga av slike fraa V At slike menn som tiøslein og Halvor Hoel kunde faa, so pass mange med seg og laa i stand eit heilt oprør mot stortinget, syner korleis det stod til. Daa „grundlovens fader'1, Christian Magnus Falsen fekk nærare greide paa, korleis folket i grunnen var. fann ban, at grunnlova hadde gjeve folket for stor magt, og han var paa god veg til aa øydeleggje sit eige verk. 1 den første tid etter 1814 svævde dei seg inn i blide draumar om den nye fridomen, song om og drakk skaaler for „den frie odelsbonde1", .gamle Dovre" o. s. b. I førstninga var Wergeland og med i dette romantiske sværmeri; men daa ban lærde folk aa kjenne, soleis som dei verkeleg var. vart ban i den leida realist. Og so tok ban fatt paa det stykke arbeid aa spreide lys over Norges bygder. I januar 1830 sende ban eit brev til „Det kongelige